Pod Zielonym Smokiem

Drużyna Pierścienia przywędruje dzisiaj spore przestrzenie kopalni Morii. Poznamy trochę historii tego miejsca, a na koniec zawędrujemy do części mieszkalnej. Ale zanim kolejne karty rozdziału, porozmawiamy z wyjątkowym wędrowcem, który zawitał dzisiaj do gospody dr Markiem Jastrzębskim! Zapraszamy na 132-ty odcinek naszego Podcastu.Wesprzyj nas na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Czy Gandalf przypomni sobie hasło do bramy Morii? Czy uda im się niepostrzeżenie zniknąć w podziemiach? Drużynę Pierścienia czeka dziś nie lada wyzwanie. Przed nami 131-ty odcinek podcastu, w którym będziemy też rozwiązywać zagadki lingwistyczne z gościem Ryszardem Derdzińskim.Wesprzyj nas na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Dziś kontynuujemy obchody Dnia Czytania Tolkiena! Odcinek specjalny numer 130, w którym gościem specjalnym jest znakomity gość, tym razem z Wielkiej Brytanii, czyli Shaun Gunner. Opowiemy o historii Dnia Czytania Tolkiena i o organizacji, która jest za to wydarzenie odpowiedzialna.Lektor: Paweł HekmanWesprzyj nas na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Today, we continue our Tolkien Reading Day celebration! Special episode number 130 is featuring a distinguished guest, this time from the UK - Shaun Gunner. We'll share the history of Tolkien Reading Day and the organization behind this event.Dziś kontynuujemy obchody Dnia Czytania Tolkiena! Odcinek specjalny numer 130, w którym gościem specjalnym jest znakomity gość, tym razem z Wielkiej Brytanii, czyli Shaun Gunner. Opowiemy o historii Dnia Czytania Tolkiena i o organizacji, która jest za to wydarzenie odpowiedzialna.Support us on Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemJoin our Discord - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Po raz trzeci Gospoda pod Zielonym Smokiem obchodzi Dzień czytania Tolkiena! Dziś wspólnie z Olą i Kasią zaprezentujemy wam nasze fragmenty, odpowiadające zadanemu tematowi, a brzmi on: unlikely heroes, czyli niespodziewani bohaterowie. Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Drużynie przyjdzie wędrować przez całkowicie odmienione tereny. Niegdyś była tu droga i strumień. Aktualnie mamy dziwnie, ciche pustkowie. Czy uda im się odnaleźć Wrota Morii? O tym wszystkim w 128-tym odcinku podcastu, drugim z pięciu w których analizujemy rozdział “Wędrówka w Mroku”.Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Drużyna pierścienia musiała uznać wyższość Caradhrasu i gór Morii. Przed nimi jednak dalsza dyskusja i trudny wybór którędy iść dalej. Decyzje muszą zapaść szybko, bo jak się okazuje cała okolica jest przygotowana na ich obecność. Przed nami 127-ty odcinek podcastu, pierwszy z pięciu, które poświęcimy na rozdział w oryginale zatytułowany “A Journey in the Dark”.Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiemDołącz do Discorda - https://discord.gg/GTGN7Drg2T

Dziś zmierzymy się z potęgą gór w zimowym wydaniu. Będą pierwsze poważne przeciwności na drodze świeżo uformowanej drużyny. Czy Caradhras ich przepuści? Dowiemy się z dzisiejszego, 126-tego odcinka podcastu, który jest czwartym i ostatnim poświęconym rozdziałowi Pierścień rusza na południe.Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

Frodo będzie dzisiaj świadkiem długich negocjacji Gandalfa z Aragornem. Nadszedł bowiem czas na wybranie jednej z kilku opcji przejścia przez Góry Mgliste do wschodnich rejonów Śródziemia. Jaką decyzję podejmie drużyna? Tego wszystkiego dowiecie się z dzisiejszego, 125-tego odcinka podcastu, który jest trzecim z czterech dotyczących rozdziału “Pierścień rusza na południe”.Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiem

Narada u Elronda się skończyła, ale pobyt w Rivendell absolutnie nie. Przed drużyną jeszcze kilka decyzji, szczególnie co do składu i kierunku wyprawy. Tymczasem do naszej gospody zawita wędrowiec z drugiego końca Śródziemia - Michał Kowalkowski znany jako strażnik z Ithilien. Zapraszamy serdecznie na 123-ty odcinek podcastu, gdzie rozpoczynamy rozdział "Pierścień rusza na Południe".Wspieraj Gospodę na Patronite - https://patronite.pl/podzielonymsmokiem"Atlas Śródziemia", Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański"J.R.R. Tolkien i jego światy", Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot"Flora of Middle Earth", Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  "Klucz do Tolkiena", Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński"The History of Middle Earth" tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy", Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz"Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru", Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz"Silmarillion", Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska"J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel", Carpenter Humphrey, wyd. Alfa - Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz"Droga do Śródziemia", Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot"Drużyna Pierścienia", Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska"Władca Pierścieni", Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe"Przewodnik Encyklopedyczny", Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot"Drużyna Pierścienia", Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Dziś finały Narady u Elronda i Narady w Podcaście. Wiemy już, że Pierścień jest tym jedynym. Wiemy co trzeba z nim zrobić. Pozostało zdecydować tylko i wyłącznie o jednym. Kto to zrobi? Proste? Zapraszamy na 122-ty odcinek podcastu!

Narada u Elronda dojdzie do momentu kiedy historia pierścienia zostanie opowiedziana do końca. Wszyscy potwierdzą, że to jest ten Jedyny, więc następne pytanie, jakie przed zgromadzonymi brzmi: co z nim zrobić? W naszej Naradzie w Podcaście kolejni znakomici goście - Kacper Pochopień i Dominik Wojciechowski! Pomogą nam poszukać odpowiedzi. Czas na 121-ty odcinek podcastu, przedostatni dotyczący tego rozdziału.

