Discover
Kontekst

Kontekst
Author: Radosław Biel
Subscribed: 6Played: 1,144Subscribe
Share
© Radosław Biel
Description
KONTEKST to jedyny taki podcast o archeologii, historii i poszukiwaniach! Wspólnie z widzami i zaproszonymi specjalistami - profesorami, doktorami i pasjonatami, w każdy czwartek o godz. 19 rozwiązujemy zagadki przeszłości i przybliżamy jak mogło wyglądać życie naszych nawet najodleglejszych przodków. Pozycja obowiązkowa dla każdego miłośnika archeologii.
152 Episodes
Reverse
Choć zwierzęce szczątki kostne często trafiają do worków z podpisem „materiał do opracowania”, to właśnie one potrafią powiedzieć najwięcej o codziennym życiu dawnych ludzi. Co jedli? Jaki zwierzęta hodowali? Czy polowali? A może niektóre gatunki odgrywały ważną rolę w rytuałach i wierzeniach? Czym zajmuje się archeozoologia opowiadają dr hab. JOANNA PIĄTKOWSKA-MAŁECKA oraz OLHA SYNKOVSKA z Uniwersytetu Warszawskiego.:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/
Grodzisko w Grzybowie przez lata pozostawało paradoksem. Ogromne (prawie 4,4 ha), dwuczłonowe, z potężnymi wałami i licznymi luksusowymi znaleziskami, a jednocześnie całkowicie nieobecne w źródłach pisanych? Po co w latach 919–923 zbudowano tak monumentalny gród? Jaką rolę odgrywał w rodzącym się państwie pierwszych Piastów? Opowiadają dr hab. Marcin Danielewski, prof. UAM oraz Jacek Wrzesiński.:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/
Skąd pochodzą Słowianie? To jedno z najczęściej zadawanych pytań w badaniach nad wczesnym średniowieczem Europy. Problem polega jednak na tym, że samo pytanie nie jest tak oczywiste, jak mogłoby się wydawać. Czym właściwie jest „tożsamość słowiańska”? Jak zmieniało się jej rozumienie w historii badań i jakie metody wykorzystywano, aby próbować na nie odpowiedzieć i zrozumieć proces etnogenezy? Wszystko o teorii autochtonicznej, allochtonicznej, ale i alternatywnych modelach jak np. „Trzecia droga”. Opowiada dr Sylwia Jędrzejewska z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego.:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! ::::::👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/
Złoty Pociąg rzekomo ukryty w Wałbrzychu od lat rozpala wyobraźnię badaczy, eksploratorów i opinii publicznej. Dla jednych to tylko legenda, dla innych wciąż nierozwiązana zagadka historyczna. Gdzie kończy się mit, a zaczyna materiał źródłowy? Co naprawdę wiemy o rzekomym depozycie ukrytym w rejonie Wałbrzycha i czy współczesne badania przybliżają nas do odpowiedzi?O tym opowiadają Łukasz Orlicki oraz Krzysztof Krzyżanowski z Grupy Eksploracyjnej magazynu „Odkrywca”.:::::: PRENUMERUJ ARCHEOLOGIĘ ŻYWĄ! :::::: 👉 https://ibhik.pl/sklep/prenumerata-archeologia-zywa/
Ten odcinek poszerza obraz Odyseusza poza Homerem, pokazując różne wersje mitu, jego potomstwo oraz alternatywne opowieści o śmierci. Rozmowa koncentruje się na pytaniu, czy da się narysować historyczną mapę podróży Odyseusz. Wyjaśnia, że trasa ma charakter fantastyczny, ale Grecy często uznawali miejsca z eposu za realne i lokalizowali je w świecie śródziemnomorskim (Italia, Sycylia, Afryka, Korkyra/Korfu), co dokumentują m.in. Herodot, Tukidydes i Strabon; pojawiają się też interpretacje wypłynięcia na Atlantyk (Krates z Mallos) oraz skrajne hipotezy lokujące epos nad Bałtykiem. Pojawiają się również dowody na kult Odysa w Itace. W drugiej części dyskusja dotyczy autorstwa i spisania „Odysei” i „Iliady” (Homer czy różni autorzy, przełom VIII/VII w. p.n.e., wczesna piśmienność) oraz tego, jak adaptować eposy w filmie—od komentarzy do nadchodzącej ekranizacji Christophera Nolana po przykład przeniesienia „Odysei” do innych realiów („O Brother, Where Art Thou?”). Opowiada dr hab. Tomasz Mojsik, prof. UwB.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Jeziorne wyspy przez długi czas uchodziły za peryferie świata okresu wczesnopiastowskiego. Tymczasem badania ostatnich dekad pokazują coś zupełnie innego. To właśnie tam lokowano grody, miejsca centralne jak słynny Ostrów Lednicki, punkty kontroli wymiany i komunikacji, a najpewniej także przestrzenie o znaczeniu symbolicznym i rytualnym. Wyspy nie były ucieczką od władzy, a często były jej narzędziem. Opowiada Bartosz Tietz.