DiscoverDe Dag
De Dag
Claim Ownership

De Dag

Author: NPO Radio 1

Subscribed: 6,255Played: 322,258
Share

Description

Elke werkdag neemt Elisabeth Steinz je in 'De Dag' mee in een verhaal over en achter het nieuws.
787 Episodes
Reverse
Morgen is het precies een jaar geleden dat in Nederland het eerste officiële coronageval werd ontdekt. De Nederlandse 'patient zero', of patiënt nul, kreeg op 27 februari 2020 een gezicht. Het ging om een vijftiger uit Loon op Zand die waarschijnlijk besmet was geraakt tijdens een zakenreis naar Milaan. Toch kwam al snel het besef dat hij waarschijnlijk niet echt de eerste besmette Nederlander was. Het was namelijk lastig te achterhalen hoe lang het coronavirus al rondging in Nederland. Aan de andere kant van de wereld, in China, waar het virus voor het eerst opdook, is de zoektocht naar 'patient zero' nog steeds bezig. Wetenschappers staan al meer dan een jaar voor een raadsel en de rest van de wereld snakt ook naar antwoorden op de vele vragen over patiënt nul. In podcast De Dag vertelt universitair docent Peter Burger, die lesgeeft in wetenschapsjournalistiek en brongebruik aan de Universiteit van Leiden, waarom we met zijn allen zo graag willen weten wie de allereerste mens was die besmet raakte met het coronavirus. We moeten er ook mee oppassen, zegt hij, want met 'patient zeroes' bij andere virussen in het verleden liep het niet altijd even goed af.
Toen in 2010 bekend werd gemaakt dat het WK van 2022 naar Qatar zou gaan, was de consternatie meteen groot. Het was een onwaarschijnlijke keuze en achteraf bleek ook dat de toekenning door corruptieschandalen was omgeven. In Qatar zelf was de vreugde groot en er volgde een ongekende bouwoperatie om acht voetbalstadions, een vliegveld, hotels, metrostelsels en zelfs een hele stad te bouwen. Al snel bleek dat arbeidsmigranten die uit arme landen aangetrokken worden om deze klus te klaren, uitgebuit worden en onder extreem zware omstandigheden moeten werken.  Deze week meldde de Britse krant The Guardian dat er in tien jaar tijd meer dan 6500 arbeiders zijn overleden. Een opvallend hoog cijfer, zeker omdat het merendeel van de bouwvakkers jong en sterk is. Voetbaljournalist Willem Vissers van de Volkskrant vertelt in De Dag hoe het WK in Qatar van meet af aan problematisch is geweest. Zijn de FIFA en KNVB medeverantwoordelijk voor dit schandaal? Is het, zoals Freek de Jonge in een petitie zegt, onmogelijk om nog eervol wereldkampioen te worden in Qatar als je dit weet?
Afgelopen weekend werd in Amsterdam een baby in een ondergrondse vuilcontainer gevonden. Ze kon gelukkig gered worden en start haar leven nu als vondeling. Mogelijk komt ze nooit te weten wie haar ouders zijn en waar ze vandaan komt. Wat doet dat met je? Annemarie van der Laan weet hoe het is om als baby hulpeloos achtergelaten te worden. Ze vertelt in De Dag haar verhaal. Als ambassadeur voor de stichting Beschermde Wieg zet zich tegenwoordig in om niet alleen kinderen in deze situatie, maar nadrukkelijk ook wanhopige moeders een tweede kans te geven. Haar verhaal toont aan, zegt ze, hoe je ook met een buitengewoon ingewikkelde start een mooi leven kan opbouwen.
Complotdenkers leggen op verschillende plekken in het land bloemen op begraaf- en herdenkingsplaatsen van kinderen. Ze geloven dat zij slachtoffers zijn van een pedofiele satanische politieke elite. Een bizar verhaal uit de koker van QAnon-aanhangers. Met de bloemenactie bereiken de gevolgen van die verzonnen theorieën een nieuw dieptepunt. Rudy Bouma van Nieuwsuur keek wekenlang mee in de Telegram-groepen waar deze complottheorieën worden verspreid. Hij vertelt in De Dag over de drie belangrijkste aanjagers van deze verhalen en hoe groot hun invloed is. Ook sprak hij met nabestaanden die ongewild onderdeel van dit verhaal worden en met de mensen die vals worden beschuldigd door de complotdenkers. De impact op hun levens is enorm.
