Opium

Leonard Evers in gesprek met filmregisseur Mark Bakker. Bakker regisseerde de documentaire The Road to Fenix. Daarin wordt de lange, soms kronkelige maar altijd interessante weg getoond van de historische Rotterdamse havenloods naar een sprankelende nieuwe museale aanwinst voor heel Nederland, waar inmiddels al meer dan 300.000 bezoekers van genoten hebben. Vijf jaar lang filmden de makers het proces van het kunstmuseum over migratie in wording achter de schermen, van de eerste schets tot de koninklijke opening, met alle strubbelingen, dilemma’s en successen daartussen. De film over het nieuwste icoon van de Maasstad beleeft zijn wereldpremière op het International Film Festival Rotterdam. Mark Bakker maakte portretten van Karsu, Karin Bloemen, Paul van Vliet en Jan Rot. Ook verzorgde hij de camera bij de veelgeprezen documentaire over voetbalclub Ajax: Daar hoorden zij engelen zingen van regisseur Roel van Dalen.

Annemieke Bosman in gesprek met filmmaker Maasja Ooms over haar nieuwe film Mijn woord tegen het mijne. Een op de tien mensen hoort stemmen. In Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms – bekend van het invloedrijke drieluik Alicia, Jason, Rotjochies – maken we kennis met vijf mensen die leven met dit fenomeen. Iemand heeft één stem, een ander negentien. De ene stem wil beschermen, de ander beschadigen. De hoofdpersonen bevinden zich in een therapeutische setting, waar een psychiater – voor de kijker buiten beeld ­– een gesprek leidt over, maar ook mét hun stemmen. Wie zijn ze? Waarom zijn ze zo vijandig? Wat willen ze eigenlijk? Deze revolutionair andere benadering opent deuren naar meer inzicht en acceptatie van wat zich in hun hoofd afspeelt. De film Mijn woord tegen het mijne van Maasja Ooms is vanaf donderdag in de bioscopen te zien en won eerder de IDFA Award for Beste Nederlandse film en de Audience Award op het InScience Filmfestival. Afgelopen week werd de film op het prestigieuze One World Festival in Praag bekroond met de hoofdprijs in de internationale competitie.

Annemieke Bosman in gesprek met Splinter Chabot. Na het succes van Confettiregen komt Chabot met een nieuwe roman Twee Prinsen. Hoofdpersoon in Twee Prinsen is Richard, die naar Rome vlucht, waar hij de engelachtige Matteo ontmoet. Terwijl de twintigers de eeuwige stad en elkaar ontdekken, probeert Richard zich te verzoenen met zijn verleden. Verlost van zijn streng gereformeerde ouders en het grauwe platteland lijkt Richard voor niets en niemand bang, maar zijn stoerheid blijkt al snel een pose, een schild waarmee hij zijn onzekerheden probeert te verbergen. Het is de liefde van de speelse, sensuele Matteo die hem helpt zijn angsten te overwinnen. Voor korte tijd is Rome de hemel op aarde, totdat Richard en Matteo zich ook daar moeten verstoppen voor de blikken, meningen en vuisten van anderen. Deze keer zal Richard het er niet bij laten zitten. Twee Prinsen is een meeslepende roman over vrijheid en onvrijheid, over religie, liefde en lust en over twee jongens die voor even het sprookje leven dat al eeuwen niet mag bestaan. Splinter Chabot is schrijver, politicoloog en programmamaker. Zijn debuut roman Confettiregen werd een enorme bestseller en wordt verfilmd door Michiel van Erp. Vervolgens verschenen Roze Brieven - een bundel van de meest bijzondere, grappige, verdrietige en hoopvolle reacties die hij naar aanleiding van dit boek kreeg - en als de Hemel genoeg ruimte heeft. In 2024 schreef hij het Boekenweekgeschenk Gezinsverpakking samen met zijn familie. Het werk van Splinter werd veelvuldig bekroond.

