Claim OwnershipNews Albo Fake News
Subscribed: 4Played: 159
Subscribe
© Copyright Polskie Radio S.A. w likwidacji
Description
W audycji poruszamy ważne kwestie, która powinny skłonić nas do dyskusji. Zaczniemy od nakreślenia sprawy. Wyjaśnimy konkretnie w czym problem, a pomogą nam w tym goście, eksperci z danej dziedziny, zaproszeni do studia. W audycji zastanowimy się, jak sprawa o której dyskutujemy rezonuje w internecie, jak tam jest komentowana, jak w wirtualnym świecie żyje własnym życiem. Ponadto podpowiemy, jak weryfikować docierające do nas informacje, gdzie sprawdzać kontrowersyjne wiadomości, jak nie dać się manipulacji internetowych trolli i dlaczego nie wierzyć bezkrytycznie w to, co czytamy w mediach społecznościowych. O coraz częściej obecnej w sieci dezinformacji opowiedzą goście, którzy wyjaśnią ze swojej perspektywy, jak niebezpieczne są fake newsy dotyczące poruszanego w audycji tematu. Nowe odcinki od poniedziałku do czwartku. #news #fakenews
246 Episodes
Reverse
Po ostatniej podwyżce za przejazd autostradą A2, w internecie natychmiast pojawiły się komentarze: „Nie dość, że mamy najmniej autostrad, to są one najdroższe w Europie”. Czy faktycznie tak jest? Czy to raczej uproszczenie, które dobrze niesie się na portalach społecznościowych? Jak wyliczyć rzeczywisty koszt przejazdu autostradą, by był miarodajny i odzwierciedlał realną wartość ekonomiczną? Czy porównywanie polskich opłat za autostrady z czeską, słowacką, węgierską czy austriacką winietą jest w ogóle uprawnione? Koncesjonariusz tłumaczy podwyżki m.in. rosnącymi kosztami utrzymania i inwestycji - czy te argumenty mają dziś realne podstawy? Czy w Polsce mamy dziś mało autostrad, czy raczej problem polega na tym, że sieć jest nierównomierna? Dlaczego temat opłat za przejazd autostradami tak łatwo staje się paliwem dla dezinformacji w internecie? Gosć: Adrian Furgalski, Prezes Zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.
W internecie krążą nagrania, które mają pokazywać zdenerwowanych klientów i kompromitujące zachowania urzędników. Autorzy wpisów sugerują, że nagrania przedstawiają prawdziwe sytuacje i dowodzą ogólnopolskiego problemu. Jednak z ustaleń m.in. Demagoga wynika, że materiały te są wyrwane z kontekstu albo w ogóle nie dotyczą ZUS. Co właściwie przedstawiają i po co powstają takie nagrania? Dlaczego wzbudzają tyle emocji? ZUS jest jedną z instytucji publicznych, które bardzo często pojawiają się w wideo AI. Czy w ostatnim czasie widać wzrost takich treści? W związku z tym, że fejkowe filmiki wyglądają bardzo wiarygodnie, czy zdarzają się sytuacje, w których fałszywe nagrania z sieci przekładają się na realne emocje klientów - jest np. więcej skarg, telefonów czy wizyt w oddziałach? Gościni: Małgorzata Korba z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Podczas sobotniej konferencji, Przemysław Czarnek ostro skrytykował obecną politykę energetyczną państwa, ceny prądu i sensowność odnawianych źródeł energii. Ponadto ogłosił, że Polska wypowie ETS oraz "wróci do normalności", czyli do wydobycia węgla. Jaki jest rzeczywisty wpływ OZE na ceny energii? Czy opowieść o wielkim renesansie węgla to realna strategia energetyczna, czy raczej polityczna demagogia? Co jest realnym problemem transformacji energetycznej w Polsce? Czy możliwe jest wypowiedzenie ETS i zaprzestanie płacenia za emisje? Jakie uproszczenia są szczególnie niebezpieczne w debacie dotyczącej transformacji energetycznej? Adam Błażowski, inżynier transformacji energetycznej, prezes Stowarzyszenia WePlanet.
W ostatnich dniach w sieci pojawiło się sporo sensacyjnych komunikatów o gwałtownych podwyżkach cen paliw i możliwych brakach na stacjach benzynowych. Grozi nam kryzys paliwowy, czy to raczej kolejna burza w na platformach społecznościowych? Czy dziś istnieją jakiekolwiek realne przesłanki, by mówić o ryzyku niedoborów paliw w Polsce? Jak w praktyce wygląda dziś bezpieczeństwo dostaw gazu, ropy i paliw do Polski? Jak bardzo jesteśmy zależni od tego, co dzieje się na Bliskim Wschodzie, np. od sytuacji w Cieśninie Ormuz? Jak duży wpływ na ceny paliw na naszych stacjach mają globalne czynniki: kurs dolara, notowania ropy czy sytuacja geopolityczna? I czy taki konflikt może - z dnia na dzień - wywrócić u nas ceny paliw? Gość: Wojciech Jakóbik, Ośrodek Bezpieczeństwa Energetycznego.
