EduKOSMOS

Dyrektor siada z tyłu sali z arkuszem obserwacji, przez 45 minut wypełnia rubryki i wychodzi. Czy po tej lekcji naprawdę wie, jakim nauczycielem jest osoba, którą obserwował?Ten odcinek EduKOSMOS nagraliśmy w Dniu Podcastera i przy okazji testujemy nową formułę: każde z nas przynosi jeden temat, a potem wymieniamy się spostrzeżeniami.Robert zaczyna od świeżego przeglądu badań nad narzędziami do oceny praktyk dydaktycznych, opublikowanego na platformie Springer Nature. Rozmawiamy o tym, dlaczego sama obecność dyrektora zmienia lekcję, skąd biorą się lekcje „na pokaz” i co się dzieje, gdy tę samą lekcję obserwują trzy osoby naraz. Ania wraca do własnego doświadczenia dyrektorki placówki z ponad 40 nauczycielami. Na koniec proponujemy trzy pytania, które przenoszą uwagę z nauczyciela na proces uczenia się dzieci: co robią uczniowie, kto podejmuje decyzje i jak dzieci radzą sobie z problemami.W drugiej części Ania bierze na warsztat nawyki w edukacji. Usłyszycie m.in.:– ile czasu potrzeba, żeby zmienić nawyk, i dlaczego nauczycielskie przyzwyczajenia trwają dłużej niż podstawy programowe,– czemu przeładowane tablice i kupne dekoracje nie służą przedszkolakom,– dlaczego pisanie po śladzie i monografie liter nie przygotowują do pisania,– jak motoryka duża i projekt z prawdziwym jabłkiem przygotowują dłoń lepiej niż karta pracy,– dlaczego Ania marzy o lekcjach kaligrafii w pierwszej klasie.Na koniec wyzwanie dla słuchaczy: przez trzy tygodnie prowadźcie z dziećmi codzienne, 5–15-minutowe sesje kaligrafii lub kreślenia wzorów. Podzielcie się tym, co zauważyliście, w grupie „Od nauczania do uczenia się” na Facebooku.Źródła:- Przegląd systematyczny narzędzi do oceny praktyk dydaktycznych w programach przygotowania nauczycieli, Springer Nature (październik 2026): [LINK]- Lally, P., van Jaarsveld, C.H.M., Potts, H.W.W., Wardle, J. (2010), How are habits formed: Modelling habit formation in the real world. European Journal of Social Psychology, 40(6), 998–1009.[Autopromocja]Linki:Akademia Daltońska dla Dyrektorów — zajęcia od lutego:https://fundacjaplandaltonski.pl/akademia-daltonska/👉 zapisz się na https://daltonskiewiesci.pl, czyli cotygodniowy list, który trafia do ponad 4 tys. odbiorców a znajdziesz w nim inspirujące treści i nie ominą Cię żadne informacje, które pojawią sięw naszych mediach oraz specjalne oferty dla naszych czytelników i widzów.👉 Partnerem podcastu jest Centrum Edukacji Daltońskiej - więcej na https://plandaltonski.plUtwór muzyczny UnderwaterAll Rights Reserved to www.Art-list.io

