Discover
Drugi Rzut OKA
Drugi Rzut OKA
Author: OKO.press
Subscribed: 258Played: 17,947Subscribe
Share
© OKO.press
Description
Świat pędzi z taką szybkością, że trudno się w tym połapać. W podcaście drugi rzut OKA przyglądamy się temu co się zmienia i jak się zmienia. Zapraszamy Miłada Jędrysik i Anna Wójcik.
Dzięki Tobie możemy pracować – śledzić, szukać, pytać, sprawdzać, opisywać, porównywać – i nie odpuszczać.
https://oko.press/wesprzyj
Dzięki Tobie możemy pracować – śledzić, szukać, pytać, sprawdzać, opisywać, porównywać – i nie odpuszczać.
https://oko.press/wesprzyj
546 Episodes
Reverse
Narzędzia AI zmieniają sposób, w jaki docieramy do informacji. Media tracą czytelników i pieniądze. Wyjaśniamy, w jaki sposób Polska i Unia Europejska próbują na ten problem odpowiedzieć.Pluralizm mediów kojarzył się dotychczas przede wszystkim z pytaniem, kto jest właścicielem gazet, stacji telewizyjnych czy portali internetowych. Dziś równie ważne staje się to, kto decyduje o widoczności treści dziennikarskich. A coraz większą władzę w tej dziedzinie mają wielkie firmy technologiczne, takie jak Google i Meta.Rozwój sztucznej inteligencji jeszcze bardziej pogłębia zależność mediów od platform cyfrowych. Zamiast odwiedzać strony gazet i portali, coraz częściej otrzymujemy gotowe odpowiedzi generowane przez AI na podstawie materiałów przygotowanych przez dziennikarzy.O tym w odcinku podcastu „Drugi Rzut Oka” Anna Wójcik rozmawia z Martą Sznajder, prawniczką z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizującą się w prawie Unii Europejskiej, prawie konkurencji, regulacji mediów i prawach człowieka.W październiku polski Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił Google zarzuty nadużywania pozycji dominującej w relacjach z polskimi wydawcami prasowymi. Problem dotyczy nie tylko wynagrodzenia za wykorzystywanie artykułów, ale też braku przejrzystości negocjacji i dostępu do informacji o korzyściach, jakie platforma uzyskuje dzięki treściom dziennikarskim.Przyglądamy się również doświadczeniom Francji, gdzie Google został ukarany kwotami 500 i 250 milionów euro, oraz Australii i Kanady, które próbowały zmusić wielkie platformy do dzielenia się przychodami z mediami.Nie chodzi tylko o pieniądze. Wyszukiwarki i platformy cyfrowe przestają być jedynie pośrednikami kierującymi odbiorców do źródeł informacji. Coraz częściej same decydują o tym, jakie treści zobaczymy i w jakiej postaci. A ma to fundamentalne znaczenie nie tylko dla rynku mediów, ale dla demokracji.Z odcinka dowiesz się:Jak wyszukiwarki oparte na AI zmieniają sposób korzystania z informacji i zagrażają modelom finansowania dziennikarstwa?Dlaczego Google znalazł się pod lupą polskiego UOKiK w związku z umowami zawieranymi z mediami i jakie mogą być konsekwencje prowadzonego postępowania?Czego uczą nas doświadczenia Francji, gdzie Google zapłacił setki milionów euro, a spory z wydawcami nadal trwają?Jakie prawa przysługują wydawcom i dziennikarzom w Unii Europejskiej w sporze z Big Tech?Czy rozwiązania przyjęte w Australii i Kanadzie skuteczniej chronią media niż unijne przepisy?Co powinny zrobić Polska i Unia Europejska, żeby skuteczniej chronić niezależne media?Co to oznacza dla przyszłości mediów i dziennikarstwa? Czy Polska oraz Unia Europejska mają skuteczne narzędzia, by ograniczyć władzę cyfrowych gigantów i pomóc mediom przetrwać? A może na innych kontynentach wypracowano skuteczniejsze rozwiązania?
Proeuropejski rząd ściga się z czasem: czy uda mu się „wciągnąć" kraj do UE i odciąć Rosję ostatecznie? Mołdawia skończyła już z uzależnieniem energetycznym i handlowym od Rosji, ale jeśli chodzi o pamięć i tożsamość rosyjskojęzycznych mniejszości, to dłuższy proces.„Najbardziej poprawiła się jakość wina i to już mniej więcej od lat 2013-2014, bo wtedy się zaczęło takie poważne rosyjskie embargo na mołdawskie wina. I wtedy Mołdawianie spostrzegli ku własnemu przerażeniu, że tych win sprzedawanych wcześniej do Rosji tak łatwo się do Unii nie sprzeda. I że trzeba po pierwsze zadbać o ich jakość, a po drugie – i to chyba nawet ważniejsze – o estetykę, o opakowanie, o jakąś historię wokół tego.Jeśli spojrzymy na Kiszyniów przed rokiem 2014 i Kiszyniów teraz, to jedna z głównych różnic polega na tym, że pojawiły się tam winebary, których wcześniej nie było, bo to nie jest mołdawska tradycja".O tym, jak Mołdawia zrywa z rosyjskimi wpływami — od winnic i elektrowni po język i pamięć historyczną — rozmawiam z Kamilem Całusem z Ośrodka Studiów Wschodnich.
