Claim OwnershipNews Albo Fake News
Subscribed: 4Played: 176
Subscribe
© Copyright Polskie Radio S.A. w likwidacji
Description
W audycji poruszamy ważne kwestie, która powinny skłonić nas do dyskusji. Zaczniemy od nakreślenia sprawy. Wyjaśnimy konkretnie w czym problem, a pomogą nam w tym goście, eksperci z danej dziedziny, zaproszeni do studia. W audycji zastanowimy się, jak sprawa o której dyskutujemy rezonuje w internecie, jak tam jest komentowana, jak w wirtualnym świecie żyje własnym życiem. Ponadto podpowiemy, jak weryfikować docierające do nas informacje, gdzie sprawdzać kontrowersyjne wiadomości, jak nie dać się manipulacji internetowych trolli i dlaczego nie wierzyć bezkrytycznie w to, co czytamy w mediach społecznościowych. O coraz częściej obecnej w sieci dezinformacji opowiedzą goście, którzy wyjaśnią ze swojej perspektywy, jak niebezpieczne są fake newsy dotyczące poruszanego w audycji tematu. Nowe odcinki od poniedziałku do czwartku. #news #fakenews
261 Episodes
Reverse
Powrót na Ziemię statku Orion jest triumfem nauki, jednak misja Artemis II nie tylko podbiła kosmos, lecz także teorie spiskowe na platformach społecznościowych. Jakie konkretnie dowody najłatwiej obalają tezę, że lot Oriona był mistyfikacją? Dlaczego - mimo dostępu do danych telemetrycznych i transmisji - część osób wciąż nie ufa oficjalnym przekazom? Jakie są podobieństwa między teoriami o Artemis II, a narracjami o lądowaniu Apollo na Księżycu? Jak reagować, gdy widzimy jakiegoś kosmicznego fejka, a nie mamy pewności czy dostatecznej wiedzy na ten temat? Co zrobić, by nie stać po ciemnej stronie? Gość: Krzysztof Kurdyła, analityk branży kosmicznej.
Co wiemy na temat rosyjskiej szczepionki na raka? W tym przypadku mamy do czynienia z fake newsem czy raczej z nadinterpretacją doniesień naukowych? Jakie są faktyczne źródła tej informacji - czy opierają się na publikacjach naukowych, czy głównie na przekazach medialnych i politycznych, które mogą powielać fejki? Dlaczego narracja o "ukrywanym leku na raka" tak łatwo trafia do opinii publicznej? Jak informacja o takim „sensacyjnym przełomie w medycynie” wpływa na decyzje konkretnych pacjentów onkologicznych? Jak słuchacze mogą samodzielnie odróżnić odkrycie naukowe od propagandy, pseudonaukowych doniesień, czy medycznego fake newsa? Goście: dr Paweł Sobczuk, specjalista onkologii klinicznej, Vall d'Hebron Institute of Oncology w Barcelonie, członek zarządu Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej.
Po ostatnich pożarach turbin wiatrowych, na platformach społecznościowych pojawiło się mnóstwo wpisów podważających w ogóle sens odnawialnych źródeł energii. Jak często - według wiarygodnych danych - dochodzi do pożarów turbin wiatrowych w Polsce? Dlaczego nagrania płonących instalacji tak łatwo i szybko rozpalają dezinformację w sieci? Jakie są najczęstsze narracje związane z OZE? Na ile twierdzenia o „toksycznych chmurach” z płonących turbin wiatrowych mają oparcie w faktach? Jaką rolę w rozprzestrzenianiu dezinformacji na ten temat odgrywają platformy społecznościowe? Jaki jest całkowity wpływ OZE na środowisko? Gość: Piotr Pająk, redaktor naczelny serwisu Gramwzielone.pl.
Obraz jak z kalkulatora, a mówimy o jednej z najważniejszych misji kosmicznych XXI wieku - Artemis II. To już budzi emocje a w sieci pojawiają się głosy: "to wygląda podejrzanie". Podejrzanie słabo. Gdzie kończą się techniczne ograniczenia, a zaczynają internetowe manipulacje czy wręcz teorie spiskowe? Jak bardzo ta kiepska jakość może stać się źródłem teorii spiskowych? "Ziarnisty" obraz na żywo z kosmosu jest czymś podejrzanym czy raczej techniczną normą? Kompresja danych oraz przepustowość łącza laserowego i radiowego decydują o tym, co i w jakiej jakości widzimy na Ziemi? Jakie ograniczenia techniczne wpływają na jakość obrazu z misji Artemis II? Czy użycie smartfonów przez astronautów - nagłaśniane w mediach przez NASA - paradoksalnie zwiększa ryzyko dezinformacji? Jak odróżnić uzasadnioną krytykę jakości obrazu transmisji od narracji podważających w ogóle autentyczność lotu? Gość: Maciej Myśliwiec, Space Agency.