Pierwszy dzień pracy. Gotowy plan zajęć, a za chwilę dwadzieścia kilka par oczu, które właśnie na ciebie patrzą. Wieczorem ten sam młody nauczyciel szuka w internecie odpowiedzi na pytanie, czy to normalne, że ma tyle wątpliwości.W tym odcinku EduKOSMOS Anna i Robert Sowińscy sprawdzają, ile w tych wpisach jest prawdy, a ile emocji — i sięgają po badania: polską edycję TALIS 2024 (OECD) na temat wdrożenia nowych nauczycieli do pracy oraz badania nad onboardingiem spoza oświaty. Usłyszycie m.in.: dlaczego stres i kortyzol są dla początkującego nauczyciela większym problemem niż braki w wiedzy, dlaczego relacje z klasą ważą więcej niż kontrakt klasowy i karty pracy, jakie trzy rzeczy powinien wiedzieć nauczyciel, zanim zostanie sam z grupą, oraz jak krok po kroku — tydzień po tygodniu — powinien wyglądać pierwszy miesiąc pracy z punktu widzenia dyrektora i mentora.Na koniec: jedno konkretne zdanie, którym każdy początkujący nauczyciel może poprosić o pomoc — i dlaczego nie warto szukać jej na anonimowych grupach na Facebooku.Źródła i linki do badań:OECD (2025), Results from TALIS 2024 — Country notes: Poland. Sekcje „Induction and mentoring” oraz „Continuous professional learning”. https://www.oecd.org/en/publications/results-from-talis-2024-country-notes_e127f9e2-en/poland_eb08362c-en.htmlIBE PIB (2025), Nauczycielki i nauczyciele o pracy w zawodzie. TALIS 2024. W szczególności s. 218, uwagi o mentoringu; zakres badania: nauczyciele klas V–VIII. https://www.ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/TALIS/TALIS-2024-WCAG-04.pdf ; opis populacji: https://www.ibe.edu.pl/pl/opis-projektu-talisBauer, T.N., Bodner, T., Erdogan, B., Truxillo, D.M., Tucker, J.S. (2007), Newcomer Adjustment During Organizational Socialization: A Meta-Analytic Review of Antecedents, Outcomes, and Methods. Journal of Applied Psychology, 92(3), 707–721. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.3.707 ; streszczenie autorów: https://pure.ul.ie/en/publications/newcomer-adjustment-during-organizational-socialization-a-meta-an/Glazerman i in. (2010), Impacts of Comprehensive Teacher Induction: Final Results from a Randomized Controlled Study, NCEE 2010-4027. https://nces.ed.gov/use-work/resource-library/report/evaluation-report/impacts-comprehensive-teacher-induction-final-results-randomized-controlled-studyKarta Nauczyciela, art. 9ca ust. 11–13; tekst ujednolicony oznaczony datą 4.09.2026, s. 24 pliku. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19820030019/U/D19820019Lj.pdf[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/akademia-daltonska/👉 strona odcinka: https://edukosmos.pl/edk319/👉 zapisz się na  https://daltonskiewiesci.pl, czyli cotygodniowy list, który trafia do ponad 4 tys. odbiorców a znajdziesz w nim inspirujące treści i nie ominą Cię żadne informacje, które pojawią się w naszych mediach oraz specjalne oferty dla naszych czytelników i widzów.👉 Partnerem podcastu jest Centrum Edukacji Daltońskiej - więcej na https://plandaltonski.plUtwór muzyczny UnderwaterAll Rights Reserved to www.Art-list.io

n318 odcinek EduKOSMOS powstał w wyjątkowym momencie — w niedzielne popołudnie, tuż po zamknięciu pierwszej edycji Akademii Daltońskiej dla Nauczycieli.Robert Sowiński rozmawia z Joanną Waszak i Marcinem Michalikiem, trenerami, którzy przez dwa dni prowadzili szesnaście godzin warsztatów dla dwudziestu pięciu nauczycieli. Opowiadają, jak zmieniało się ich nastawienie w trakcie tych dni, co najbardziej zaskoczyło ich w uczestnikach, jakie pytania i wątpliwości wracały najczęściej i dlaczego jedno zdanie o samodzielności, która nie jest ani swawolą, ani samotnością, trzeba było tłumaczyć od nowa niemal na każdym kroku.To rozmowa o tym, jak wygląda plan daltoński widziany oczami trenerów prowadzących pierwszą grupę, bez przygotowanych odpowiedzi, na żywo, zaraz po zamknięciu drzwi sali szkoleniowej.[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/akademia-daltonska/👉 strona odcinka: https://edukosmos.pl/edk318/👉 zapisz się na  https://daltonskiewiesci.pl, czyli cotygodniowy list, który trafia do ponad 4 tys. odbiorców a znajdziesz w nim inspirujące treści i nie ominą Cię żadne informacje, które pojawią się w naszych mediach oraz specjalne oferty dla naszych czytelników i widzów.👉 Partnerem podcastu jest Centrum Edukacji Daltońskiej - więcej na https://plandaltonski.plUtwór muzyczny UnderwaterAll Rights Reserved to www.Art-list.io