Er worden in Nederland en in het buitenland allerlei proeven gedaan om te kijken hoe grotere groepen mensen toch samen kunnen komen, terwijl corona nog rondwaart. Nu we al bijna een jaar horen wat er allemaal niet mag, wordt de roep om wat er wél kan almaar luider. En als je bedenkt dat het coronavirus volgens wetenschappers de komende jaren zeker nog niet is verdwenen, ook niet als het opschiet met de vaccinaties, dan is het geen overbodige luxe om manieren te bedenken hoe er gecontroleerd toch meer georganiseerd kan worden. Dat is zowel voor de economie van groot belang als voor onze mentale gezondheid. Welke corona-experimenten zijn er in binnen- en buitenland inmiddels uitgevoerd en wat hebben die opgeleverd? Riemer Rijpkema van Fieldlab Evenementen vertelt erover in podcast De Dag. Fieldlab organiseert samen met onderzoekers en wetenschappers deze weken zeven proef-evenementen in Nederland. Het buitenland kijkt mee, want nergens anders in de wereld worden er op deze schaal proeven uitgevoerd.
Nabestaanden van slachtoffers die met een mes om het leven zijn gebracht, hebben een indrukwekkende film gemaakt die ze willen laten zien op scholen. De campagne is de zoveelste poging om iets te doen tegen de vele steekpartijen waar tieners bij betrokken zijn. Er zijn al langer grote zorgen dat het aantal jongeren dat messen bij zich draagt toeneemt en dat het bovendien al vanaf heel jonge leeftijd gebeurt.  Maar de conclusies die er in de politiek en media getrokken worden, kloppen vaak niet,  zegt criminoloog Jeroen van den Broek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in podcast De Dag. Als het over jongeren en messen gaat, dan gaat het al snel over drill-rap waarin geweld verheerlijkt wordt. Van den Broek onderzocht of er inderdaad een verband is en kwam tot een veel genuanceerder beeld. De focus op drill-rap versterkt volgens hem het narratief van getto's of buurten waar het zo onveilig is dat je een wapen moet dragen om je te beschermen. En dat kan zelfs averechts werken.
Als je bijnaam Supermario is, dan zijn de verwachtingen hoe dan ook hoog gespannen bij alles wat je doet. En dat is zeker het geval bij de nieuwe monsterklus die Mario Draghi heeft aangenomen. De oud-president van de Europese Centrale Bank is de nieuwe premier van Italië en moet het land uit een driedubbele crisis trekken: de corona-gezondheidscrisis, de economische crisis én een politieke crisis. Zijn geluk is dat hij straks heel veel geld uit het Europese Herstelfonds kan gaan besteden. De hoop is dat hij daarmee een economische boom kan inluiden, een wederopbouwoperatie vergelijkbaar met die van na de tweede wereldoorlog. 'Iedereen vertrouwt erop dat Draghi dit kan,' zegt Angelo van Schaik, correspondent voor VPRO's Bureau Buitenland in podcast De Dag. Of, zoals nu in Italië vaak gezegd wordt: Draghi was de Italiaan die Europa redde, nu is hij de Europeaan die Italië gaat redden. Volgens Van Schaik heeft Draghi zijn eerste wonder al verricht, want de eurosceptische partijleider van Lega Nord, Matteo Salvini, was na één ontmoeting ineens eurofiel.  Waar komt het vertrouwen in Mario Draghi vandaan? Wie is hij, wat maakt hem the man of the moment en wat zijn zijn plannen voor Italië?