Po kilkudniowym maratonie jedzenia wielu z nas zaczyna dziś poświąteczny poranek z pełną lodówką… i masą recept na przejedzenie? Jak skutecznie wrócić do formy bez łykania fejków? Internet podpowiada szybkie detoksy i cudowne diety - tylko pytanie: czy to działa, czy raczej szkodzi? Jak to się ma do często powtarzanego, że "śniadanie to najważniejszy posiłek dnia"? To też mit? Czy warto teraz eliminować konkretne grupy produktów, żeby szybciej "naprawić" dietę? Czyli np. żadnych słodyczy, a jajka z majonezem czy sałatka warzywna najwcześniej pod koniec kwietnia? Szukanie ratunku w produktach "light" i "fit" to dobre rozwiązanie na poświąteczne dni, czy marketingowa pułapka? Te wszystkie rady z internetu o "spalaniu świątecznych kalorii" można nazwać po prostu dezinformacją? Gościni - Ewa Sypnik-Pogorzelska, dietetyczka (Dietosfera).
Amerykański wymiar sprawiedliwości zasądził miliony dolarów odszkodowania od gigantów technologicznych, uznając, że mogły świadomie projektować mechanizmy uzależniające najmłodszych, nie dbając np. o bezpieczeństwo dzieci. Czego dotyczy przełomowy wyrok? Czy to już twardy fakt potwierdzony w tej sprawie, czy raczej nośna teza, którą łatwo dziś nadinterpretować? Na ile europejskie regulacje, jak DSA, rzeczywiście zmieniają sytuację użytkowników, a na ile są przedstawiane w debacie publicznej w sposób uproszczony lub wprowadzający w błąd? Jakie znaczenie ma świadomość tego, kto stoi za serwisami społecznościowymi? Gościnie: prof. Katarzyna Gajlewicz-Korab, medioznawczyni, Uniwersytet Warszawski oraz Katarzyna Szymielewicz, prawniczka, Fundacja Panoptykon.
Sieć do czerwoności rozgrzała informacja na temat "zielonego światła błyskowego dla strażaków OSP". To prawda, internetowy fejk a może primaaprilisowy żart? Czego dokładnie dotyczy poselski projekt konsultowany przez MSWiA? W jakich sytuacjach byłyby używane takie światła ostrzegawcze? Prywatny samochód z zielonym kogutem - jadący na wezwanie do remizy - będzie pojazdem uprzywilejowanym? Co jest największym mitem wokół "zielonego światła dla strażaków-ochotników", który warto natychmiast zdementować? Gościni: Karolina Gałecka, rzecznik Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Czy linie lotnicze naprawdę każą swoim pasażerom płacić za nadwagę? W sieci krąży fala oburzenia po tym, jak portale społecznościowe sensacyjnie ogłosiły, że linie lotnicze zaczynają wprowadzać "opłatę od nadwagi pasażera". To prawda czy uproszczenie, które dobrze klika się w sieci? Ta historia wzięła się ze zmiany realnej polityki cenowej czy z błędnej interpretacji pojedynczego przypadku? Czy w branży lotniczej istnieją dziś jakiekolwiek regulacje, które uzależniają cenę biletu bezpośrednio od wagi pasażera? Takie fake newsy, jak ten o "dodatkowych opłatach dla otyłych pasażerów", mogą mieć realny wpływ na decyzje podróżnych? Gościni: Joanna Wieczorek, ekspert prawa lotniczego.
W sieci krążą setki niepokojących informacji, które podsycają strach i chaos związany z cenami paliwa. Fejki biorą się ze strachu? Czy strach przed rosnącymi cenami paliw może sprawić, że ludzie chętniej wierzą w informacje niezweryfikowane? Przepisy, które obniżają ceny paliw o ok. 1,20 zł/l uspokoją emocje czy wręcz przeciwnie, podjęte przez rząd działania będą "paliwem" dla kolejnych fejków? Skąd bierze się ten zalew fake newsów i jak nie dać się wciągnąć w dezinformację? Gość: Kamil Zieliński, psycholog i trener biznesu, Uniwersytet WSB Merito.
Policjanci alarmują: cyberprzestępcy podszywają się pod sprzedawców biletów. Po otrzymaniu przelewu - wraz z pieniędzmi - znikają. Problem jest na tyle duży, że tylko jednego dnia i jedynie do skierniewickiej komendy wpłynęło kilka zgłoszeń takich oszustw. Mamy do czynienia ze zorganizowaną falą wyłudzeń? Jak działają i jak nie dać się złapać? Jak wygląda schemat takiego oszustwa? W jaki sposób kupujący sami ułatwiają działanie oszustom? Na co powinniśmy zwrócić uwagę, gdy w internecie natrafimy na podejrzanie wyglądającą ofertę sprzedaży biletów? Należy również uważać na fake newsy o rzekomo „oficjalnej odsprzedaży” czy „dodatkowych pulach biletów”, bo takie wpisy na platformach społecznościowych nie tylko wprowadzają w błąd, ale kuszą swoją nieuczciwą ofertą. Gość: mł. asp. Aneta Placek, Komenda Miejska Policji w Skierniewicach.