W internecie jest dziś więcej materiałów o planie daltońskim niż kiedykolwiek — a ChatGPT chętnie odpowie na każde pytanie. Problem w tym, że czasem odpowiada bzdurami. Także o samych autorach.W tym odcinku EduKOSMOS Anna i Robert Sowińscy rozmawiają o tym, dlaczego dostęp do wiedzy przestał być dziś problemem — a stał się nim jej nadmiar. Usłyszycie m.in.: dlaczego „elementy" planu daltońskiego (zegar, sygnalizator, tablica) bez zmiany myślenia o samodzielności ucznia to za mało, co historia planu daltońskiego w sowieckiej Rosji mówi o wdrożeniach bez przygotowania, dlaczego metoda Kaizen wygrywa z edukacyjną rewolucją, i jak w praktyce uczyć dziecko rozbijania dużych zadań na mniejsze — na przykładzie wspinaczki na Mount Everest.Na koniec: konkretne kryteria, po których rozpoznacie dobry kurs — niezależnie od tematu, którego dotyczy.[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/👉 strona odcinka: https://edukosmos.pl/edk317/👉 zapisz się na  https://daltonskiewiesci.pl, czyli cotygodniowy list, który trafia do ponad 4 tys. odbiorców a znajdziesz w nim inspirujące treści i nie ominą Cię żadne informacje, które pojawią się w naszych mediach oraz specjalne oferty dla naszych czytelników i widzów.👉 Partnerem podcastu jest Centrum Edukacji Daltońskiej - więcej na https://plandaltonski.plUtwór muzyczny UderwaterAll Rights Reserved to www.Art-list.io

18 dzieci, jedna sala, żadnych dzwonków. 25 lipca w Wejherowie odbyła się pierwsza w Polsce konferencja środowisk mikroszkół i edukacji domowej „Edukacja bliżej życia" — zorganizowana przez Anię Kawiecką z Domoszkoły. Robert wygłosił tam wykład o planie daltońskim w grupie różnowiekowej, a Ania z mikrofonem złapała po drodze kilkunastu prelegentów i uczestników.W tym odcinku usłyszycie m.in.: dlaczego dobra edukacja gubi się w internecie bez odrobiny marketingu, jak mądrze i odpowiedzialnie korzystać z AI w nauczaniu (i czym jest groźny „slobop"), dlaczego dobrostan nauczyciela to nie luksus tylko warunek pracy z dziećmi, oraz co łączy plan daltoński z metodą Montessori.To reportaż z dnia, w którym rozproszone dotąd środowisko mikroszkół i edukacji domowej po raz pierwszy spotkało się w jednym miejscu — i, jak mówi sama organizatorka, marzenie, które długo stało wysoko na półce, w końcu się spełniło.Link do naszego wykładu na temat planu dlatońskiego w grupie różnowiekowej: https://youtu.be/63VSIYN6k3M.Link do wykładu organizatorki konferecnji Anny Kawieckiej: https://youtu.be/9OP-nwkkmOQ[Autopromocja]Linki:Konferencja „Zmiana zaczyna się od nauczyciela” — 24.10.2026, Łódź: https://fundacjaplandaltonski.pl/konferencja2026/Fundacja PlanDaltoński.PL:https://fundacjaplandaltonski.pl/👉 strona odcinka: https://edukosmos.pl/edk316/👉 zapisz się na  https://daltonskiewiesci.pl, czyli cotygodniowy list, który trafia do ponad 4 tys. odbiorców a znajdziesz w nim inspirujące treści i nie ominą Cię żadne informacje, które pojawią się w naszych mediach oraz specjalne oferty dla naszych czytelników i widzów.👉 Partnerem podcastu jest Centrum Edukacji Daltońskiej - więcej na https://plandaltonski.plUtwór muzyczny UderwaterAll Rights Reserved to www.Art-list.io