Boeken FM

Na een verschrikkelijke vakantie bij zijn oom en tante keert Harry Potter in Harry Potter en de Geheime Kamer terug naar Zweinstein. Het blijkt nogal een gedoe te zijn om daar te komen, dus verzinnen Harry en Ron een list. Eenmaal aangekomen wordt Harry geroepen door een mysterieuze stem, vinden er aanslagen plaats en ontdekt hij een bijzonder dagboek.  Nieuwe personages doen hun intrede, zoals huis-elf de Dobby. Wat is zijn functie in het verhaal precies en wat kunnen we zeggen over Dobby als personage? Joost vertelt over zijn eigen favoriete personage uit dit boek (en misschien wel de hele Harry Potter-reeks). Ook lijkt het in Harry Potter en de Geheime Kamer vaker over ‘puur bloed’ te gaan - wat voor rol speelt racisme in dit deel? En wat heeft Harry Potter te maken met AI, Big Tech en… nazi-Duitsland?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lieve luisteraar, vrolijk kerstfeest! Normaal gesproken geven we je twee kerstspecials per jaar, maar ditmaal dachten we: het kan nog beter. Dus vanaf vandaag tot en met oudejaarsdag nemen we je mee in de wereld van Harry Potter! Elke dag bespreken we een deel uit de legendarische serie, om de void tussen kerst en oud en nieuw op magische wijze te vullen. Het verhaal rondom Harry staat niet stil: in maart 2026 is het toneelstuk ‘Harry Potter en het vervloekte kind’ in de Nederlandse theaters te zien, in april wordt er een nieuwe biografie van J.K. Rowling gepubliceerd, en uiterlijk begin 2027 verschijnt er een nieuwe serie gebaseerd op de boekenreeks (HBO & Warner Bros). Dus als je dacht dat je uit-geharrypotterd was, dan heb je het mis. We nemen je de komende dagen overal in mee: de controverse rondom J.K. Rowling, Potter mania als fenomeen, de verfilmingen, volwassen Harry Potter-fans en waarom milennials zich nog steeds identificeren naar de Harry Potter-huizen. In deze aflevering bespreken we het eerste deel: Harry Potter en De Steen der Wijzen, dat trouwens door meerdere uitgevers werd afgewezen… Over Harry Potter als personage, zijn schoolspullen en zijn toverstafkeuze. Én over de foutjes die Rowlings continuity reader gemist heeft.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit jaar won David Szalay met Flesh (Het vlees, vert. Auke Leistra) de Booker Prize. De literaire prijs die traditioneel gezien wereldwijd het meest effect heeft op de verkoopcijfers, veel meer dan bijvoorbeeld de Nobelprijs. Hoe komt dat?  Het vlees beschrijft het leven van de Hongaarse István, dat begint in een appartementencomplex in de jaren tachtig en hem langs de loopgraven van Irak voert, de achterkamers van Londense nachtclubs en de marmeren foyers van de superrijken. Steeds opnieuw belandt hij op een kruispunt, zonder zelf een richting te kiezen. Van jonge minnaar tot soldaat, van uitsmijter tot bodyguard, van echtgenoot tot weduwnaar – Het vlees is het portret van een man die door het leven wordt voortgestuwd, machteloos tegenover zijn verlangens, zijn verleden en het toeval dat hem vormt.  Szalays stijl is uitgebeend en sober en hoofdpersonage István lijkt geen rijke binnenwereld te hebben. Zo'n personage kom je in de literatuur maar weinig tegen. Maar is dit wellicht toch een rijke roman? Een luisteraar vraagt: wanneer mag je eigenlijk een oordeel geven over een boek? Kan dat al terwijl je het boek nog niet uit hebt? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 16 december is het 250 jaar geleden dat Jane Austen werd geboren. De zes romans die ze heeft nagelaten worden nog steeds gelezen, herlezen, verfilmd, en voor het toneel bewerkt. Ze is een van de weinige vrouwen die in de literaire canon is opgenomen. Wat is de aantrekkingskracht van haar oeuvre? Pride and Prejudice, vertaald als Trots en vooroordeel (we bespreken de vertaling door Jeske van der Velden en Elke Meiborg), is uitgegroeid een van de grote standaardwerken uit de Engelse literatuur. Het verhaal gaat over Elizabeth Bennet, een intelligente en pittige jongedame die graag zelf wil kiezen met wie ze trouwt. Wanneer ze door haar moeder wordt gekoppeld aan de rijke, maar hooghartige Mr Darcy, heeft ze haar oordeel over hem snel klaar. Ze worden toch verliefd, maar zijn allebei te trots om zich aan de ander te willen binden. Wanneer er andere huwelijkskandidaten voor Elizabeth opduiken is de vraag dan ook: wie wordt uiteindelijk de gelukkige?    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Happy Halloween! We griezelen wat af met een special over Rosemary's baby, geschreven door Ira Levin en ook bekend geworden door de verfilming van Roman Polański. Het boek speelt zich af in precies dezelfde periode dat het werd gepubliceerd, en beschrijft de periode van herfst 1965 tot 25 juni het jaar erna. Rosemary en Guy Woodhouse, pas gelukkig getrouwd, betrekken een appartement in de Bramford, een stijlvol oud gebouw in New York. Ze horen dat het pand een slechte naam heeft omdat er in het verleden lugubere dingen zijn gebeurd, maar leggen deze waarschuwingen optimistisch naast zich neer. Ze raken al snel bevriend met de buren, een ouder, ietwat opdringerig echtpaar. Hun geluk is compleet wanneer Guy een rol krijgt op Broadway en Rosemary in verwachting raakt. Totdat Rosemary ontdekt dat er iets vreemds aan de hand is met hun buren. Ze maakt zich zorgen over het welzijn van haar baby, maar niemand gelooft haar.  Hallucineert Rosemary? Of is het echt, wat er met haar baby aan de hand is? Hoe moeten we dit lezen? Is het een parabel? En wat voor griezelige feitjes hangen er allemaal om dit verhaal heen?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zes jaar na het verschijnen van Otmars zonen is Peter Buwalda terug met zijn langverwachte, opnieuw vuistdikke vervolg, getiteld De jaknikker. Buwalda brak in 2010 door met zijn debuutroman Bonita Avenue, waar hij verscheidene grote prijzen voor won en meer dan 350.000 exemplaren van verkocht. Hij was al snel geen debutant meer, maar meteen een Grote Schrijver. Het is even geleden dat Otmars zonen verscheen, dus het Boeken FM panel blikt kort terug: waar gaat het ook alweer over? Wat zijn de eerste reacties op De jaknikker? Wat zijn onze favoriete verhaallijnen, en zijn de personages eigenlijk nog van deze tijd? En de hamvraag: voldoet De jaknikker aan onze verwachtingen?  Sponsor - Poezieboys De voorstelling Geesten is nog in theaters te zien t/m 30 november! Voor info, agenda en kaarten, kijk op www.depoezieboys.nlSee omnystudio.com/listener for privacy information.