De veelbesproken documentaire Framing Britney Spears roept vragen op over hoe jonge, vrouwelijke sterren die rond de eeuwwisseling doorbraken werden behandeld door de roddelpers én andere media. Britney kwam als tiener terecht in een seksistische wereld, viel ten prooi aan paparazzi en zag hoe de wereld smalend reageerde toen ze onder de druk bezweek en in de problemen raakte. Ze is niet de enige: ook Lindsay Lohan, Amanda Bynes, en nog veel meer sterren van toen (de zogenoemde zeroes) gaan nog altijd gebukt onder die tijd. Dat geldt overigens ook voor mannelijke sterren die volwassen werden in de spotlights.  Journalist Anke Meijer vertelt in podcast De Dag wat het leven van deze piepjonge sterren in die tijd zo zwaar maakte. Meijer schrijft voor onder andere NRC en de VPRO Gids over populaire cultuur en werkte in de tijd dat Britney doorbrak voor een tienerblad. 'Alles was destijds gericht op shaming,' zegt ze. Veel van wat er toen gebeurde, kan nu echt niet meer. Toch vraagt ze zich af of er in twintig jaar tijd wel zo veel is  veranderd. Worden de sterren van nu wel beter beschermd en begeleid?
Dit weekend werd het grootste onafhankelijke radiostation van Hongarije uit de lucht gehaald. De mediaraad, aangesteld door de regering-Orbán, geeft geen uitzendvergunning meer aan Klubrádió. Daarmee is een van de laatste kritische mediaorganisaties in het land zo goed als de nek omgedraaid. De afgelopen jaren zijn al honderden andere zenders en nieuwsorganisaties Klubrádió voorgegaan. De Hongaarse premier voert een heksenjacht op de persvrijheid en breekt, onder toeziend oog van de Europese Unie, ook andere democratische vrijheden stelselmatig af. Stefan Bos vertelt in De Dag hoe het medialandschap de afgelopen jaren is veranderd in een kritiekloze, regeringsgezinde brei. Hij woont en werkt als journalist in Boedapest en merkt zelf ook de gevolgen van Orbáns beleid. De Hongaarse premier was ooit de verpersoonlijking van de democratische belofte na de val van het communisme. Daar is weinig meer van over, vertelt Bos. Wat is er voor in de plaats gekomen? Hoe probeert Orbán alle kritische geluiden te verstommen en zal hij onder druk van de EU uiteindelijk misschien toch inbinden?
De tijd van verkiezingsspotjes is aangebroken - al dan niet in de vorm van flatterende interviews van politici op radio, tv of in de krant. Hoe dan ook is het verkiezingsreces begonnen en staan politici in campagnestand. Flyeren op de markt of langs de deuren gaan is er dit jaar niet bij, dus is het nog meer dan anders zoeken naar alternatieve manieren om de kiezer te bereiken. Campagneteams appen en bellen redacties plat om hun politieke gezichten in programma's te krijgen en er wordt veel geld in de online-advertenties gestoken. Maar zowel de vorm als de inhoud van de campagne ademen dit jaar ongemak. Corona overheerst alles, maar campagnevoeren over een pandemie is ingewikkeld.  Politiek verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag vertelt in De Dag over de worsteling die politici en hun campagneteams voelen in aanloop naar de verkiezingen. De campagne start sowieso opvallend laat, zegt Lemsom, en er is een sterke focus op online. Daardoor krijgen kiezers heel gericht maar ook beperkter informatie over politieke partijen te zien. Wat betekent dat voor hun keuze straks bij de stembus?