Dziś mamy dla Was odcinek specjalny – numer 120. Tym razem gościmy jedną z najbardziej znanych badaczek twórczości Tolkiena oraz podcasterek – dr Sarę Brown. Jak wszyscy wiecie, analizujemy rozdział „Narada u Elronda” w formie narady w podcaście. W rozmowie z Sarą, po tradycyjnym przedstawieniu, skupimy się na kilku kluczowych tematach, które obserwujemy w tym rozdziale.Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Dziś Gandalf użyje Czarnej Mowy i o mały włos doprowadzi Elronda do zdenerwowania. Przed nami środkowa część długiej wypowiedzi czarodzieja podczas narady u Elronda. My w ramach Narady w Podcaście będziemy dzisiaj omawiać ten fragment z dwójką wspaniałych gości – Jędrzejem Nowackim i Mikołajem Kubatem! Zapraszam na 119-ty odcinek podcastu!Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

W dzisiejszym odcinku Frodo ujawni wszystkim Pierścień Saurona! Narada u Elronda nabierze prawdziwych rumieńców. Tymczasem na Naradę w Podcaście dołączą do nas dzisiaj dwaj znakomici goście: dr hab. Łukasz Neubauer i Sławek “Bombadil” Miklas! Nie przedłużając, zapraszamy na 118-ty odcinek podcastu!Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Przed nami ciąg dalszy opowieści Elronda. Czas usłyszeć historię Boromira i dowiedzieć, co tak naprawdę sprowadza go do Rivendell. Narada u Elronda powoli się rozpędza, natomiast Narada w Gospodzie pod Zielonym Smokiem wchodzi na najwyższe obroty! Będziemy dzisiaj obradowali z dwójką znakomitych gości, Agnieszką Evermind Sylwanowicz i Ryszardem Galadhornem Derdzińskim. Zapraszamy na 117-ty odcinek!Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Święta tuż tuż, więc czas na Listy Świętego Mikołaja – najbardziej świąteczny fragment twórczości Tolkiena. Dziś przeczytamy dla Was dwa listy i przekonamy się w jakie trapaty tym razem wpakował się Niedźwiedź Polarny.https://youtu.be/epZmMXxZ_c4?si=x722kzBWVSkxoglC„Listy Świętego Mikołaja”, J.R.R. Tolkien, red. Baillie Tolkien, wyd. Zysk i s-ka 2023, tł. Paulina Braiter„Letters from Father Christmas”, J.R.R. Tolkien, red. Baillie Tolkien, wyd. Harper Collins Publishers, 2020 

Dziś zaczynamy jeden z najważniejszych rozdziałów Władcy Pierścieni, Naradę u Elronda! Frodo, Bilbo i Sam wezmą udział w długich rozmowach na temat przyszłości Śródziemia. A my w gospodzie i podcaście rozpoczynamy cykl spotkań z gośćmi pod tytułem – Narada w Podcaście w celu naradzenia się, co z tym rozdziałem zrobić! Zapraszamy!Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Przed nami finał pierwszego rozdziału, a w nim dużo poezji! Jako, że będzie też po elficku, będziemy wspierali się podpowiedziami eksperta – Ryszarda Galadhorna Derdzińskiego. Zapraszamy na 114-ty odcinek podcastu – ostatni, w którym omawiamy rozdział “Wiele Spotkań”.Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014

Frodo będzie dzisiaj mocno onieśmielony ucztą u Elronda. W ramach wielu spotkań, przyjdzie mu towarzyszyć bardzo szanowanemu krasnoludowi. Później natrafi niespodziewanie na krewnego, za którym bardzo mocno tęsknił. Przed nami 113-ty odcinek podcastu, przedostatni poświęcony rozdziałowi “Wiele Spotkań”.Wspieraj Gospodę na Patronite – https://patronite.pl/podzielonymsmokiem„Atlas Śródziemia”, Fonstad Karen W., wyd. Amber, 1997, tł. Tadeusz A. Olszański„J.R.R. Tolkien i jego światy”, Garth John, wyd. Arkady, 2022, tł. Joanna Kokot„Flora of Middle Earth”, Judd Walter S., Judd Graham A., wyd. Oxford University Press, 2017  „Klucz do Tolkiena”, Perry W. Michael, wyd. Muza Sa, 2004, tł. Ryszard Derdziński„The History of Middle Earth” tomy 6-9, Tolkien Christopher, wyd. Harper Collins Publishing, 2015“Listy”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2020, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Niedokończone opowieści Śródziemia i Numenoru”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2019, tł. Paulina Braiter, Agnieszka Sylwanowicz„Silmarillion”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber, 2012, tł. Maria Skibniewska„J.R.R. Tolkien Wizjoner i Marzyciel”, Carpenter Humphrey, wyd. Alfa – Wero, 1997, tł. Agnieszka Sylwanowicz„Droga do Śródziemia”, Shippey T.A., wyd. Zysk i S-ka, 2001, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Porozumienie Wydawców, 2002, tł. Maria Skibniewska„Władca Pierścieni”, Tolkien J.R.R., wyd. Zysk i S-ka, 2017, tł. Andrzej Łoziński, wyd. jednotomowe„Przewodnik Encyklopedyczny”, Tyler J.E.A., wyd. Pan Books LTD, 1992, tł. Joanna Kokot„Drużyna Pierścienia”, Tolkien J.R.R., wyd. Amber , 2010, tł. Maria i Cezary Frąc“The Lord of The Rings. A reader’s companion”, Wayne G. Hammond, Christina Scull, HarperCollins Publishers, 2014