Marella

La stad 2026 ha purtà dis cun temperaturas da passa 30 grads, notgs chaudas ed asfalt ardent. E talas stads pudessan daventar pli frequentas en l’avegnir. Ma quant bain essan nus preparadas per dapli chalira? La «Marella» va a la tschertga da respostas, vi da l’exempel da Cuira. Pertge sa stgauda ina citad spezialmain ferm? Tge rolla giogan plantas, sumbriva, aua e surfatschas verdas? E tge po la citad far concretamain? L’emissiun mussa tge mesiras che Cuira ha gia prendì, nua ch’i dat anc sfidas e pertge che l’adattaziun al clima è er ina dumonda da spazi e politica. E nus guardain enavant: Co pudess Cuira vesair or en 20 onns e co vulain nus viver en la citad durant las stads futuras?

La «Marella» cuntinuescha sia seria deditgada a la mort cun ina sisavla emissiun deditgada al suicidi ed al suicidi assistì. Era sch’il suicidi è per part anc tabuisà en nossa societad; igl è in fatg ch’i dat di per di persunas ch’embratschan la mort da libra voluntad. En Svizra moran mintg’onn bun 1000 persunas tras suicidi. Ma tge capita en ina persuna, per ch’ella na veglia betg pli viver vinavant? E tge sfidas spetgan quels e quellas che restan enavos? La «Marella» s’inscuntra cun la psicoterapeuta Anna Seraina Arquint ch’ha pers sia atgna mamma tras suicidi, e cun Thomas Cathomen ch’ans raquinta da ses bab ch’ha decidì avant 14 onns da partir cun assistenza.

Dus stritgins sin in test da gravidanza – Flurina è en speranza. Ma ella na vul betg esser en speranza. Tge capita uss? Tge pussaivladads ha ella? E tge facturs pon influenzar sia decisiun? La Marella accumpogna la Flurina fictiva sin sia via dal test positiv fin suenter sia decisiun. Riccarda Menghini dal post da cussegliaziun Adebar declera tge che fatschenta dunnas en ina tala situaziun, co ch’ina cussegliaziun po gidar e co ch’in abort vegn fatg. E la Marella dat er in sguard sin la situaziun legala, l'istorgia da l'abort en Svizra e las differenzas sur ils cunfins. Ed ella dumonda: Tge capita suenter in abort – corporalmain e psichicamain?

Il «Magliacudeschs» preschenta quatter novs cudeschs rumantschs che raquintan da curaschi, desideri e da giustia. «Il chavrer da Valdretta» da Jon Bardola tematisescha gia ils onns 1930 dumondas da la societad surprendentamain modernas. Nina Dazzi raquinta da ses debut da lirica «Papardets» e tradescha co che sias poesias naschan. En «Sur ils nivels» da Xenia Berther scuvra ina vulp curiusa il mund, entant ch’in buob da 11 onns vegn confruntà en «Mieu amih Cour da fier» da Daniel Badraun cun mobing ed in ami misterius. Nina Dazzi e Mevina Puorger èn giasts en la «Marella» ed envidan a scuvertas litteraras rumantschas.

Datti sper las actas uffizialas ed ils cudeschs d’istorgia gronds insatge pli fascinant che las regurdientschas persunalas d’ina da las davosas perditgas dal temp da guerra? Cun tadlar l’istorgia da Balser Fried, ch’aveva be tschintg onns il 1944, pon ins survegnir l’impressiun ch’i na dettia nagut pli viv. Dentant – il silenzi da la famiglia e la tema da quel temp na fan betg pli simpel da mussar il curaschi da ses bab Valentin, anzi. La «Marella» guarda sur la spatla al posttenent da Martina, cura ch’el telefonescha, s’agitescha, roga u ristga ses post per salvar fugitivs al cunfin tranter la Svizra e l’imperi naziunalsocialistic. Quant sensibla che questa istorgia sper l’En è, mussa er il fatg ch’ella para d'exister be anc en la memoria dal mattet d'ina giada. Oz ha Balser Fried 87 onns ed el raquinta en la «Marella» dals muments che na laschan anc oz betg liber el – dals schuldads da la SS che prendan encunter fugitivs dals Grischuns, da la dunna che vul najentar ses uffant u dals aviuns ch'eran en viadi per bumbardar Dresden.