W serwisach społecznościowych wszystko wygląda wspaniale: jedno wideo, kilka zdjęć "przed i po" oraz oczywiście historia o spektakularnej przemianie. W sieci ortotropia zdobywa coraz większą popularność i niesie dezinformację, która może kosztować zdrowie dzieci. Czym dokładnie jest ortotropia? Czy to recepta cud? Czy znajduje potwierdzenia w aktualnej wiedzy medycznej? Jakie prawa mają pacjenci, kiedy trafiają na ofertę leczenia, niezgodną z aktualną wiedzą medyczną? Jakie działania podjął Rzecznik Praw Pacjenta wobec gabinetów promujących ortotropię? Gość: Paweł Grzesiewski - dyrektor Departamentu Prawnego Biura Rzecznika Praw Pacjenta.
Pod wpisem z tymi słowami - rzekomo wypowiedzianymi przez Przemysława Czarnka - pojawiło się ponad dwa tysiące udostepnień, prawie dwa i pół tysiąca komentarzy. I ani jeden z refleksją, a może te słowa nie padły i są zmyślone? Co wskazuje, że mamy do czynienia z fake newsem? Jakie konkretne techniki manipulacji są tu użyte? W takich przypadkach bardziej groźna jest sama dezinformacja, czy jej „drugie dno”, czyli np. próba wyłudzenia pieniędzy lub danych? Jak - krok po kroku - wygląda proces weryfikacji takiego wpisu? Gość: Marcin Daszkiewicz, badacz oszustw i edukator cyberhigieny.
"Dwa lata bez PiS-u i wartość polskiego Orlenu przekroczyła wartość rosyjskiego Gazpromu. Wystarczy nie kraść" - napisał premier Donald Tusk na portalu X. I rozpętała się burza. Czy wartość Orlenu faktycznie wzrosła dzięki zmianie władzy w Polsce, czy to zbyt daleko idące uproszczenie, a może i manipulacja? Co wpłynęło na tę zmianę: decyzje polityczne w Polsce, globalne czynniki, jak wojna i sankcje wobec Rosji? Czy porównanie "jeden do jednego" Orlenu i Gazpromu ma w ogóle sens? Czy samo w sobie nie jest mylące, biorąc pod uwagę zupełnie różne warunki działania i otoczenie rynkowe tych koncernów? Gościni : Magdalena Melke, analityk ds. energetyki i polityki międzynarodowej, Energetyka24.com.
W Polsce mężczyźni żyją średnio o ponad siedem lat krócej niż kobiety i rzadziej korzystają z opieki medycznej, w tym z badań profilaktycznych. Jednak problem nie dotyczy wyłącznie indywidualnych decyzji, choć przecież słyszymy: czuje się dobrze, więc nie potrzebuję badań albo nic mnie nie boli, to po co iść do lekarza - a nóż coś znajdzie. Przecież prawdziwy facet nie choruje, za wyjątkiem "męskiej grypy" - wtedy walczy o życie albo umiera. Czuję się dobrze, chodzę na siłownię, biegam, pływam, jeżdżę na rowerze, to po co robić badania, a profilaktyka to raczej sprawa kobiet. Te hasła funkcjonują na platformach społecznościowych jako żarty lub "męskie prawdy życiowe", ale w praktyce usprawiedliwiają odkładanie wizyty u lekarza. Goście: Agnieszka Dahlke-Kubik - chirurg, proktolog oraz Piotr Leszczyński - lekarz zajmujący się profilaktyką chorób i medycyną stylu życia.
To służbowy Mustang ministra Kierwińskiego? Nowy sportowy radiowóz już został zniszczony? Uwaga, to fake newsy! Skąd bierze się ta "klikalność" niezweryfikowanych doniesień, że policyjny Mustang miał ulec wypadkowi albo miał stać się służbowym autem szefa MSWiA? Wykorzystanie takiego sportowego samochodu przez policję może skutecznie promować bezpieczną jazdę czy raczej być źródłem kolejnych fejków? Co bardziej działa na wyobraźnię kierowców: realne konsekwencje prawne, nieuchronność kary czy głośne historie, nawet jeśli okazują się fake newsami? Jaki jest najbardziej popularny mit wśród kierowców: „jeżdżę szybko, ale bezpiecznie?”