Sztab Generalny Wojska Polskiego wprowadził całkowity zakaz wjazdu samochodów wyprodukowanych w Chinach na teren jednostek wojskowych i obiektów chronionych. Decyzja jest podyktowana względami bezpieczeństwa, bo nowoczesne auta to dziś mobilne centra zbierania danych, które w niepowołanych rękach mogą stać się narzędziem do szpiegowania. Zresztą to wpisuje się w szerszą debatę w Europie o tym, czy dynamiczna ekspansja chińskich producentów nie niesie ze sobą poważnego ryzyka dla naszego cyberbezpieczeństwa. Jak Chiny definiują technologię inteligentnych samochodów? Do czego potencjalnie mogą być wykorzystane różne systemy inteligentnych chińskich aut? Ile wokół tego tematu jest fake newsów? Ile przesady i strachu, a ile prawdy? Goście: Paulina Uznańska - wiceszef Zespołu Chińskiego, Ośrodka Studiów Wschodnich, prof. Marcin Ślęzak - szef Instytutu Transportu Samochodowego, Michał Połzun - ekspert ds. telekomunikacji oraz Marcin Maj - Niebezpiecznik.pl.
PKP Intercity kupiło używane wagony od Deutsche Bahn, a w sieci już wrze: że to "niemiecki złom", "stajemy się kolejowym śmietniskiem Europy", a "polskie fabryki wagonów przez to zbankrutują". Emocje mieszają się z komentarzami i zwykłymi fejkami. Na ile to realna ocena stanu technicznego tych wagonów? Krytycy sugerują, że skoro kupujemy używane wagony, to znaczy, że polski przemysł sobie nie radzi. Jak duże to uproszczenie? Dezinformacja w tej sprawie wynika głównie z braku wiedzy technicznej, czy z celowego podgrzewania emocji wokół wątku „niemieckiego” w kontekście gospodarczym czy politycznym? Jak wygląda dziś portfel zamówień krajowych producentów i dostępność nowych wagonów na rynku? Na ile i w jakim aspekcie "używane jest lepsze od nowego"? Gość: Karol Trammer - ekspert branży kolejowej, redaktor naczelny dwumiesięcznika "Z biegiem szyn".
Wraz z rakietami i dronami na Bliskim Wschodzie, w uderzeniu biorą udział też fake newsy. Czego dotyczą główne przekazy tych najbardziej nośnych fejków, które pojawiły się w ostatnich kilkudziesięciu godzinach? O jakiej skali dezinformacji mówimy? W jakim stopniu Iran, Izrael i Stany Zjednoczone prowadzą równoległą wojnę informacyjną? Jakie są główne cele tych narracji? Kto, jak i po co manipuluje informacją? Jak nie dać się wciągnąć w tę cyfrową wojnę? Gość: Mariusz Borkowski, ekspert ds. Bliskiego Wschodu, były korespondent polskich mediów w regionie.
Właśnie ukazał się poradnik, który wprost pokazuje, pod jaką presją dorastają dzieci w cyfrowym świecie. Gdzie kończy się rozrywka, a zaczyna manipulacja i co jest internetową fikcją? Jak bardzo przesycona seksem jest rzeczywistość najmłodszych użytkowników sieci? Powstaje nierealistyczny ideał, który młodzi traktują jako normę i dążą do niego? W odbiorze dzieci czy nastolatków - treści erotyczne w sieci - stały się powszechne i normalne? Jak poważne i niepokojące mogą być tego skutki? Jak powinna wyglądać edukacja dzieci i młodzieży w zakresie krytycznego odbioru informacji, tak, by umiały odróżnić wartościowe treści od manipulacji czy fake newsów? Gościni: Anna Borkowska, psycholog, ekspert ds. edukacji cyfrowej, autorka przewodnika NASK "Pod presją. Internet, media i popkultura a seksualizacja dzieci".
Program SAFE miał wzmocnić europejskie bezpieczeństwo, a stał się bronią w walce sprzecznych interpretacji i uproszczeń. Pojawiły się tezy o "ukrytej warunkowości", "utracie suwerenności" i "finansowej pułapce". Gdzie kończy się krytyka a zaczyna dezinformacja? Skąd bierze się ta rozbieżność opinii na temat programu Security Action for Europe? Co jest uproszczeniem albo przekłamaniem? Na ile w całym tym sporze mamy do czynienia z klasyczną dezinformacją, a na ile z politycznym przedstawianiem tych samych faktów, ale w taki sposób, by wzbudzić określone emocje? Na co każdy z nas powinien zwrócić uwagę, by odróżnić rzetelną analizę dotyczącą SAFE od manipulacji czy uproszczonych narracji podsycanych politycznie? Gościni: Julia Dobrowolska, FakeNews.pl.
