Claim OwnershipPlik tekstowy
Subscribed: 2Played: 96
Subscribe
© Copyright Polskie Radio S.A. w likwidacji
Description
Autorska audycja o literaturze. Czyta i rozmawia z pisarzami i pisarkami Max Cegielski. A ponieważ sam pisze reportaże i powieści oraz od lat zajmuje się promocją kultury, jest to rozmowa o sednie, a nie o nieistotnych dodatkach.
96 Episodes
Reverse
Rafał Dajbor - autor książki "07 zgłoś się. Milicyjny serial wszech czasów" opowiada o kulisach powstawania serialu, nieznanych anegdotach z planu. Wyjaśnia też narosłe wokół produkcji stereotypy. Zastanawiamy się nad fenomenem popularności porucznika Borewicza, który zyskał już status ikony polskiej popkultury. To książka dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na Borewicza świeżym okiem - nie tylko jak na bohatera serialu kryminalnego, lecz także jak na zjawisko kulturowe, które do dziś fascynuje kolejne pokolenia widzów.
Renata Bożek - prozaiczka i publicystka, autorka m.in. "Wyjarzmionej" oraz "Wakacji w domu", prezeska Związku Pisarzy ze Wsi, współzałożycielka internetowego pisma literackiego "Pole". Także współautorka serii prozatorskiej Związku Pisarzy ze Wsi.
"Porachunki..." są zarówno dla tych, którzy nigdy nie interesowali się ekonomią, jak i dla tych, którym wydawało się, że o gospodarce wiedzą już wszystko. To żywa opowieść o pieniądzach (także tych z kamienia, miedzi i ptasich piór) oraz o ich uwikłaniu w politykę. Autor, ekonomista i historyk idei, nie tylko przygląda się temu, jak skonstruowany jest współczesny pieniądz, lecz także przedstawia projekty jego reform. Pyta, dlaczego polityczna natura pieniądza została wyparta z powszechnej świadomości, a tych, którzy próbowali o niej głośno mówić, spotkał, jak pisze, marny los. Z Jędrzejem Malko rozmawiał Max Cegielski.
Helena Wolińska - prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz Włodzimierz Brus - genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła. "Stygmat" autorstwa Katarzyna Kwiatkowskiej-Moskalewicz obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce.
Kilkadziesiąt niezwykłych kobiet, które w górach dokonały rzeczy wybitnych. Od pierwszych przejść taternickich i alpejskich, przez sukcesy himalajskie pokolenia Wandy Rutkiewicz, po czasy współczesne. A wszystko to na tle społecznych, kulturowych i politycznych zmian w Polsce i na świecie. Nie pytały, czy mogą. Wspinały się tam, gdzie chciały. Zawsze w górę. Na przekór wszystkim. Z czym się mierzyły? Co je determinowało? Jaką płaciły za to cenę?
Katarzyna Rzehak - historyczka sztuki, badaczka i pasjonatka polskiego designu, a także autorka biografii Wandy Telakowskiej, ikony polskiego wzornictwa powojennego. Wierzyła, że piękne otoczenie, mieszkanie, ubranie, a przede wszystkim dobrze zaprojektowane przedmioty codziennego użytku kształtują człowieka. Idei "piękna na co dzień dla wszystkich" poświęciła całe swoje życie i stworzyła nowy zawód: projektanta wzornictwa. To, jak dziś mieszkamy, jaki mamy gust, co kupujemy i kolekcjonujemy - założonemu przez nią w 1950 roku Instytutowi Wzornictwa Przemysłowego, który stał się ewenementem na skalę światową: kuźnią wzorów dla przemysłu na najwyższym poziomie estetycznym, szkołą projektantów, a przy okazji miejscem pracy na miarę XXI wieku, przyjaznym kobietom.
To (nie) jest kolejny reportaż o transformacji... Marta Madejska sięga do nieoczywistych źródeł: starych numerów "Przyjaciółki", taśm magnetofonowych obiecujących biznesowy sukces i duchowe uzdrowienie, zapomnianych odcinków Polskiej Kroniki Filmowej. Szuka zaginionych archiwów, sprawdza, jakie związek z dawnymi zakładami pracy miała kobieca piłka nożna i co razem z gruntami po fabrykach przejęli deweloperzy, którzy stawiają w tych miejscach kolejne "zdroje" i "zielone zakątki". Opowiada historie pracownic zlikwidowanych zakładów układają się w polifoniczną opowieść o znikaniu przyfabrycznej infrastruktury: żłobków, bibliotek, przychodni, domów kultury, ośrodków wczasowych. Są to zarazem przypowieści o utracie tego, co w życiu najważniejsze - międzyludzkich więzi, zdrowia, poczucia wspólnoty i bezpieczeństwa.