Gościni: Gosia Prus, kierowca rajdowy.
Internet "uśmiercił" Benjamina Netanjahu, a chwilę później on sam wrzucił do sieci filmik, by udowodnić, że żyje. Zresztą w tej samej przestrzeni cyfrowej krążą różne opowieści o słynnej izraelskiej "Żelaznej Kopule". Jedni twierdzą, że zatrzyma każdą rakietę - inni, że to propagandowa "jedna wielka mistyfikacja". Co w tych historiach jest prawdą, co niebezpieczną dezinformacją? Czy to oznacza, że wchodzimy w epokę, w której zdjęcie czy wideo przestają być dowodami? Jak to możliwe, że wokół izraelskiego systemu obrony przeciwrakietowej pojawiają się także fantastyczne teorie, np. takie, które mieszają ją z koncepcjami globalnych szklanych kopuł czy nawet teorią płaskiej Ziemi? Jak weryfikować takie sensacje, zanim klikniemy „udostępnij”? Gość: Mateusz Cholewa, Demagog.
Trend pokazujący irańskich żołnierzy wygenerowanych przez AI zgromadził dziesiątki milionów wyświetleń. Jak bardzo to niepokojące czy niebezpieczne zjawisko? Czy wchodzimy w zupełnie nową fazę wojny informacyjnej? To propaganda wizerunkowa, próba zmiany percepcji Iranu na świecie, czy raczej cyniczne internetowe "obrazki pod klikalność"? W jakim stopniu takie obrazy mogą realnie wpływać na emocje społeczne, percepcję konfliktu, a może i sam przebieg wojny? Im więcej fałszywych materiałów krąży w sieci, tym bardziej zaczynamy wątpić również w prawdziwe nagrania? "o jeden z najgroźniejszych efektów nowej fali dezinformacji? Gościni: Dominika Bucholc, ekspert AI i strategii cyfrowej.
Po ostatniej podwyżce za przejazd autostradą A2, w internecie natychmiast pojawiły się komentarze: „Nie dość, że mamy najmniej autostrad, to są one najdroższe w Europie”. Czy faktycznie tak jest? Czy to raczej uproszczenie, które dobrze niesie się na portalach społecznościowych? Jak wyliczyć rzeczywisty koszt przejazdu autostradą, by był miarodajny i odzwierciedlał realną wartość ekonomiczną? Czy porównywanie polskich opłat za autostrady z czeską, słowacką, węgierską czy austriacką winietą jest w ogóle uprawnione? Koncesjonariusz tłumaczy podwyżki m.in. rosnącymi kosztami utrzymania i inwestycji - czy te argumenty mają dziś realne podstawy? Czy w Polsce mamy dziś mało autostrad, czy raczej problem polega na tym, że sieć jest nierównomierna? Dlaczego temat opłat za przejazd autostradami tak łatwo staje się paliwem dla dezinformacji w internecie? Gosć: Adrian Furgalski, Prezes Zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR.
W internecie krążą nagrania, które mają pokazywać zdenerwowanych klientów i kompromitujące zachowania urzędników. Autorzy wpisów sugerują, że nagrania przedstawiają prawdziwe sytuacje i dowodzą ogólnopolskiego problemu. Jednak z ustaleń m.in. Demagoga wynika, że materiały te są wyrwane z kontekstu albo w ogóle nie dotyczą ZUS. Co właściwie przedstawiają i po co powstają takie nagrania? Dlaczego wzbudzają tyle emocji? ZUS jest jedną z instytucji publicznych, które bardzo często pojawiają się w wideo AI. Czy w ostatnim czasie widać wzrost takich treści? W związku z tym, że fejkowe filmiki wyglądają bardzo wiarygodnie, czy zdarzają się sytuacje, w których fałszywe nagrania z sieci przekładają się na realne emocje klientów - jest np. więcej skarg, telefonów czy wizyt w oddziałach? Gościni: Małgorzata Korba z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Podczas sobotniej konferencji, Przemysław Czarnek ostro skrytykował obecną politykę energetyczną państwa, ceny prądu i sensowność odnawianych źródeł energii. Ponadto ogłosił, że Polska wypowie ETS oraz "wróci do normalności", czyli do wydobycia węgla. Jaki jest rzeczywisty wpływ OZE na ceny energii? Czy opowieść o wielkim renesansie węgla to realna strategia energetyczna, czy raczej polityczna demagogia? Co jest realnym problemem transformacji energetycznej w Polsce? Czy możliwe jest wypowiedzenie ETS i zaprzestanie płacenia za emisje? Jakie uproszczenia są szczególnie niebezpieczne w debacie dotyczącej transformacji energetycznej? Adam Błażowski, inżynier transformacji energetycznej, prezes Stowarzyszenia WePlanet.
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States