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Ile osób faktycznie słyszało Cycerona? Tym razem prezentujemy wyniki badań nad tym, jak wielu ludzi rzeczywiście mogło usłyszeć i zrozumieć starożytne mowy wygłaszane na Forum Romanum. Dyskusja obejmuje detale związane z rekonstrukcjami wirtualnymi, symulacjami akustycznymi oraz analizą widoczności gestów i mimiki mówców. Poruszone są również kwestie ewolucji przestrzeni publicznych w Rzymie i ich wpływu na przemowy. Odcinek jest szczególnie interesujący dla pasjonatów antyku oraz tych, którzy interesują się technikami retorycznymi starożytnych Rzymian. Opowiada dr Kamil Kopij.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku przenosimy się do Łośnia, dzielnicy Dąbrowy Górniczej, która kryje w sobie historie jednego z kluczowych punktów średniowiecznego górnictwa i hutnictwa na pograniczu śląsko-małopolskim. Przedstawiamy wyniki wieloletnich badań archeologicznych, omawiamy studia nad średniowieczną techniką wytapiania metali, w tym technologii wysokotemperaturowej i analizie izotopowej. Dodatkowo dowiadujemy się, jak ważne były te surowce dla gospodarki średniowiecznej Polski i jak daleko sięgał ich export. Przedstawione są także przykłady ceramiki szkliwionej oraz odkrycia różnych narzędzi i odważników związanych z górnictwem. Całość związana jest z premierą najnowszej książki. Opowiadają dr hab. Dariusz Rozmus i dr Sylwia Siemianowska.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Najstarsze, największe i najważniejsze, tym są „Archeologiczne Sensacje 2025”! Z dumą prezentujemy dziesięć najważniejszych odkryć, wydarzeń i projektów polskiej archeologii – zwycięzców w poszczególnych kategoriach, wyłonionych przez kapitułę konkursową oraz głosowanie publiczność. To już szósta edycja dorocznego, ogólnopolskiego podsumowania organizowanego przez czasopismo „Archeologia Żywa” we współpracy z innymi redakcjami i osobami zajmującymi się popularyzacją wiedzy o przeszłości.:::::: SKŁAD KONKURSOWEJ KAPITUŁY ::::::@odkrywcagemo2001 – Andrzej Daczkowski@Igor_Triglav – Igor Górewicz@Wiedzma_od_wiedzy – dr Anna Jankowiak@RadiowaJedynkaPR – Katarzyna Kobylecka@historiajakiejnieznacie – Cezary Korycki@Tygodnik_Polityka – Agnieszka Krzemińska@mrocznewieki – Michał Kuźniar@HistorycznyTop – Szymon Słodowyhttps://naukawpolsce.pl/ – Anna Ślązak@PozaHoryzontem-u3p – Szymon ZdziebłowskiGOSPODARZ @ArcheologiaZywa – dr Radosław Biel.
Gdy mówimy o Celtach na ziemiach dzisiejszej Polski, większość osób myśli o pojedynczych znaleziskach – jakby nasi sąsiedzi z południa tylko przejazdem mijali Karpaty. Tymczasem na południowym skraju Górnego Śląska, w Nowej Cerekwi, rozwijała się jedna z najważniejszych osad celtyckich na północ od gór. Miejsce, gdzie spotykały się szlaki handlowe, gdzie działały warsztaty, a w ziemi do dziś leżą setki spektakularnych artefaktów epoki żelaza. Opowiada dr Przemysław Dulęba.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Zamek Kolno – strażnica, komora celna i miejsce dramatycznej bitwy 1443 roku – jest już od dłuższego celem badań wrocławskich badaczy. To właśnie stąd pochodzi klejnot z ametystu sprzed około 600 lat, odnaleziony w fosie niczym zguba z książęcej biżuterii. Niesamowite znaleziska nie kończą się jednak na tym! Tysiące fragmentów ceramiki, unikatowe militaria, włącznie z całymi bełtami, uzbrojenie ochronne i monety. To wszystko zamknięte w istnej kapsule czasu. Kim byli jego mieszkańcy i kto zniszczył obiekt w dzień św. Małgorzaty? Opowiada dr hab. Lech Marek, prof. UWr.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem w cyklu #KONTEKST zajrzymy na samo pogranicze świata Piastów i Rurykowiczów – do Grodów Czerwieńskich, jednego z najbardziej fascynujących obszarów Europy Środkowo-Wschodniej X–XIII wieku. To będzie opowieść o potędze i upadkach, o granicach, które nigdy nie były prostą linią na mapie, a przede wszystkim o grodzisku w Czermnie i Gródku – od wielu lat badanym przez interdyscyplinarne zespoły naukowe. Opowiada dr hab. Marcin Wołoszyn, prof. UR.