Claim OwnershipTurboHistoria
Subscribed: 48Played: 1,075
Subscribe
© Copyright Polskie Radio S.A. w likwidacji
Description
Nowy magazyn historyczno – kulturalny na antenie Polskiego Radia 24. Głośne premiery filmowe i książki z historią w tle. Nieznane fakty z przeszłości oraz spory o historię i jej bohaterów. Jak opowiadać o trudnej przeszłości? Na ile twórca ma prawo do jej własnej interpretacji? Czy w dyskusji o historii można uciec od polityki? O tym wszystkim w piątek, po godzinie 22. Zaprasza Krzysztof Grzybowski.
106 Episodes
Reverse
W rocznicę aresztowania Romuald Traugutt wracamy do pytań o przywództwo i rozproszenie sił podczas Powstania Styczniowego. Czy los powstania mógł potoczyć się inaczej, gdyby od początku dowodził nim jeden, silny lider? Dlaczego polityczne ambicje oraz wewnętrzne spory okazały się ważniejsze niż wspólna walka o niepodległość? Gościem w audycji "TurboHistoria" był dr. Kamil Kartasiński - autor książki "Kampania Żuawów Śmierci. Miechów-Chroberz-Grochowiska 1863".
Wielki Kryzys lat 30. był dla Polski doświadczeniem masowego bezrobocia, biedy i społecznego załamania, które dotknęło miliony ludzi - od robotników po urzędników. Choć jego skutki odcisnęły trwałe piętno na młodym państwie, dziś pozostaje zaskakująco słabo obecny w zbiorowej pamięci. W audycji "Turbohistoria" o zapomnianej traumie i jej konsekwencjach opowiada historyk Kamil Piskała, autor książki "Zredukowani".
Głośna zbrodnia z lat 60. staje się punktem wyjścia do rozmowy o realiach PRL-u, mechanizmach śledztwa i roli mediów w kształtowaniu społecznych emocji. W audycji "Turbohistoria" autor książki "Wampir z Osielska" - Krzysztof Drozdowski - opowiada o pracy na aktach sądowych, trudnym dostępie do archiwów oraz o tym, jak powstaje opowieść oparta na faktach. To także refleksja nad fenomenem popularności true crime - literatury, filmu, seriali i podcastów oparty na faktach dotyczących prawdziwych zbrodni i przestępstw.
Większość z nas kojarzy Melchiora Wańkowicza jako starszego pana od kresowych opowieści. To jednak tylko wycinek jego postaci - spiskowiec, konspirator i uchodźca, który tracił dom za domem i odcinany był od korzeni przez wielką historię. Mistrz autokreacji, który tak skutecznie mieszał fakty z fikcją, że do dziś nie wiadomo co jest prawdą, a co świadomą autokreacją. Gość audycji "Turboistoria" - Łukasz Garbal, autor monumentalnej biografii "Życie na kraterze", odkrywa przed nami Wańkowicza, jakiego nie znaliśmy.
Eksplozje atomowe na pustyniach, wyspy zamienione w poligony i ludzie, którzy znaleźli się zbyt blisko testów broni jądrowej. Gość w audycji "TurboHistoria" Łukasz Dynowski, w książce "Atomowi. Testy nuklearne na ludziach" opisuje jeden z mniej znanych rozdziałów zimnej wojny - historię prób nuklearnych widzianą nie z perspektywy technologii czy strategii militarnej, lecz zwykłych ludzi, którzy ponieśli ich konsekwencje.
Czy historia zawsze musi kojarzyć się z nudą i suchymi datami, czy może brzmieć jak pasjonująca powieść przygodowa? Krzysztof Grzybowski wraz ze Sławomirem Koprem rzucają nowe światło na dzieje Syberii, ukazując ją nie tylko jako miejsce martyrologii, ale polski "Dziki Zachód", gdzie nasi rodacy budowali fortuny i kolonizowali nieznane lądy.
Historia Tadeusza Pietrzykowskiego - boksera warszawskiej Legii i więźnia numer 77 w Auschwitz - pokazuje, jak w najbardziej nieludzkich warunkach można było zachować godność i siłę ducha. Jego obozowe walki były czymś więcej niż sportową rywalizacją: stawały się symbolem oporu i nadziei dla współwięźniów. W rozmowie z Niną Majewską-Brown wracamy do niezwykłych losów Pietrzykowskiego, ale też zastanawiamy się nad współczesną modą na literaturę "obozową" i nad tym, jak dziś opowiadać o historii Zagłady.
Jak wyglądało codzienne życie jeńców w obozie w Kozielsku? Jaką rolę pełni w filmie konsultant historyczny? Czy warto być wiernym historycznej prawdzie? O tym wszystkim na kilka chwil przed premierą filmu "Pojedynek" w reżyserii Łukasza Palkowskiego porozmawiamy w Turbohistorii z Pawłem Rozdżestwieńskim - historykiem, publicystą i konsultantem historycznym.
Lata 90. zapisały się w zbiorowej pamięci jako czas wielkich nadziei i gwałtownych zmian, ale dla wielu były także momentem głębokiej straty - pracy, bezpieczeństwa i poczucia sensu. W audycji wracamy do doświadczenia transformacji widzianej z perspektywy tych, których głos rzadko przebijał się do oficjalnych opowieści o sukcesie wolnego rynku. W adycji "TurboHistoria" rozmowa z Martą Madejską - pisarką, archiwistką i autorką książki "Ostatni gasi światło. Przypowieści o transformacji".