De langverwachte nieuwe Dan Brown, Het ultieme geheim, had een eerste oplage van 200.000 exemplaren en staat alweer drie weken met verve in de Bestseller 60 op nummer 1. Dan Brown is een van de bestverkochte fictieschrijvers van deze eeuw. Hoe trekt hij, met weer een nieuw avontuur voor zijn welbekende hoofdpersonage Robert Langdon, zo veel lezers naar zich toe? Verder vragen luisteraars: wat vinden we van de honderd beste boeken uit de 21ste eeuw volgens The New York Times, en hoe verhouden we ons tot FOMO-literatuur? Plus: wie moet dit jaar de Nobelprijs voor Literatuur winnen? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het gore lef, het debuut van Sarah Arnolds, trok afgelopen maanden veel bekijks en staat inmiddels op de longlist van de Boekenbon Literatuurprijs. Wat betekent het om in Nederland te debuteren met een verhalenbundel en wat is de essentie van een goed kort verhaal? Ook is er een ontwikkeling geweest in schrijversland: het Letterenfonds heeft haar regels voor subsidieverstrekking aangepast en verbreed. Wat vinden we van de nieuwe regels? Hangt er een stigma rond schrijverssubsidies en wat is dat dan precies? Een luisteraar vraagt ons over cultschrijvers. Hoe zouden wij een cultschrijver definiëren, en hebben we ze eigenlijk wel in Nederland?See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eindelijk... we openen seizoen 13 met Middlemarch van George Eliot! In Engeland geldt het als een van de belangrijkste Engelstalige boeken ooit geschreven, voor Boeken FM-luisteraars geldt het als het boek dat ze al heel lang een keer besproken zouden willen hebben. In Middlemarch beschrijft Eliot het leven van een aantal mensen uit de Engelse middenklasse, en hoe ze met elkaar omgaan, in het provinciestadje Middlemarch rond 1830. George Eliot was het pseudoniem van Mary Ann Evans. Onlangs is Middlemarch opnieuw gedrukt met een nawoord van onze Ellen, in een vertaling van Annelies Roeleveld en Margret Stevens.  Wat heeft Middlemarch betekend voor het volwassen leven van het Boeken FM-panel? Is het eigenlijk een historische roman? Waarom zijn klassiekers van alle tijden? En wie is de vertelstem precies?  Een luisteraar vraagt ons of we wel eens graven van schrijvers bezoeken. Voor welke graven zijn we omgelopen?  SPONSOR - Brabants Boek Present Het Brabants Boek Present is een initiatief van literair productiehuis Tilt en CultuurfondsNoord-Brabant en wordt dit jaar geschreven door Leonieke Baerwaldt. Meer info lees je opwww.brabantsboekpresent.nl    See omnystudio.com/listener for privacy information.

Verrassing! Om de warme weken zonder Boeken FM toch door te kunnen komen zijn we voor even terug in je podcastapp, met een special over een van de meest broeierige, zomerse vakantieboeken die er zijn: Bonjour tristesse van Françoise Sagan. De zeventienjarige Cécile brengt samen met haar vader de zomer door in een landhuis aan de Franse Rivièra en verwondert zich over de wereld van de jetset. Wanneer haar vader zijn versierdersbestaan dreigt in te leveren voor een huwelijk met de dominante Anne komt het gemakkelijke, aangename leventje van Cécile in gevaar. Ze bedenkt een plan waarbij ze haar naasten als pionnen bespeelt. Sagan was 19 jaar toen ze Bonjour tristesse schreef. Het sloeg in als een bom, waarom was dat? En welke verbinding heeft Bonjour tristesse eigenlijk met Griekse tragedies en Shakespeare? See omnystudio.com/listener for privacy information.

In de afsluiter van het twaalfde seizoen van Boeken FM bespreken we een boek dat niet alleen voor de liefhebber is, maar voor iedereen. Over dat fenomeen hebben we al een en ander gezegd in onze aflevering over Anya Niewierra's De Camino, maar we pakken de draad weer op en we bespreken de bestseller Het diner van Herman Koch. De eerste druk komt uit 2009, Joost heeft inmiddels de 98ste druk in handen. Er zijn in totaal meer dan 2,3 miljoen exemplaren van verkocht, het is vertaald in 33 talen, er zijn vier filmvertolkingen van gemaakt en het is in Nederland ook op het toneel verschenen. Kortom: een boek dat nog steeds leeft, mee op vakantie wordt genomen en veel wordt gespot in de boekenkastjes op straat.  