AUMKAR Audio Magazine

ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧଟି ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନ ଅନୁଯାୟୀ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସନ୍ନ୍ୟାସର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଲୋକପାତ କରେ। ଏଥିରେ କୁଟୀଚକଠାରୁ ପରମହଂସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କ ଚାରୋଟି ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔପଚାରିକ ତ୍ୟାଗ ସପକ୍ଷରେ ଥିବା ଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ଅନ୍ତରର ବୈରାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଏଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସାଂସାରିକ ମୋହରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ **'ଆପତ୍ ସନ୍ନ୍ୟାସ'**ର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାଠ୍ୟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ସର୍ବୋପରି, ଜ୍ଞାନ ହିଁ ମୁକ୍ତିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ, ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବିଧିବଦ୍ଧ ସନ୍ନ୍ୟାସକୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଉତ୍ସଟି ସନ୍ନ୍ୟାସକୁ କେବଳ ଏକ ବାହ୍ୟ ବେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାରର ଚରମ ସୀମା ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଛି।

ପ୍ରଦତ୍ତ ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ମାନବ ଜୀବନରେ ଧର୍ମର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ଚରିତ୍ର ଗଠନରେ ଏହାର ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ଏଠାରେ ଧର୍ମକୁ କେବଳ ପୂଜାପାଠରେ ସୀମିତ ନରଖି ଏହାକୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟପାଳନ, ସତ୍ୟାଚରଣ ଏବଂ ସମାଜ ମଙ୍ଗଳର ଏକ ମାର୍ଗ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଜଣେ ପ୍ରକୃତ ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ସଦ୍‌ଗୁଣ, ସଂଯମ ଏବଂ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ସେବା ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ପଶୁତ୍ୱଠାରୁ ଦୂରେଇ ରଖି ମାନବିକତାକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥାଏ । ଧର୍ମ ମଣିଷର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତା ମଧ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କରି ପବିତ୍ରତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱପ୍ରେମର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ବୋଲି ଏହି ଆଧାରରେ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୋଇଛି । ଶେଷରେ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ହିଁ ଧର୍ମାନୁସରଣର ମୂଳଦୁଆ, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ ।

ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣର ଶ୍ରୀ ପତିତପାବନ ସ୍ତୋତ୍ରର ଏକ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସାରାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଭକ୍ତ ପୁଣ୍ଡରୀକ ଭଗବାନ ନାରାୟଣଙ୍କର ମହିମା ଗାନ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆଧାର ଏବଂ ପରମାନନ୍ଦର ଉତ୍ସ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଇପାରିବ। ସାଂସାରିକ ମୋହମାୟା ଓ ପାପରେ ନିମଜ୍ଜିତ ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ଅଶାନ୍ତି ଭୋଗ କରେ, ତାହା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଭକ୍ତ ନିଜର ଅସହାୟତା ପ୍ରକାଶ କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ ଶରଣାଗତ ହେବା ସହ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛନ୍ତି। ଶେଷରେ, ଭଗବାନଙ୍କ କରୁଣା ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ଏକ ନୌକା ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ଜଣେ ପତିତ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସଂସାର ସାଗରରୁ ପାର କରିଦିଏ। ଏହି ଉତ୍ସଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଅପାର ଦୟା ଏବଂ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ।

महाशिवरात्रि : एक आध्यात्मिक और तात्त्विक जागरण का रहस्ययह आध्यात्मिक निबंध महाशिवरात्रि की गहन तात्त्विक, वैज्ञानिक और दार्शनिक पृष्ठभूमि पर प्रकाश डालता है। इसमें शिव और शक्ति के संयोग, ज्योतिर्लिंग के आविर्भाव तथा समुद्र मंथन जैसी पौराणिक घटनाओं की मनोवैज्ञानिक व्याख्या प्रस्तुत की गई है। महाजागतिक ऊर्जा के प्रभाव और कुण्डलिनी जागरण के लिए इस रात्रि के योगिक महत्व को भी विस्तृत रूप से वर्णित किया गया है।शिवलिंग पूजा, अभिषेक और बेलपत्र अर्पण के वास्तविक रहस्य को समझाते हुए निबंध यह दर्शाता है कि यह साधना आत्म-रूपांतरण का एक मार्ग है। अंत में, आधुनिक जीवनशैली में अनुशासित उपवास और ध्यान की प्रासंगिकता को भी अत्यंत सुंदर ढंग से प्रस्तुति दी गई है। यह लेख मनुष्य को अज्ञान के अंधकार से मुक्त होकर परम चैतन्य में लीन होने की प्रेरणा देता है।

ମାନସିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣ ଶୈଳୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ କେତେକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ କୌଶଳ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ କୌଣସି ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୁ ଖଣ୍ଡ ବିଖଣ୍ଡ ନକରି ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଶିଖିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅଭ୍ୟାସ କରି ନିଜକୁ ପାରଙ୍ଗମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀଙ୍କୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଲେ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକଶିତ ହୁଏ ବୋଲି ଏଠାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଆତ୍ମ-ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ନିଜକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉନ୍ନତିର ମାର୍ଗ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିଥାଏ। ଶେଷରେ, ନିଜର ପ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ସଚେତନ ରହିଲେ ଶିଖିବାର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ବହୁଗୁଣିତ ହୋଇଥାଏ।

 ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବଦ୍‌ଗୀତାର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗ' ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ। ଏଥିରେ ସଂସାରକୁ ଏକ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି, ଯାହାର ମୂଳ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଏବଂ ଶାଖାସମୂହ ନିମ୍ନରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି। ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ବୈରାଗ୍ୟ ଏବଂ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରଣାପନ୍ନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ କ୍ଷର (ନାଶବାନ୍) ଓ ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ ଜୀବାତ୍ମା) ଉଭୟଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ ଥିବା ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଇଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିତ ରହି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ତେଜ ଭଳି ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ପରିଚାଳିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଗୁହ୍ୟତମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିବା ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।

ତେଜୋବିନ୍ଦୁ ଉପନିଷଦର ଏହି ଅଂଶରେ ଶିବ ଆତ୍ମାନୁଭୂତି ଓ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ବୁଝାଇଛନ୍ତି। ଆତ୍ମା ହେଉଛି ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ, ନିତ୍ୟ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ। ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ବସ୍ତୁ ଅସତ୍ୟ। "ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ମି" ମନ୍ତ୍ରର ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ପାପ ଓ ଦୁଃଖ ବିନାଶ ହୁଏ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଆତ୍ମା ହିଁ ପରମ ସତ୍ୟ।

ତେଜୋବିନ୍ଦୁ ଉପନିଷଦ ଅନୁସାରେ ସମଗ୍ର ସୃଷ୍ଟି, ଜୀବ, ଜଗତ ଏବଂ ଦେବତା ଘନୀଭୂତ ଅଖଣ୍ଡ ଏକରସ ବା ଚୈତନ୍ୟ ଅଟନ୍ତି। ଦୃଶ୍ୟମାନ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ସବୁକିଛି ବ୍ରହ୍ମମୟ। ଏହି ଅଦ୍ୱୈତ ଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ମନୁଷ୍ୟ ଭେଦଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶାଶ୍ଵତ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଚିନ୍ମାତ୍ର ସତ୍ତା ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପରମ ସତ୍ୟ।

ପ୍ରଦତ୍ତ ସୂଚନା ଆଧାରରେ ମହାଶିବରାତ୍ରି କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ରହସ୍ୟର ଏକ ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ। ଏହି ବିବରଣୀ ଶିବତତ୍ତ୍ୱର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ସହ ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭବ ଓ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ଭଳି ପୌରାଣିକ କଥାବସ୍ତୁର ଦାର୍ଶନିକ ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ଏହି ସମୟରେ ମହାଜାଗତିକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, ଏହା ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁହୂର୍ତ୍ତ। ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ ଓ ଉପବାସ ମାଧ୍ୟମରେ କୁଣ୍ଡଳିନୀ ଶକ୍ତି ଜାଗ୍ରତ କରିବା ସହ ନିଜ ଅନ୍ତରର ବିକାରକୁ ଦୂର କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଶେଷରେ, ଏହି ପାଠ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାରରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଚୈତନ୍ୟ ବା ଶିବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ଏହି ପର୍ବ ସାମାଜିକ ସଂହତି ଏବଂ ସରଳ ଜୀବନଶୈଳୀର ଏକ ମହାନ ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ।

ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ଶ୍ରୀ ରୁଦ୍ରମ୍‌ର ଏକ ପବିତ୍ର ବୈଦିକ ମନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର କଲ୍ୟାଣମୟ ସ୍ୱରୂପ ବିଷୟରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି। ଏଥିରେ ଶିବଙ୍କର ଦୁଇଟି ଶକ୍ତି, ଘୋର (ଭୟଙ୍କର) ଏବଂ ଅଘୋର (ଶାନ୍ତିପ୍ରଦ) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ବୁଝାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ସାଧକ ନିଜର ଅଜ୍ଞାନ ଓ ପାପ ବିନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କର ସେହି ଦିବ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ରୂପକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛି, ଯାହା ମନକୁ ପରମ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏଠାରେ 'ଗିରିଶନ୍ତ' ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନାର ଶୀର୍ଷକୁ ସୂଚିତ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଭୁ ବାସ କରନ୍ତି। ପରିଶେଷରେ, ମହାଶିବରାତ୍ରିର ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ସାରାଂଶ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ 'ଓମ୍ କାର' ନାମକ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ମାସିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତ୍ରିକାର ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ ସଂସ୍କରଣର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ଅଟେ। ଏଥିରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ଆରାଧନା, ଅଭିଷେକର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପରମ୍ପରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜ୍ଞାନଗର୍ଭକ ଆଲୋଚନା ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ପତ୍ରିକାଟି ପାଠକମାନଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହ ଧ୍ରୁବ ଓ ଆରୁଣିଙ୍କ ଭଳି ପୌରାଣିକ କାହାଣୀର ଉଦାହରଣ ଦେଇଛି। ଏଥିସହିତ, ପତ୍ରିକାର ପରିଚାଳନା କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ସଦସ୍ୟତା ନବୀକରଣ ଏବଂ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ନିମନ୍ତେ ନିବେଦନ କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ, ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଣବାନନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ 'ୱାରିଅର୍ ଷ୍ଟୁଡେଣ୍ଟ' ପୁସ୍ତକ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ମାନସିକ ଏକାଗ୍ରତା ବୃଦ୍ଧିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଏବଂ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣର ଏକ ସମନ୍ୱିତ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏଥିରେ ଭକ୍ତ ନିଜର ଆତ୍ମା, ଶରୀର ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନର ପ୍ରତିଟି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶିବଙ୍କର ଏକ ସେବା ବା ଆରାଧନା ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟକ୍ତିର ଚାଲିବା, ଶୋଇବା କିମ୍ବା କହିବା ପରି ସାଧାରଣ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ କିଭଳି ପବିତ୍ର ଉପାସନାରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ତାହା ଏଠାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏଥିସହିତ, ମଣିଷ ନିଜର ଜାଣତରେ ବା ଅଜାଣତରେ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଛି। ଶେଷରେ, ଏହି ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଶିବଙ୍କୁ ଦୟାର ସାଗର ଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣର ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଥାଏ। ଏହା ମୂଳତଃ ଜୀବନ ଏବଂ ଭକ୍ତିର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ଅଟେ।

ତେଜୋବିନ୍ଦୁ ଉପନିଷଦ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନ ହିଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଅହଂକାରଶୂନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ଏହାର ଅଧିକାରୀ। ଏଥିରେ ଯୋଗର ୧୫ ଅଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାରର ମାର୍ଗ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ରହ୍ମମୟ ଦେଖିବା ଏବଂ "ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ" ଏହି ଅଦ୍ୱୈତ ଭାବରେ ସ୍ଥିର ରହିବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ପରମ ମୋକ୍ଷ ଓ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।ଉପନିଷତ୍ ପରିଚୟ : କୃଷ୍ଣଯଜୁର୍ବେଦୀୟ ଏହି ଉପନିଷଦରେ ମୋଟ ଛଅଗୋଟି ଅଧ୍ୟାୟ ରହିଛି । ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି କି, ତେଜର ବିନ୍ଦୁକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଅଟେ । ସେ ଅଗୋଚର ଏବଂ ହୃଦୟସ୍ଥିତ ଅଟନ୍ତି । ମୁନିଗଣ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦୁଃସାଧ୍ୟ, ଦୁଃସେବ୍ୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଦୃଶ୍ୟ ଅଟେ । ମିତାହାରୀ, କ୍ରୋଧରହିତ ଏବଂ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ସୁଖଦୁଃଖାଦି-ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରହିତ, ଅହଂକାର-ଆଶା-ତୃଷ୍ଣା-ରହିତ, ଉତ୍ସାହୀ ଏବଂ ସଦ୍‌ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତକାରୀ ହିଁ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରିବାର ଅଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି । ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଅପ୍ରତୀତ, ନିରଧିଷ୍ଠାନ, ସୂକ୍ଷ୍ମାତିସୂକ୍ଷ୍ମ ବ୍ରହ୍ମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଅଟେ । ସେ ତ୍ରିଲୋକଜନକ, ତ୍ରିଗୁଣାଶ୍ରୟ, ନୀରୂପ, ନିଶ୍ଚଳ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ, ନିରବଲମ୍ବ, ନିରୂପାଧିକ, ଆନନ୍ଦରୂପ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଅଜନ୍ମା, ଅବିକାରୀ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅଚଳ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟନ୍ତି, ସେ ହିଁ ଆତ୍ମା ଅଟନ୍ତି । ସେ ହିଁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ପରମ ଗତି ଅଟନ୍ତି । କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ, ଭୟ, ଦର୍ପାଦିକୁ ତଥା ଶୀତୋଷ୍ଣାଦି, ମାନାପମାନାଦି, କ୍ଷୁଧା-ତୃଷା ଆଦିର ଅସହିଷ୍ଣୁତାକୁ ତଥା କୁଳାଭିମାନାଦି ବାସନାସମୂହକୁ ଛାଡ଼ି ବ୍ରହ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାର ହୋଇପାରେ । (ବିରଜାନନ୍ଦ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଉପନିଷଦ୍ କେବଳ ତେରଗୋଟି ମନ୍ତ୍ର ଯୁକ୍ତ ଅଟେ ହେଲେ ନିର୍ଣ୍ଣୟସାଗର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ‘ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତୋପନିଷଦଃ’ରେ ସଂଗୃହୀତ ଉକ୍ତ ଉପନିଷତ୍-ର ଛଅଗୋଟି ଅଧ୍ୟାୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ତାହାର ଅନୁସରଣ କରାଯାଉଛି, ଯେହେତୁ ତାହା ତତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।)