De autistische gemeenschap maakt zich boos over de debuutfilm van zangeres Sia die vandaag uitkomt. In Music wordt het hoofdpersonage, een meisje met autisme, niet gespeeld door een autistische actrice. Al sinds de trailer online ging, leidt dat tot een verhit debat over inclusiviteit in de filmwereld, ook in bredere zin. Want hoe zit het met al die homoseksuele personages die gespeeld worden door hetero's, of transgenderrollen gespeeld door niet-transgenders of personages in een rolstoel door acteurs die kunnen lopen? Het blijft een moeilijk onderwerp, zegt Sacha Gertsik in podcast De Dag. Zij is journalist bij de Filmkrant en dramaturg van onder andere de serie Anne+, met een grotendeels queer cast. Ze snapt de woede uit de autismegemeenschap over de film van Sia wel, want te lang zijn mensen met autisme volgens haar op een stereotype manier neergezet. Datzelfde geldt voor andere minderheidsgroepen. In de podcast loopt Gertsik voorbeelden van films en series langs waar het wel en niet goed gaat.
Ruim een jaar na de uitbraak van het coronavirus, en na lang onderhandelen, heeft een team van tien internationale onderzoekers voor het eerst wat veldwerk kunnen doen in China. Op de persconferentie van het WHO-team werden enkele voorzichtige conclusies gepresenteerd, maar veel nieuwe informatie leverde het niet op. Wel is toegezegd dat er meer onderzoek komt naar de mogelijkheid dat het virus van buiten China afkomstig is. Peking doet er alles aan om niet de schuld van de pandemie te krijgen en is dus blij met dit resultaat. Maar het roept de vraag op of de WHO de oren niet teveel laat hangen naar China. Het illustreert vooral hoe beladen en politiek gevoelig het onderzoek naar de herkomst van het coronavirus is, zegt China-correspondent Sjoerd den Daas in podcast De Dag. Hijzelf ondervond dat ook toen hij onlangs een reportage wilde maken bij vleermuizengrotten, maar werd weggestuurd.  Welke druk oefent China uit op het corona-onderzoek en welke gevolgen heeft dat - ook voor het voorkomen van nieuwe virusuitbraken in de toekomst?
Of het ijs dik genoeg wordt of niet, er komt dit jaar hoe dan ook geen Elfstedentocht. Dat was vanwege de pandemie in november al besloten, maar omdat de roep deze week steeds luider werd, ook in de tweede kamer, herhaalde de voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden het nog maar eens: het gaat niet gebeuren. Een vervelende boodschap in een land dat overmeesterd lijkt door een verlangen om het ijs op te gaan. We zullen het moeten doen met onze collectieve Elfstedenherinneringen. In De Dag daarom twintig minuten Elfstedennostalgie. De hel van '63, it giet oan, Willem-Alexander in zijn jas met sigarettenlogo, rayonhoofden en noordwestenwind. In vogelvlucht praat weerman Piet Paulusma, zelf nooit ver te zoeken als het over de Elfstedentocht gaat, door de jaren heen waarin er wél gereden werd. En soms ook net niet.
Nederland schort per direct alle adopties uit het buitenland op. Want ook al is er de laatste jaren meer toezicht gekomen, het internationale adoptieproces blijft te kwetsbaar voor misstanden. Dat is de conclusie van de commissie-Joustra die in een snoeihard rapport verslag heeft gedaan van die misstanden. De Nederlandse overheid wist er al jaren van, maar greep niet in. Hoe kan dat?  Het balletje in het adoptiedossier kwam aan het rollen door een reeks onthullingen van het televisieprogramma Zembla in de afgelopen vier jaar. In de podcast een gesprek met een van de researchers, Norbert Reintjens, over hoe hij samen met zijn collega Erwin Otten steeds meer te weten kwam. Het rapport van de commissie-Joustra is een bevestiging wat al jaren bekend is. Het is goed dat er erkenning en excuses voor de misstanden zijn gekomen vanuit de overheid, zegt Reintjens. Maar daarmee is het dossier volgens hem nog niet gesloten.