Wat maakte Het diner vanaf het begin af aan zo'n succes? Waarom is Joost jaloers op dit boek? En wat is onze reactie op het stuk van Iris Pronk in Trouw, over onze aflevering over De Camino? See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zonder blikken of blozen kun je stellen dat Joan Didion de grootste Amerikaanse essayiste is van de afgelopen vijftig jaar. Ze wist een enorme glamour te geven aan het intellectuele leven en bouwde  daardoor een iconische status op. Dit kwam nog duidelijker naar voren toen haar inboedel werd geveild na haar overlijden. Voor alles was animo: van haar Creusetpannen die voor 7000 dollar werden verkocht, naar lege schriften nog in plastic, tot haar zonnebril die bijna 30K opleverde. In deze aflevering bespreken we Het jaar van magisch denken (The Year of Magical Thinking, vertaald door Christien Jonkheer). Didion beschrijft het jaar na na het plotselinge overlijden van haar man, de schrijver Gregory Dunne, na een huwelijk van bijna veertig jaar. In diezelfde periode raakt hun dochter Quintana in coma en wordt zij in het ziekenhuis opgenomen. Over een jaar van rouw en verdriet, ziekte, de eindigheid van het leven en bovenal de liefde.  Wat is het magische denken waar Didion het in de titel over heeft? Wat beschouwt Didion als het verschil tussen verdriet en rouw? En als je dit werk categoriseert als weduweproza, wat zijn dan Nederlandse equivalenten en welke zijn ons daarvan positief bijgebleven?   See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wist je dat Forrest Gump gebaseerd is op een boek? En dat de o zo bekende quote 'Life is like a box of chocolates' daar helemaal niet in staat? In deze aflevering vertellen Charlotte, Ellen, Joost en Marja over hun favoriete boekverfilmingen. Wat voor zin heeft het om een boek te verfilmen? In welke gevallen is de film beter dan het boek en vice versa? Doet een (goede) verfilming ons op een andere manier naar het boek kijken? En welke boeken zijn (nog) ten onrechte onverfilmd gebleven? Besproken boekverfilmingen: Ellen:  Under the Skin (2013, regie Jonathan Glaser), gebaseerd op de gelijknamige roman van Michel Faber uit 2000Joost: Brideshead revisited, roman van Evelyn Waugh uit 1945, in 1980 voor het eerst verfilmd Marja (kon weer niet kiezen): De aanslag (1986, Fons Rademakers) gebaseerd op de roman van Harry Mulisch en The Lost Daughter (Elena Ferrante, 2006), verfilmd door Maggie Gyllenhaal (2021)Charlotte: Forrest Gump (1994, Robert Semackis), gebaseerd op een roman uit 1986 door Winston GroomSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is niet alleen dé thriller van afgelopen tijd, maar sinds verschijnen in 2022 ook nog steeds een bestseller en de winnaar van de NS Publieksprijs in 2023: De Camino van Anya Niewierra. Het boek beschrijft het verhaal van Lotte, die de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella loopt, een jaar later nadat haar man dezelfde route liep en suïcide pleegde. Tijdens het lopen komt ze erachter dat het verhaal waarin ze geloofde niet is wat het lijkt. Het Boeken FM-panel vraagt zich af: waarin ligt het gigantische succes van dit boek? De Camino roept een discussie op over het verschil tussen lectuur en literatuur, smaak en de waarde van literatuurkritiek.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar kriebelt het weer bij onze oude podcasthost Bob Kappen: hij zou zo graag het gedicht Mei van Herman Groter willen laten voordragen op het balkon van boekhandel Athenaeum op het Spui te Amsterdam. Maar met meer dan vierduizend versregels is dat een fikse kluif en elk jaar loopt het plan weer spaak. Dus dacht Bob: waarom dan niet een aflevering Boeken FM over Mei? Samen met Charlotte en Ellen, die een boekje schreef over Mei (getiteld: April) bespreekt hij de ontvangst van het gedicht en het levensverhaal van Herman Groter. Waarom wordt de Mei vaak gezien als het icoon van de Nederlandse poëzie? Wat zijn onze gedachten over de ‘oeverloosheid’ van het gedicht? En hoe kan het dat Gorter af en toe dik flowt als een rapper, maar het werk soms klinkt als een Sinterklaasgedicht?  Genoemde titels in de afleveringEllen Deckwitz - April Herman de Liagre Böhl - Herman Gorter 1864-1927Gillis Dorleijn & Wiljan van den Akker - Een nieuw geluid. De geboorte van de moderne poëzie in Nederland. 1900-1940See omnystudio.com/listener for privacy information.