ଓଁକାର ଅଡିଓ ସଂସ୍କରଣ ଓ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ତଥ୍ୟକୋଷର ଶୁଭ ଲୋକାର୍ପଣ1 ପବିତ୍ର ମାଘ ସପ୍ତମୀ ଅବସରରେ ପୁରୀର ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି ମଠଠାରେ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଲୋକପ୍ରିୟ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ‘ଓଁକାର’ର ଏକ ଅଡିଓ ସଂସ୍କରଣ ଉନ୍ମୋଚିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶେଷ କରି ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଓ ପଢ଼ିବାକୁ ସମୟ ପାଉନଥିବା ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟକ ହେବ। ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ପ୍ରମାଣ ଭିତ୍ତିକ ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ‘ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ତଥ୍ୟକୋଷ’ର ପ୍ରଥମ ଖଣ୍ଡ ଲୋକାର୍ପିତ ହୋଇଛି। ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଣବାନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଜ୍ଞାନକୋଷଟି ବ୍ରହ୍ମ ପୁରାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷାନ୍ତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ସନ୍ଥ, ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସକ ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଯୋଗଦେଇ ଏହି ଅଭିନବ ପ୍ରୟାସକୁ ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଧୁନିକ ମାଧ୍ୟମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଶୁଦ୍ଧତା ସହ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏହି ଉଦ୍ୟମର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଗଠନ ଏବଂ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବିକାଶ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ଗାଇଡ୍ । ଏଥିରେ ବିନୟ ବା ନମ୍ରତା, ସତ୍ୟବାଦିତା, ପରୋପକାର ଏବଂ କୃତଜ୍ଞତା ଭଳି ଚାରୋଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି । ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରଣବାନନ୍ଦ ପ୍ରକୃତିର ବିଭିନ୍ନ ଉଦାହରଣ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରର ପବିତ୍ର କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସଂସ୍କାରୀ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି । ଏଥିରେ ଥିବା ବ୍ୟବହାରିକ ପରାମର୍ଶଗୁଡ଼ିକ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରି ଆନ୍ତରିକ ଶକ୍ତି ଓ ମନର ପବିତ୍ରତା ହାସଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ଏହି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପିଲାମାନଙ୍କୁ କେବଳ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜଣେ ମାନବବାଦୀ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଗଢ଼ିତୋଳିବା । ଏହିପରି ଭାବେ, ପୁସ୍ତକଟି ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ଞାନକୁ ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ସହ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରୟାସ କରିଛି ।

ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି ମଠରେ ପବିତ୍ର ଗୀତା ଜୟନ୍ତୀ ମହୋତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ1 :ହାତୀଶାଳସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତ୍ତି ମଠରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ପବିତ୍ର ଗୀତା ଜୟନ୍ତୀ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାକୁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଖନିସୃତ ଏକ ଅନନ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସାଗର ଏବଂ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ମନୁଷ୍ୟର ମୋହ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର କରି ନିଷ୍କାମ କର୍ମ ତଥା ଭକ୍ତି ମାର୍ଗରେ ପରିଚାଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ଶିକ୍ଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ପାବନ ଅବସରରେ ମଠ ପରିସରରେ ସାମୂହିକ ଗୀତା ପାରାୟଣ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଓ ସାଧୁସନ୍ଥମାନେ ମିଳିତ ହୋଇ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମର୍ପଣ ଭାବ ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ। ଜୀବନର ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଗୀତା ପଠନ ଓ ଚିନ୍ତନ କରିବାକୁ ଏହି ସୂତ୍ରରେ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଭକ୍ତ ଭଗବାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରି ଜୀବନର ସାର୍ଥକତା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିବା ଏଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଏହି ପାଠ୍ୟଟି ସ୍କନ୍ଧ ପୁରାଣର ଏକ ପବିତ୍ର ଅଂଶ, ଯେଉଁଥିରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା ଗାନ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାର ବିନାଶ କରୁଥିବା ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କରୁଣାର ଅସୀମ ସାଗର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସଂସାରର ଦୁଃଖ କଷ୍ଟରେ ନିମଗ୍ନ ଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସ୍ତୁତି ମାଧ୍ୟମରେ କୃପା ଭିକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ଭକ୍ତର ପାପ ବିନାଶ କରିବା ସହ ଭଗବାନ ଯେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ କାରଣ, ତାହା ଏଠାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଶେଷରେ, ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଦୟାମୟ ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ଏହି ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭକ୍ତିର ଅର୍ଘ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଆଧ୍ୟାୟଟି (ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ) 'ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଯୋଗ' ଉପରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆଲୋକପାତ। ଏଥିରେ ସଂସାରକୁ ଏକ ଓଲଟା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ବୃକ୍ଷ ସହ ତୁଳନା କରାଯାଇ ବିଷୟାସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ବୈରାଗ୍ୟରୂପକ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଲେଖକ ଏଠାରେ କ୍ଷର (ନଶ୍ୱର), ଅକ୍ଷର (ଅବିନାଶୀ) ଏବଂ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଅତି ସରଳ ଭାବେ ବୁଝାଇଛନ୍ତି। ଭଗବାନ କିପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଜଠରାଗ୍ନି ଓ ଚୈତନ୍ୟ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ, ତାହା ଏହି ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ। ଶେଷରେ, ଏହି ଗୁହ୍ୟତମ ଜ୍ଞାନକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ କୃତାର୍ଥ ହୁଏ ବୋଲି ଏହି ଉତ୍ସରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହା ବେଦାନ୍ତ ଦର୍ଶନର ସାରନିର୍ଯାସ ଭାବେ ଭକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ କର୍ମର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ମାସିକ ଓମ୍‌କାର ପତ୍ରିକା, ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୨୬ ସଂଖ୍ୟାର ବୈଦିକ ପ୍ରାର୍ଥନା (Vol 22, issue 10)ବିଚାର ସର୍ବଦା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହେଉବୈଶ୍ୱଦେବୀଂ ବର୍ଚସ ଆରଭଧ୍ୱଂ ଶୁଦ୍ଧା ଭବନ୍ତଃ ଶୁଚୟଃ ପାବକାଃ ।ଅତିକ୍ରାମନ୍ତୋ ଦୁରିତା ପଦାନି ଶତଂ ହିମାଃ ସର୍ବବୀରା ମଦେମ୍ ।।(ଅଥର୍ବ ବେଦ-12-2-28)ଭାବାର୍ଥ : ଆମର ବିଚାର ସର୍ବଦା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ପବିତ୍ର ହେଉ । ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୁ-ମାର୍ଗରୁ ବଞ୍ଚାଇ ସତ୍ମାର୍ଗରେ ନେଇ ଚାଲିବା, ଯେପରି ସମସ୍ତେ ମିଳିମିଶି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ।

ଓମ୍ କାର ହେଉଛି ୨୦୦୪ ମସିହାରୁ ପୁରୀରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପତ୍ରିକା, ଯାହା ଧର୍ମ, ଦର୍ଶନ ଏବଂ ସନାତନ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ସମର୍ପିତ। ଏହି ପତ୍ରିକା ପାଠକମାନଙ୍କୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରାଣାୟାମର ଉପକାରିତା ଏବଂ ନୈତିକ ଜୀବନଶୈଳୀ ବିଷୟରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଏବେ ଏହା ଡିଜିଟାଲ ଅଭିଲେଖାଗାର ଏବଂ ଅଡିଓ ସଂସ୍କରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଆପଣେଇ ନିଜର ପରିଧି ବିସ୍ତାର କରୁଛି। ପତ୍ରିକାର ନିରନ୍ତର ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ପରିଚାଳନା କମିଟି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ସଭ୍ୟପଦ ଏବଂ ଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିସହିତ, ପତ୍ରିକାଟି ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ସେବା ଭଳି ମାନବିକ ଗୁଣାବଳୀ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଥିବା କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବେ, ଏହି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଏବଂ ଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ସମାଜ ଗଠନର ପ୍ରୟାସକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।