"Gigantyczna linia lotnicza upadła" - takie nagłówki pojawiły się w sieci i mogły wywołać niepokój wśród podróżnych. Sensacyjna informacja poleciała w świat, kolejne redakcje ją powieliły, a emocje zrobiły swoje. Co faktycznie wydarzyło się z Royal Air Philippines i jakie informacje zostały błędnie przedstawione? Skąd zatem tej fejk? Chodziło o wywołanie sensacji, a zmanipulowana wiadomość miała zapewnić klikalność? Czyli w tym całym szumie informacyjnym, prawdą jest tylko to, że sprawa dotyczy linii lotniczej. Tyle, że ani nie gigantycznej, ani nie upadłej. Co to oznacza dla pasażerów, którzy mieli wykupione bilety - jakie prawa im przysługują i jak powinni reagować na tego typu sytuacje? Co pasażerowie powinni sprawdzać, zanim uwierzą w sensacyjny nagłówek o problemach przewoźnika? Gość: Jakub Przybyłek, redaktor serwisu lotniczego Pasazer.com.
Dziś, równo cztery lata po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę widać, że wraz z atakiem militarnym także nieprzerwanie trwa wojna informacyjna. Jak te fake newsy ewoluowały przez ten czas i na jakie manipulacje wciąż powinniśmy uważać? Jakie są te najbardziej nośne fake newsy na temat wojny za naszą wschodnią granicą - od co najmniej czterech lat - rozpowszechniane przez rosyjską dezinformację? Od początku to była zaplanowana, dobrze przygotowana i realizowana kampania dezinformacyjna? Jak te fejki, które podważają realność samej wojny albo bagatelizują jej skutki, wpływają na nas, zwykłych użytkowników platform społecznościowych? Jak nie ulegać fejkom dotyczącym wojny na Ukrainie? Gościni: dr Agnieszka Filipiak, politolog, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Rywalizacja sportowa także może być polem walki o narrację i prawdę. Podczas właśnie zakończonych Zimowych Igrzysk Olimpijskich również pojawiła się fala fałszywych treści, które były wymierzone w ukraińskich sportowców. Jak rosyjska dezinformacja wykorzystała igrzyska, by manipulować opinią publiczną? Fejkowe treści w kontekście wydarzeń sportowych, wymierzone w Ukrainę, nie są nowym zjawiskiem? Rosyjscy sportowcy występowali jako neutralni. Kreml od początku twierdził, że to „dyskryminacja”. Gdzie zaczyna polityczna narracja o „rusofobii”? W rosyjskich przekazach pojawiało się hasło, że Zachód „upolitycznił sport”. To klasyczna technika odwracania ról - oskarżanie innych o to, co samemu się robi? Do kogo skierowane były te przekazy? Goście: dr Leon Ciechanowski, Katedra Zarządzania w Społeczeństwie Sieciowym, Akademia Leona Koźmińskiego.
Jedni mówią: cyfrowe ułatwienie, które wreszcie uporządkuje system podatkowy. Inni: zamach na wolność i totalna inwigilacja. Dziś o tym, co naprawdę kryje się za zamieszaniem na temat Krajowego Systemu e-Faktur. Skąd tyle chaosu i dezinformacji na temat KSeF? Czym jest Krajowy System e-Faktur? Do czego ma służyć i jak jest wdrażany? Na czym polegają manipulacje wokół KSeF, wynikające np. z niezrozumienia działania tego systemu? Gościni: Monika Piątkowska, doradca podatkowy.
Internet straszy segregacją śmieci do 11 pojemników. Brzmi jak kolejny absurdalny przepis? A my sprawdzamy, by nie dać się złapać na ekologiczną dezinformację. Skąd wziął się ten mit i dlaczego tak łatwo się rozprzestrzenił? Czym jest raport Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej i jaki faktyczny charakter ma ten dokument? W Polsce nadal obowiązuje system segregacji pięciu frakcji - tu nic się nie zmienia? Ale trwają prace nad ujednoliceniem oznaczeń na opakowaniach w całej UE i chodzi o symbole materiałowe, a nie o zwiększenie liczby pojemników? Jakie są najczęstsze przykłady dezinformacji dotyczącej gospodarki odpadami? Co zrobić, by lepiej segregować odpady i nie dać się zwieść "śmieciowym fejkom"? Gościni: Natalia Babachanian, kierownik Referatu Partycypacji Społecznej w Biurze Komunikacji Społecznej Urzędu Miasta Bydgoszczy, koordynator projektów ekologicznych, Czysta Bydgoszcz.