De Amerikaanse Senaat begint deze week aan het tweede impeachmentproces tegen de inmiddels oud-president Trump. Niet om hem af te zetten, want hij is al afgezwaaid, maar om een punt te maken. Democraten zien de bestorming van het Capitool op zes januari als een mislukte coup en vinden dat daar niet zomaar aan voorbij gegaan kan worden. En het is meer dan symboliek: Trump kan ook allerlei rechten verliezen als hij veroordeeld wordt. Centraal staat de vraag of Trump zijn aanhangers heeft opgehitst om het Capitool te bestormen.  Bij zijn eerste impeachmentproces werd Trump vrijgesproken. Bij het tweede waarschijnlijk ook, toch is alles dit keer anders. Jurist en kenner van het Amerikaanse staatsrecht Kenneth Manusama zet in podcast De Dag uiteen wat de verschillen zijn. Uniek is sowieso dat de senatoren die straks een oordeel moeten vellen, zelf getuigen waren van het geweld waarvoor Trump wordt aangeklaagd. Ze moesten vluchten voor hun leven. Hoe zal die ervaring het proces beïnvloeden? Verder is de verdedigingslinie van Trumps advocaten volgens Manusama dun en moeten de Republikeinen een afweging maken tussen principes en politiek opportunisme.
Veel vertrouwen was er in het Westen niet, toen Rusland al in augustus aankondigde dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had ontwikkeld en geregistreerd. Niemand had interesse in het Spoetnik-vaccin. Dat is nu wel anders. The Lancet publiceerde deze week de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek en het blijkt dat het Russische vaccin niet alleen werkt en veilig is, maar zelfs effectiever is dan andere 'Westerse' vaccins. Journalist van The Moskow Times Pjotr Sauer vertelt in de podcast over de ontwikkeling van het Spoetnikvaccin, hoe de ervaringen er in Rusland mee zijn en wat dit gouden ei voor Poetin betekent. Sauer heeft de eerste prik inmiddels zelf ook gehad. Hij werd er misselijk van en had een dag lang verhoging, maar hij voelt zich nu prima en vooral een stuk veiliger.
De twee rijkste mensen van de wereld zetten vaart achter het realiseren van hun ruimtedroom. Elon Musk wil mensen naar Mars brengen en Jeff Bezos zoekt het dichter bij huis: hij wil miljoenen mensen laten wonen en werken op de maan. Gisteren ontplofte voor de tweede keer in twee maanden tijd een raket van Musks bedrijf SpaceX. Op dezelfde dag maakte Bezos bekend dat hij stopt als topman van Amazon om zich meer met zijn ruimtebedrijf Blue Origin te kunnen richten. In De Dag werpt Ronald Klompe van het Nationaal Ruimtevaart Museum bij Aviodrome de blik vooruit. Musk loopt volgens hem mijlenver voor op Bezos. SpaceX is nog geen twintig jaar oud en heeft in die korte tijd vriend en vijand verrast met razendsnelle technologische ontwikkelingen. Inmiddels zijn er al honderden lanceringen geweest, zijn er verschillende contracten gesloten met NASA en zijn zelfs de eerste mensen succesvol naar het ISS gebracht. De volgende stop is dus Mars. Volgens Klompe zijn we getuige van een man die van sciencefiction in rap tempo werkelijkheid maakt.
Een leger aan kleine, jonge amateurbeleggers die elkaar kennen van internet heeft de financiële wereld op z'n kop gezet. Ze kochten massaal aandelen van de kwakkelende videogameketen GameStop en stuwden daardoor de prijs in een paar weken op tot ongekende hoogte. Grote hedgefondsen die hadden gespeculeerd op een prijsdaling maakten miljardenverliezen. Inmiddels gaat het aandeel weer in gierende vaart onderuit. Wat gebeurt er allemaal? En wat zijn de risico's van deze nieuwe onberekenbare speler op de aandelenbeurs? De 24-jarige Martijn Rutten is één van de vele amateurbeleggers die GameStop-aandelen kocht nadat hij erover had gelezen op Reddit. Hij wilde er niet alleen wat mee verdienen. Er zat ook een activistisch sentiment achter, vertelt hij in podcast De Dag. Hij vindt dat grote beleggingsbedrijven te arrogant zijn geworden.  NOS-economieredacteur Nik Wouters schuift ook aan. Hij vertelt hoe de Gamestop-hype niet alleen een strijd toont tussen de kleine en grote beleggers, of tussen generaties, maar dat de gekte ook de perverse structuren op de beurs blootlegt. De vraag is alleen of die oude structuren door deze actie gaan veranderen.
