Discover
NEW
NEW
Author: Free Range Productions, Kolegium Europy Wschodniej
Subscribed: 33Played: 1,856Subscribe
Share
© 2020-2024 - NEW
Description
NEW przybliża i odczarowuje "Wschód". Ten cudzysłów został użyty celowo, bo obszar tematyczny, o którym opowiadamy, jest bardzo umownie określony, zróżnicowany pod każdym możliwym względem, a przede wszystkim – ogromny.
328 Episodes
Reverse
Rok Jerzego Giedroycia stwarza okazję, by spojrzeć na niego nie jak na spiżowy pomnik, lecz człowieka z krwi i kości. Zdaniem Adama Balcera projekt „Saga rodu Giedroyciów” daje możliwość uczciwego spojrzenia na biografię redaktora „Kultury”. Zagłębiając się w historię życia Giedroycia zrozumieć można, dlaczego międzywojenna Warszawa wydawała mu się nudna na tle wieloetnicznego Mińska czy skąd wzięła się jego fascynacja pustynią wokół Mosulu. Balcer podkreśla, że głęboko antyendecka postawa Redaktora została wyniesiona z domu rodzinnego. Refleksja na temat życia i myśli Giedroycia każe także zastanowić się nad aktualnością słynnej doktryny ULB oznaczającej pogodzenie się przez Polskę z utratą terytoriów i koniecznością wspierana niepodległości Ukrainy, Litwy i Białorusi. Do ciekawych wniosków można także dość próbując ocenić, jak Giedroyć, intelektualista, który niczym drożdże chciał pobudzać społeczeństwo do krytycznej refleksji, oceniłby współczesną polską debatę publiczną i politykę historyczną.
Do języka polskiego przekonał go punk-rock i znaki diakrytyczne.
Willy Lachaize w wieku 25 lat odkrył polski, a teraz tłumaczy polskie sztuki teatralne. W podcaście opowiada o swojej pracy z tekstami Szczepana Twardocha, Michała Zadary i Magdalena Swoboda. Dzieli się także wrażeniami z udziału w festiwalu teatralnym Dialog we Wrocławiu i Przeglądzie Teatrów Amatorskich w Smolcu, który był możliwe dzięki udziałowi w rezydencji w Wojnowicach.
– We Francji mamy sztywne podejście do tekstów teatralnych. Powinniśmy inspirować się polskim teatrem, gdzie tekst jest adaptowany do konkretnej inscenizacji – opowiada.
W drugiej części podcastu – Maciej Piotrowski opowiada o pomyśle na rezydencje w Wojnowicach. Dlaczego warto wspierać małe języki w literaturze?
Realizowane w ramach projektu Archipelagos finansowanego przez Unię Europejską. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
O dwóch miastach na K: Kijowie i Krakowie opowiada Natalia Belczenko. Rozmawiamy o tekstach urbanistycznych czyli utworach wynikających z doświadczenia miasta.
Belczenko opracowała literacką mapę Kijowa, tłumaczyła też wielu związanych z Krakowem. Interesuje się twórczością Zuzanny Ginczanki urodzonej, tam samo jak ona, w Kijowie i zmarłej w Krakowie. – Chodzę tymi samymi ulicami, co ona – mówi Belczenko.
Natalia nie jest tylko poetką miejską. Interesuje się przyrodą, co przekłada się na jej pasję jaką jest obserwowanie ptaków, rezonuje również w jej twórczości poetyckiej. - Chciałam wyjść poza miasto – mówi. Efektem tej decyzji są Sonety Białowieskie stworzone w Uroczysku Hruszki oraz książka poetycka „Wilga” wydana przez KEW.
W 2. Części, Maciej Piotrowski o ukraińskim kanonie literackim.
Realizowane w ramach projektu Archipelagos finansowanego przez Unię Europejską. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
– Polska literatura stoi kobietami. Oczywiście, w Czechach nurt feministyczny jest również silny, ale u polskich pisarek znajduję bunt, radykalizm i siłę, która niesie wizję nowego świata – mówi Alžběta Knappová.
Ta czeska tłumaczka poszukuje duchowych rodowodów polskich pisarek. Po przybliżeniu czeskiemu czytelnikowi najnowszych głosów polskiej literatury feministycznej – Siksy, Rudzkiej czy Masłowskiej – szuka ich poprzedniczek i inspiratorek z XX wieku. Przygląda się twórczości Izabeli Filipiak, Anny Świrszczyńskiej i Zuzanny Ginczanki. – Każda z autorek, którymi się zajmuję, była na swój sposób rewolucyjna – mówi Knappova.