Serbscy studenci obalili autokratę Vučicia. Wygląda to zbyt pięknie, dlatego mnożą się pytania – o nacjonalizm, o niestabilność oddolnych ruchów, o to, czy Vučić naprawdę stracił władzę. A może to liberalne demokracje, dziś w kryzysie reprezentacji, powinny odrobić lekcję z Serbii?Dawno nie miałam w „Drugim Rzucie Oka” tak optymistycznej rozmówczyni. Zwykle rozmowy o świecie kończą na tym, że sytuacja jest coraz bardziej skomplikowana i nie wiadomo, co będzie dalej. Teraz też tego nie wiemy, ale to, co stało się w Serbii w ostatnich tygodniach – zdecydowane w zwycięstwo w wyborach parlamentarnych opozycyjnej listy stworzonej przez pragnących naprawiać skorumpowany i klientystyczny system studentów – jest wydarzeniem wyjątkowym.„Serbów przez lata mobilizowano przeciw komuś: Bośniakom, Kosowianom i innym rzekomym wrogom. Teraz natomiast zmobilizowali się po to, by działać razem w imię wspólnego celu — demokracji. Pod tym względem daje to mimo wszystko pewną nadzieję" – mówi Marta Szpala z Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk.
Unia Europejska chce dogonić gospodarczo Stany Zjednoczone i Chiny. W tym celu Komisja Europejska proponuje uproszczenie przepisów dla firm i wspieranie „europejskich czempionów”, w tym przez poluzowanie zasad łączenia przedsiębiorstw. Ale czy w pogoni za konkurencyjnością nie poświęci tego, co stanowi o sile Unii – ochrony konsumentów, praw człowieka i uczciwej konkurencji?„W ramach dyskusji o deregulacji być może obniżamy poziom ochrony praw podstawowych” – ostrzega prof. Maciej Bernatt, prawnik specjalizujący się w prawie konkurencji, kierownik Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych Uniwersytetu Warszawskiego.W podcaście „Drugi Rzut Oka” Anna Wójcik rozmawia z nim o tym, kto naprawdę skorzysta na nowej polityce gospodarczej Unii Europejskiej. Czy tworzenie „europejskich czempionów”, czyli wielkich firm zdolnych konkurować na światowych rynkach, nie doprowadzi do osłabienia konkurencji i wzrostu cen dla konsumentów? Czy największe państwa UE, takie jak Niemcy i Francja, nie zyskają na tych zmianach kosztem Polski i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej?Rozmawiamy również o tym, dlaczego prawo konkurencji jest ważne nie tylko dla gospodarki, ale także dla demokracji. Przykład Węgier za rządów Fideszu pokazuje, jak podporządkowanie instytucji państwowych władzy politycznej i tolerowanie monopoli może sprzyjać koncentracji wpływów gospodarczych, medialnych i politycznych.Z odcinka dowiesz się też:Dlaczego poluzowanie unijnych zasad pomocy publicznej może faworyzować Niemcy i Francję kosztem mniejszych państw UE;Czy tradycyjne prawo konkurencji nie wystarczało do skutecznego ograniczania nadużyć pozycji przez Google'a i innych gigantów technologicznych oraz co zmienia unijny akt o rynkach cyfrowych (DMA);co sprawa Trump przeciwko Slaughter i polski kryzys Sądu Najwyższego mówią o znaczeniu niezależnych instytucji dla gospodarki.
Na początku października Sejm uchwalił ustawę ograniczającą reklamę i dostępność alkoholu w Polsce. Jednym z flagowych rozwiązań jest tzw. Nocna cisza alkoholowa, czyli zakaz jego sprzedaży w godzinach od 22 wieczorem do 6 rano, co już teraz mogą wprowadzać gminy. W najnowszym odcinku #DlaczegoTak Konrad Skotnicki, czyli Doktor z TikToka i Dominika Sitnicka, dziennikarka OKO.press przyglądają się popularnym twierdzeniom na temat napojów wyskokowych. Czy tak zwana prohibicja działa? Jak wygląda skandynawski model dostępu do alkoholu i czy rzeczywiście wpływa na ilość spożycia? A może powoduje wzrost spożycia produktu ściąganego do kraju w sposób nieuregulowany? Dziś coraz wyraźniej do debaty publicznej przebija się przekonanie naukowców o tym, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu. Każda ilość jest szkodliwa dla naszego organizmu. Skąd zatem przekonanie o tym, że kieliszek czerwonego wina dziennie może zapewnić nam długowieczność? Wszystkiemu winien jest resweratrol, który można znaleźć w tym trunku. Ale żaden z propagatorów picia wina nie wspominał, że musielibyśmy wypijać dziesiątki litrów wina dziennie, by dostarczyć resweratrolu w ilości, która mogłaby zadziałać. To jednak przekonania, które w dyskursie publicznym zadomowiły się kilka dekad temu. W badaniach opinii społecznej widać wzrost negatywnych opinii na temat alkoholu i coraz większą świadomość negatywnych konsekwencji jego spożycia. Zapraszamy na odcinek! Ta publikacja powstała w ramach projektu Gen.EU. Sfinansowane przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są wyłącznie poglądami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani podmiot udzielający dofinansowania nie ponoszą za nie odpowiedzialności. #geneu_okopress