In Myanmar werd dit weekend in het holst van de nacht het democratisch boegbeeld van het land, regeringsleider Aung San Suu Kyi, van haar bed gelicht en opgepakt. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en neemt voor zeker één jaar de macht over; een staatsgreep. Toen Suu Kyi in 2016 de eerste democratisch gekozen regeringsleider werd in Myanmar, waren de verwachtingen hoog gespannen. Het leek haar te lukken om meer vrijheden en democratie te brengen, iets waar ze jaren voor had gestreden en zelfs de Nobelprijs voor de vrede voor had gekregen. Maar de praktijk bleek weerbarstig en ze stelde als regeringsleider ook teleur. Nu zit ze weer in gevangenschap en is haar land opnieuw overgeleverd aan de grillen van een militair bewind. Wat is er mis gegaan in Myanmar? Welke rol speelt Aung San Suu Kyi en wat blijft er over van de democratische gedachte waarvoor zij zich decennia heeft ingezet? Oud-correspondent en Zuidoost-Azië-kenner Michel Maas blikt in podcast De Dag terug op de levenslange strijd tussen Aung San Suu Kyi en het leger in Myanmar. Hij verwacht niet dat ze nog terug zal keren op het politieke toneel.
De Schotse premier Nicola Sturgeon laat er geen misverstand over bestaan: zij wil Schotland dit jaar nog naar een tweede referendum over de onafhankelijkheid van Schotland leiden. In het eerste referendum in 2014 stemde 55% van de Schotten tegen onafhankelijkheid, maar inmiddels zijn ze de Brexit en een pandemie verder en is 53% vóór afsplitsing. In aanloop naar de Schotse verkiezingen in mei voert Sturgeon de druk op. Er is momentum en de Britse premier Boris Johnson begint nerveus te worden.  NOS-correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag over de onafhankelijkheidsdroom van Nicola Sturgeon en haar partij, de SNP. Sturgeon is mateloos populair in Schotland en zag haar ster tijdens de coronacrisis verder rijzen. Ze is sober en serieus en oogst lof omdat ze er niet voor terugdeinst om moeilijke maatregelen door te voeren. Ze zet zich daarbij ook openlijk af tegen Johnson, die in alles haar tegenpool is. Het stelt Schotten voor de vraag of ze met Sturgeon aan het roer misschien beter af zijn als onafhankelijk land.
loading
Comments (10)

Hans Frishert

vpro bestaat al sinds 1926

Nov 25th
Reply

Willem van Gogh

Nou viral, daar heb ik weinig van gemerkt nog in het nieuws nog bij navraag bij Thaise vrienden.

Oct 29th
Reply

Masood R

😂

Feb 7th
Reply

Rogier Van Katwijk

waarom zijn de Radio 1 en de NOS podcasts niet te vinden in Spotify?

Apr 10th
Reply

Age Jellema

👍

Mar 27th
Reply

Age Jellema

goeie podcast, luister regelmatig

Mar 27th
Reply

Dennis

dan kan ik eerder verder met mijn dag... of zijn voetballiefhebbers de belangrijkste doelgroep?

Mar 16th
Reply

Dennis

kan dat Voetbalnieuws niet aan het eind?

Mar 16th
Reply

Jan Scheper

Wat goed dat Radio 1 hiermee komt. Fijn dat er naast The Daily er nu ook een Nederlandse dagelijkse nieuwspodcast is. En de eerste aflevering is ook nog eens goed gedaan! Chapeau!

Feb 1st
Reply

rubenhamer

Goed werk NOS!

Feb 1st
Reply
Download from Google Play
Download from App Store