Alžběta opowiada też o miejscu polskiej literatury w czeskiej świadomości i o nowym czeskim festiwalu przekładu literackiego.
Realizowane w ramach projektu Archipelagos finansowanego przez Unię Europejską. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury
Na początek amerykański politolog prof. Abraham Newman w rozmowie z Agnieszką Lichnerowicz przekonuje, aby raz na zawsze pożegnać się ze znaną nam rzeczywistością. Świat się zmienił i to diametralnie. W zachodnim sposobie patrzenia na świat konstatacja Newmana jest trudna do zaakceptowania. Jacek Hajduk, pisarz i filolog klasyczny z Uniwersytetu Jagiellońskiego przyczyny tej trudności upatruje w sięgającej antyku idei przypisującej wartość przeszłości i nakazującej nie tyle akceptację, co naprawę zmieniającego się świata.
Jednym z niepokojących zjawisk jest powrót do akceptowanego dyskursu ideologii, na których siłę buduje radykalna, nierzadko populistyczna prawica. Adam Balcer wskazuje pojawiające się tu sprzeczności i paradoksy, które nie przeszkadzają jednak w oddziaływaniu na rzeczywistość, w tym rzucaniu otwartego i śmiałego wyzwania ładowi demokratycznemu, o czym do niedawna odważyli się pisać jedynie autorzy dystopijnych powieści.
Kijów odwiedzany przez Michała Kijowskiego jest nie tylko celem nalotów, ale także sceną zmagań pomiędzy ładem symbolicznym nowej, walczącej o wolność i tożsamość Ukrainy, a śladami i pozostałościami starego, sowieckiego reżimu. W Rosji kierunek zmagań jest odwrotny, z naszej perspektywy wręcz wsteczny. Maria Domańska opisuje wychowanie młodych Rosjan w duchu ślepego posłuszeństwa państwu i przywódcy, co przypomina nie tylko siermiężne metody sowieckich władców, ale też wskrzesza mechanizm „dwójmyślenia” konieczny do poradzenia sobie z tą równie niebezpieczną, co momentami nielogiczną rzeczywistością. Chiny przekonały się, że taka siłowa, centralnie planowana inżyniera społeczna może prowadzić do katastrofy, choć pierwotnie wyglądała obiecująco. Adrian Brona przyjrzał się polityce jednego dziecka, niegdyś sztandarowemu programowi, a dziś przekleństwu tego państwa.
Wyzwań nie trzeba jednak szukać daleko. Wiele z nich zaczyna się w naszych mózgach nieustannie bombardowanych przez bodźce i informacje. Nawet jeżeli jesteśmy przekonani, że trafnie je oceniamy (a może zwłaszcza wtedy), jesteśmy narażeni na manipulację i dezinformację, o czym napisała Aleksandra Lewandowska. Kluczem do takiego oddziaływania jest technologia informacyjna, często uważana za jeden z najważniejszych motorów napędzających zmiany zachodzące w naszym świecie. To z kolei oznacza gromadzenie i analizę niewyobrażalnie wielkiej ilości danych, co niesie ze sobą konsekwencje i rodzi bardzo poważne pytania, nad którymi pochyliła się Sylwia Czubkowska. Zmiany technologiczne sprowadzane w uproszeniu do pojęcia sztucznej inteligencji o cechach niemal ludzkich są przyczynkiem kasandrycznych przepowiedni przywołujących na myśl demoniczny system Skynet znany z filmów z cyklu Terminator. Marcin Wilkowski zachęca, aby w bardziej racjonalny sposób spojrzeć na AI i wszystko, co się z tym wiąże, bo koniec końców jest to narzędzie, wytwór technologii o określonych właściwościach i ograniczeniach. Innymi słowy, do drzwi nie zapuka mordercza maszyna o posturze Arnolda Schwarzeneggera.
Nie wszystko stracone, co nie zmienia faktu, że warto zachowywać kontakt z rzeczywistością i śledzić jej zmiany. Temu, między innymi, służy też ten magazyn. Zapraszam zatem do lektury artykułów nie tylko niniejszego, ale również wcześniejszych numerów.