Najnowsza powieść Marcina Czarnika to opowieść o polskich chłopskich emigrantach w dziewiętnastowiecznej Ameryce i ich potomkach. O wygnaniu i powrocie. O życiu na wsi i w mieście. O dziedziczeniu traum i poszukiwaniu ziemi obiecanej. Żyjący współcześnie bohater o biblijnym imieniu Set nie potrafi się odnaleźć w rzeczywistości. Czy wpłynęła na to tragiczna śmierć jego brata Abla, którego miał zastąpić rodzicom? A może niepewność własnego statusu społecznego?
Paweł Sołtys, znany również jako Pablopavo, opowiada o swojej najnowszej książce "Monolok". To opowieść o starym fryzjerze z Grochowa, którego własne życie plącze się w historiach tych, którzy siadali w jego fotelu, demokratycznie: doliniarz i profesor, ślusarz i literat. Czytamy o gołębiarzach, kociarach, siostrach tarocistkach, o zakopanych dzwonach, płonących łabędziach, niedowidzącym listonoszu i kobiecie rażonej piorunem. Wszystko w tym małym-wielkim kawałku Warszawy.
Żyjemy w rzeczywistości, w której martwić się jest łatwiej niż troszczyć. Tę rzeczywistość, w osobistym eseju reporterskim zatytułowanym "Szyjąc" opisała Olga Gitkiewicz, która była gościnią Maxa Cegielskiego w audycji Plik Tekstowy. "Szyjąc" - To słowo abstrakcja, słowo idea. Właściwie nawet nie poważne słowo - słówko zaledwie, bo przecież brzmi, jakby było zdrobnieniem. Żeńska końcówka, nieprzypadkowo, dwie sylaby, wiele znaczeń: troska.
"Azard" to powieść opisująca mało znany wycinek międzywojennej historii Polski, ale przede wszystkim oryginalny głos w dyskusji o długim cieniu, jakim romantyzm kładzie się na – współczesności. Kiedy w październiku 1923 roku eksplozja niszczy warszawską Cytadelę, w ruch zostaje wprawiona policyjno-wojskowa maszyneria śledcza. Choć z braku dowodów trudno dociec przyczyny wybuchu - czy był to samozapłon, przypadkowe podpalenie, czy długo przygotowywany zamach? Niektórzy starają się obarczyć winą komunistów. Paweł Kozioł w swojej polifonicznej powieści, którą czyta się jak wciągający thriller polityczno-sądowy, zdarzenia z tamtego czasu uzupełnia jednak o wątek fantastyczny. Bohaterowie "Azardu" działają z podszeptu Słowackiego, który pokątnie zawiaduje polskimi dziejami z grobu na paryskim Montmartrze. Po co to robi? Bo pragnie Polski krwawej i okrutnej, państwa pogrążonego w nieprzemijającym stanie wyjątkowym, które bezwzględnie rozlicza się ze swoimi wrogami, tym samym torując sobie drogę do nowoczesności.
Najnowsza książka Zofii Król - "Droga przez łąkę. Sześć esejów o przestrzeni", to wielowątkowa opowieść o tym, w jaki sposób nawiązujemy relację z trójwymiarem, oswajamy go, a potem przekładamy te doznania na język literatury, malarstwa, filozofii. Autorka przygląda się tekstom, mapom i obrazom, śledzi wędrówki współczesnych artystek, zamyśla się nad kondycją marzącej o wejściu w widok podmiotki. Jednocześnie sama podróżuje w czasie i przestrzeni, przenosząc się płynnie z pagórków południowej Anglii końca XVIII wieku, gdzie przypatruje się pewnej poziomce, na zalane słońcem XV-wieczne burgundzkie uliczki, z dzikich stoków Garganów - na dziewiąte piętro pewnego warszawskiego wieżowca i na szczyt prowansalskiej Góry świętej Wiktorii, skąd roztacza się niezwykły widok. Przewodniczkami w tej podróży są pisarki i pisarze - Wordsworthowie, Haupt, Białoszewski, Miłobędzka, Lebda, malarze – van Eyck, Cézanne, Hockney, filozofowie – Merleau-Ponty czy Berleant, oraz ktoś jeszcze - pomarańczowy ludzik Google Maps.
Autorskie podsumowanie roku 2025 w literaturze polskiej według Maxa Cegielskiego.