Jedna z najbardziej znanych operacji zbrojnych Polskiego Państwa Podziemnego zostaje opowiedziana na nowo, z uwzględnieniem jej zaplecza organizacyjnego i ludzi stojących za decyzjami. Przygotowania do zamachu na Franza Kutscherę odsłaniają rolę kobiet, znaczenie pracy wywiadowczej oraz funkcjonowanie oddziału "Pegaz/Agat", znanego później jako batalion "Parasol". O kulisach Akcji Kutschera w audycji "TurboHistoria" mówili: dr Henryk Piskunowicz, historyk i badacz Polskiego Państwa Podziemnego, oraz Mariusz Olczak, dyrektor Archiwum Akt Nowych
Polskie himalaistki od dekad przełamują bariery w górach najwyższych na świecie, pokazując, że odwaga i determinacja nie znają płci. Ich historia to nie tylko triumfy na ośmiotysięcznikach, lecz także osobiste dramaty, rywalizacja i trudne wybory w ekstremalnych warunkach. Gościem audycji był Piotr Trybalski, autor książki "Bunt. O Polkach, które zdobywały Himalaje” - dziennikarz, podróżnik i fotograf.
Jak funkcjonował świat mody w czasach wiecznych niedoborów, pustych sklepowych półek i ręcznie sterowanej gospodarki? Jak partyjni dygnitarze reagowali na modowe pokazy i co w czasach PRL nosiła warszawska ulica? O fenomenie Mody Polskiej, pierwszym opolskim festiwalu i modowych ikonach ówczesnej Polski mówiła w audycji "TurboHistoria" Katarzyna Droga - dziennikarka, pisarka i autorka książki "Jaskółki. Powieść o kobietach mody PRL-u".
Z jednej strony czarna legenda "wieszatiela", Brześcia i Berezy Kartuskiej. Z drugiej chlubna, niepodległościowa przeszłość i powtarzane po wielu latach historie o srogim i sprawiedliwym wojewodzie, który wstawiał się za prostym ludem. Kim naprawdę był Wacław Kostek-Biernacki? O jego kontrowersyjnym życiorysie w audycji "TurboHistoria" mówił Krzysztof Drozdowski, historyk i autor książki "Wacław Kostek-Biernacki. Człowiek do zadań specjalnych".
Chasydyzm to mistyczny nurt judaizmu, który narodził się w XVIII wieku wśród żydowskich społeczności Europy Wschodniej. Choć przetrwał wieki i rozprzestrzenił się na cały świat, w wielu miejscach jego ślady w Polsce są dziś słabo znane lub zapomniane. Gościem Krzysztofa Grzybowskiego była Dorota Bidzińska - reporterka, autorka książki "Republika pobożnych. Chasydzka historia Polski".
W epoce Oświecenia dezinformacja i działania hybrydowe stanowiły istotne narzędzie polityki mocarstw. Rosja i Prusy konsekwentnie budowały negatywny wizerunek Rzeczpospolitej jako państwa zacofanego, anarchicznego i niezdolnego do reform, uzasadniając w ten sposób własne ingerencje i przyszłe rozbiory. Gościem audycji "TurboHistoria" był dr Jacek Kordel, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego.
Poetka kojarzona przede wszystkim z liryką miłosną, tymczasem jej twórczość skrywa znacznie mroczniejsze tony. W wydanym w 1930 roku tomie "Profil Białej Damy" Pawlikowska-Jasnorzewska sięga po motywy spirytystyczne, duchy i nawiedzone miejsca, stawiając pytania o istnienie świata niewidzialnego i granicę między życiem a śmiercią. Gościnią Krzysztofa Grzybowskiego była Joanna Jurgała-Jureczka, pisarka, autorka książki "Czarująca poetka. O Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej".
Polska sarmacka to nie tylko heroiczne bitwy i wielkie ideologie, lecz także codzienność zwykłych ludzi. Próbując zrozumieć dawną Rzeczpospolitą, warto sięgnąć do źródeł, by odkryć losy jednostek i ich autentyczne historie zapisane w aktach i przekazach pisanych. To spojrzenie na sarmatyzm z perspektywy codzienności, która odsłania prawdziwe oblicze epoki. Gościem Krzysztofa Grzybowskiego w audycji "TurboHistoria" był prof. Mateusz Wyżga.
Czy polskie powstania były wyłącznie heroicznym zrywem, czy także przestrzenią sporów, wątpliwości i alternatywnych wizji wolności? W audycji "TurboHistoria" rozmowa Krzysztofa Grzybowskiego z Mirosławem Maciorowskim, autorem książki "Powstańcy. Marzyciele i realiści. Historia na nowo opowiedziana" o polskich walkach o wolność - nie tylko z perspektywy tych, którzy chwycili za broń, lecz także ich krytyków. To opowieść o decyzjach jednostek, sporach o sens oporu i o tym, dlaczego historia powstań wciąż kształtuje naszą zbiorową wyobraźnię.
W kinach możemy już oglądać "Norymbergę" Jamesa Vanderbilta, w której Russell Crowe wciela się w postać sądzonego przez Aliantów Hermana Göringa. Jak naprawdę wyglądał proces hitlerowskich zbrodniarzy? Jak doszło do Norymbergi i jaką rolę odgrywali w niej Polacy? Gościem Krzysztofa Grzybowskiego był Sebastian Pawlina, historyk i publicysta (Muzeum Historii Polski).
O Władysławie Łokietku mówi się "mały wielki człowiek". To jemu przypadła rola zjednoczenia Polski po okresie rozbicia dzielnicowego. Dlaczego to właśnie on tego dokonał? Jak wyglądała walka o władzę? I co wspólnego mogą mieć ze sobą Mel Gibson, Władysław Łokietek i Juliusz Słowacki? O tym w audycji "TurboHistoria" Krzysztof Grzybowski rozmawiał z Michaelam Morysem Twarowskim, autorem książki "Łokietek Rex. Jeden, by wszystkimi rządzić".
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States