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem zanurzymy się w świecie sag islandzkich i średniowiecznych opowieści o kontaktach Skandynawów ze Słowiańszczyzną Zachodnią oraz strefą bałtycką. To nie tylko podróż w głąb literatury staronordyckiej, ale też okazja, by poznać kulisy najnowszych polskojęzycznych wydań trzech kluczowych sag, przygotowanych w ramach projektu „A austrvega”: https://bit.ly/sagi-a-austrvega Opowiadają: dr hab. Jakub Morawiec, prof. UŚ, dr Remigiusz Gogosz oraz dr Grzegorz Bartusik.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Tym razem przenosimy się na Pomorze Zachodnie, by zajrzeć w miejsca, do których rzadko dociera światło dzienne – krypt szlachty pomorskiej z XVI–XIX wieku. To będzie opowieść o trudnej historii regionu, o zapomnianych rodach i o pamięci, którą zatarły wojny oraz powojenne „odwety”. Ale też o odkryciach, które pozwalają przywrócić imiona tym, których pochłonęła historia. W skład zespołu badawczego wchodzą dr Joanna Rennwanz z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, dr Monika Ogiewa-Sejnota z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Stargardzie, kierownik prac dr. hab. Marcin Majewski, prof. US, a dziś opowiadać będzie dr Katarzyna Ślusarska z Uniwersytetu Szczecińskiego.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Święty Graal, tajemnicze ruiny, ukryte skarby, klątwa mistrza zakonnego, okultyzm, tajne bractwa i magia – przez wieki templariusze obrastali legendami. Ale kim naprawdę byli? Czym zajmowali się na ziemiach Piastów, gdzie znajdowały się ich komandorie i jaką rolę odgrywali w polityce oraz gospodarce średniowiecznej Polski?O prawdziwym dziedzictwie templariuszy opowiada dr Kamil Wasilkiewicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – współredaktor książki „Templariusze. Historia i dziedzictwo”::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Neandertalczycy w Zwoleniu? Tak jest! Tym razem w cyklu #KONTEKST opowiadamy o najnowszych wynikach badań w dolinie rzeki Zwoleńki i jednym z najbardziej na północ wysuniętych stanowisk neandertalczyków na ziemiach dzisiejszej Polski! Opowiadają prof. dr hab. Barbara Woronko, dr hab. Katarzyna Pyżewicz oraz dr Witold Grużdź.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Dziś porozmawiamy o tym, jak przejść od dat względnych do twardych liczb i jak zsynchronizować dzieje Niżu Polskiego z chronologią celtyckiej Europy i świata śródziemnomorskiego. Wszystko po to, by odpowiedzieć na jedno z kluczowych pytań polskiej archeologii: kiedy i jak szybko ukształtowała się kultura przeworska. Opowiada dr hab. Piotr Łuczkiewicz, prof. UMCS.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Po wakacyjnej przerwie wracamy do Was z prawdziwą archeologiczną petardą w cyklu #KONTEKST! Dzisiejszy temat to jeden z najważniejszych symboli polskiej archeologii – słynna waza z Bronocic, czyli najstarsze znane na świecie przedstawienie pojazdu kołowego. O tym niezwykłym zabytku, kulisach jego odkrycia, ogólnie początkach transportu kołowego i swojej najnowszej książce opowiada prof. dr hab. JANUSZ KRUK.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
W tym odcinku przyjrzymy się nowożytnemu cmentarzysku w Pniu – miejscu, które wzbudziło ogromne zainteresowanie w Polsce i za granicą. Odkrycie jednego z pochówków, zabezpieczonego sierpem i kłódką, stało się tematem licznych artykułów i dyskusji, a zaprezentowana w zeszłym roku rekonstrukcja twarzy tzw. „Zosi” sprawiła, że mogliśmy dosłownie spojrzeć w oczy przeszłości. Opowiadają dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK, dr inż. Maria Cybulska, dr Łukasz Czyżewski.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/
Chodlik – wielki gród Słowian na Lubelszczyźnie! To jedno z najbardziej zagadkowych stanowisk archeologicznych wczesnego średniowiecza, którego monumentalne wały do dziś budzą podziw. Jaką rolę pełnił ten ogromny ośrodek i dlaczego opustoszał przed powstaniem państwa Piastów? O tajemnicach grodziska opowiada dr Łukasz Miechowicz.::::: CHCESZ NAM POMÓC? ::::::Prenumeruj i wspieraj czasopismo „Archeologia Żywa”: https://ibhik.pl/prenumerata-archeologia-zywa/


