Łukasz Garbal - pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny, autor biografii Melchiora Wańkowicza. Uchodźca, emigrant, dysydent, marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta - w stosunku do Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń. Pozostawił po sobie bogactwo źródeł: zdjęć, listów, relacji, wielokrotnie nadpisywanych tekstów… Dla jego biografa to błogosławieństwo i... przekleństwo. Przedarcie się przez gąszcz faktów i mitów, półprawd, plotek i zmyśleń było gigantycznym wyzwaniem. Książka Łukasza Garbala to biografia totalna, której Wańkowicz jeszcze nie miał, a na którą bez wątpienia zasługuje.
Anna Kamińska - autorka biografii i reportażu "Białowieża szeptem", która powraca z opowieścią o Bieszczadach. To miejsce wybrane przez niezwykłe kobiety: Zofię Komedową, Marię Kownacką, Joannę Hasiorową, żonę Hasiora, której historia przez nikogo nie była jeszcze opisywana. Odnajdujemy w nich także ślady Simony Kossak, bohaterki pierwszej bestsellerowej biografii Kamińskiej. Każda z tych kobiet na swój własny, wyjątkowy sposób wpisała się w krajobraz Bieszczadów.
Historia architektury skupia się zwykle na arcydziełach i prestiżowych budowlach - świątyniach, rezydencjach, pomnikach, gmachach władzy i instytucjach kultury. A przecież te miejsca to wyjątki, a o jakości życia, wygodzie czy zdrowiu decydują miejsca codzienne. Grzegorz Piątek prowadzi nas przez takie właśnie, nieprestiżowe, a jednak niezbędne przestrzenie: toalety publiczne, żłobki, przedszkola, ośrodki dla seniorów, węzły przesiadkowe i mieszkania komunalne. Pokazuje twórców i inwestorów, którzy starają się wyjść poza schemat, łączyć oszczędność i jakość, piękno i użyteczność, finansową i fizyczną dostępność. Pisze przede wszystkim o miejscach, które zna ze swojego życia i pyta o zdanie użytkowników, których doświadczenie jest ostatecznym sprawdzianem idei architekta.
Czy wszystko zaczęło się od prababki, która była bieżenką? To przecież dzięki niej narodziła się głowa rodziny: autor podręczników do nauki języka białoruskiego, białoruskojęzyczny poeta, pisarz, dziennikarz, etnograf-amator, domowy geniusz. Choć zmarł ponad ćwierć wieku temu, wszyscy odczuwają wciąż jego wpływ. Czasem wpływ ten staje się źródłem dumy, czasem spada na głowę i przygniata bliskich jak fortepian w kreskówkach. "Wygoda" to powieść o tożsamości, traceniu i asymilacji, o nieprzystawaniu do większości i do mniejszości. Prawda i fikcja funkcjonują tu na równych prawach, a Podlasie jest mniej magiczne niż zwykle. Gościni: autorka powieści - Natalka Suszczyńska.
Profesor fizyki Andrzej Dragan wyjaśnia, czym tak naprawdę jest sztuczna inteligencja. Co faktycznie może zrobić i jakie są jej granice? W swojej najnowszej książce - "Quo vAIdis" naukowiec tłumaczy fenomen sztucznej inteligencji. Skupia się jednak na tym, co wiemy: wyjaśnia nieporozumienia, nie podsyca lęków. Stara się wskazać, na co tak naprawdę stać AI.
Dlaczego w szkole omawia się lektury, w których dziewczyny głównie płaczą, gotują albo czekają, aż ktoś je uratuje? Czemu tak mało bohaterek ma coś do powiedzenia? Dlaczego większość głównych postaci to mężczyźni, a kobiety funkcjonują w tle - jako matki, kucharki lub przyszłe żony? Dlaczego w kanonie prawie nie ma autorek, a jeśli już są jakieś bohaterki pierwszoplanowe, to wiecznie się stroją albo marzą o ślubie? "Bezradne i romantyczne" to błyskotliwa, odważna i potrzebna analiza kanonu lektur szkolnych autorstwa doświadczonej nauczycielki i badaczki.
"Gołoborze" to najbardziej osobista książka w dorobku Macieja Siembiedy. Autor splata dramat rodzinny z historią regionu - od czasów powstania styczniowego, przez burzliwy wiek XX, aż po współczesność. To literacka opowieść o namiętnościach, które przetrwały stulecia, o zemście wymierzanej ponad grobem i o ciężarze, jaki niesie pamięć dawnych krzywd. To historia, w której szekspirowski dramat spotyka mafijną sagę, a świętokrzyskie legendy stają się tłem dla opowieści o losach zwykłych ludzi, uwikłanych w niezwykłe wydarzenia.
Comments
Download from Google Play
Download from App Store
United States