Generatory wideo AI już potrafią tworzyć sceny i wypowiedzi wyglądające jak autentyczne nagrania. Ale teraz granica między prawdą a fikcją zaczyna się zacierać i to dosłownie na naszych oczach. Chiński gigant technologiczny - właściciel TikToka - przedstawił swój najnowszy model sztucznej inteligencji do robienia filmów. Czym w praktyce Seedance 2.0 różni się od takich konkurentów jak: Kling 3.0, Veo 3.1 czy Sora 2? I w czym zmienia zasady gry w porównaniu do wcześniejszych generatorów wideo? Jeszcze jesteśmy w stanie „gołym okiem” odróżnić fałszywe wideo od prawdziwego? A może bez wsparcia technologii jesteśmy bezbronni? Jakie zagrożenia dezinformacyjne niesie za sobą możliwość tworzenia wideo wysokiej jakości? Czy takie narzędzia obniżają próg wejścia do tworzenia np. deepfake’ów? Gościni: dr inż. Ewelina Bartuzi-Trokielewicz, kierownik Zakładu Analiz Audiowizualnych i Systemów Biometrycznych, NASK.
Jedna jaskółka wiosny nie czyni, a pierwszy bocian już tak? Krutek - najbardziej znany polski bocian, symbol Mazur - właśnie wraca do Polski i w sieci natychmiast zawrzało: jedni ogłaszają koniec zimy, inni martwią się o bezpieczeństwo ptaka. Sprawdzamy, co w tej historii jest faktem, a co tylko dobrze klikającą się opowieścią. To zwiastun wiosny, czy raczej sensacyjny nagłówek? Skąd się wzięła narracja, że „bocian przewiduje pogodę” albo zwiastuje wiosnę? Dlaczego jeden, medialny bocian staje się wiralowym bohaterem narodowym? Czy ptaki naprawdę mają takie umiejętności? Użytkownicy internetu mają tendencję do nadawania pojedynczym przypadkom zbyt symbolicznego znaczenia? Jak mówić o przyrodzie atrakcyjnie, ale bez wpadania w uproszczenia? Gość: Krzysztof Wittbrodt - dyrektor Mazurskiego Parku Krajobrazowego
W internecie znajdziemy mnóstwo wpisów sugerujących, że aplikacja mObywatel może służyć do szpiegowania jej użytkowników. Co jest faktem, a co kolejną falą technologicznej dezinformacji? Czy mObywatel w jakikolwiek sposób podsłuchuje, śledzi lokalizację albo zbiera dane „w tle” bez naszej zgody i gdy nie korzystamy z aplikacji? Skąd porównanie mObywatela do Pegasusa i co tu jest nieprawdą, powielaną bez zrozumienia technologii? W dezinformacyjnych wpisach na platformach społecznościowych pojawia się hasło „mObywatel zbiera dane wysyłane na serwery rządowe” - co tu jest fejkiem? Z perspektywy bezpieczeństwa IT, mObywatel różni się czymś istotnym od aplikacji bankowych, z których - bez większych obaw - korzystamy codziennie? Gość: Marcin Maj - Niebezpiecznik.pl
W internecie pojawia się coraz więcej prób oszustw opartych na "Poradniku Bezpieczeństwa", które mają na celu wyłudzenie pieniędzy, danych osobowych lub kradzież lokalu. Próby te polegają na podszywaniu się pod urzędników, instytucje państwowe, rzekome kontrole, sprzedaży darmowych broszur lub wyłudzaniu danych poprzez fałszywe SMS-y i linki. Oszuści wykorzystują strach przed kontrolą, próbują wejść do mieszkań, udając pracowników administracji państwowej. Jak rozpoznać fałszywego "urzędnika" w drzwiach, przez telefon i w sieci? Czy w związku z wydaniem "Poradnikiem Bezpieczeństwa" są przeprowadzane takie inspekcje? Jak są uwiarygadniane takie próby oszustwa?
Fiński instytut meteorologiczny FMI podał, że powierzchnia lodu na Bałtyku przekroczyła już 144 tysiące kilometrów kwadratowych! A to oznaczałoby, że zbliżamy się do rekordu w całej historii pomiarów. Pytanie jak bywało wcześniej, przed wiekami? Bo z z wielu zapisków i relacji wynika, że Bałtyk bywał skuwany lodem i to regularnie. Można się nawet spotkać z opinią i przekonaniem, że akwen zamarzał całkowicie.
Wiatraki produkujące prąd od lat budzą emocje. Okazuje się, że są też na celowniku dezinformatorów z Rosji, którzy - niestety skutecznie - wrogo nastawiają lokalne społeczności, od decyzji których ostatecznie zależy czy dana inwestycja dojdzie do skutku czy też nie.
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States