Brecht van Hulten praat met choreografen Conny Janssen en Patricia van Deutekom over de voorstelling INSTINCT die zij samen maakten voor Conny Janssen Danst. Hoe houd je in een wereld vol drukte, snelheid en verwachtingen contact met wat je diep van binnen écht voelt? In INSTINCT, de nieuwe grotezaalvoorstelling van Conny Janssen Danst, onderzoeken twaalf dansers wat er gebeurt als het oergevoel niet langer te onderdrukken is. De dansers van Conny Janssen Danst gaan in INSTINCT een fysieke en emotionele uitdaging aan: vijf kwartier lang blijven ze onafgebroken op de vloer, reagerend op elkaar, op de omgeving en op impulsen die wringen om gehoord te worden. We zien hoe de mens balanceert tussen dwingende structuren die ons zijn aangeleerd en het natuurlijke, dierlijke gedrag dat we in ons dragen. Wat gebeurt er met je wanneer dat spanningsveld je onder druk zet? Bijt je je vast, ga je het gevecht aan of probeer je te ontsnappen? Voor het eerst in haar carrière ontstaat een choreografie van artistiek leider Conny Janssen in co-creatie. Ze nodigt voor INSTINCT choreograaf Patricia van Deutekom uit, bekend om haar krachtige, ongepolijste maar fijngevoelige danstaal.

Annemieke Bosman praat met regisseur Roxanne Stam en actrice Tara Hetharia over de Telefilm Met oprechte deelneming. Wanneer Eli (22) haar vader verliest, verliest haar oma Winnie (76) haar zoon. Overweldigd door rouw en gefrustreerd dat zelfs haar beste vriendin niet begrijpt hoe ze zich voelt, besluit Eli – ook tot haar eigen verbazing – met Winnie mee te gaan op een seniorenreis. In de hoop dat ze met haar oma wél haar verdriet kan delen, neemt ze die reisgenoten maar voor lief. Maar hoe rouw je als je 22 bent? Hoe ga je om met het Indisch zwijgen van je oma? En wat moet je als Gen-Z’er tussen de Boomers? Met oprechte deelneming was zaterdag 21 maart te zien bij de VPRO op NPO 3 en terug te zien op NPO Start.

Annemieke Bosman praat met schrijver, muzikant en journalist Aakfe Romeijn. Zij stelde de bundel Eet meer mensenvlees samen waarvoor ze haar favoriete verhalen van schrijver F. Bordewijk uitkoos en van een inleiding voorzag. Grondwerker-goulash, Sovjetworst, Ambassadeurskop: de kannibalistische gerechten die Bordewijk de lezer voorschotelt in zijn verhaal Eet meer mensenvlees zijn al even hilarisch als verontrustend, en laten precies zien wat Bordewijks verhalen zo sterk maakt: de hoekige stijl, rijke fantasie, duistere humor en onversneden maatschappijkritiek. Bordewijk werd bekend met zijn romans, maar zijn oeuvre omvat eveneens tientallen kortverhalen, die uitwaaieren van magisch realisme tot vlijmscherpe klucht. Van gebouwen die tot leven komen en de hoofdrol overnemen tot tragikomische kijkjes achter de schermen van de vooroorlogse advocatenpraktijk – om steeds maar weer terug te komen bij Bordewijks grootste fascinatie: de diepzwarte randjes van de menselijke geest.

Annemieke Bosman in gesprek met Saskia Bak, directeur van Museum Arnhem. Dit voorjaar is in Museum Arnhem de tentoonstelling Naakt dat raakt. Daarin zie je hoe kunstenaars het naakte lichaam gebruiken om thema's als vrijheid, identiteit en ongelijkheid te bespreken. Je ziet geen perfecte of bewerkte lichamen, maar echte mensen, met alle zogenaamde oneffenheden die daarbij horen. Soms zijn de beelden mooi, soms ongemakkelijk, maar ze laten je altijd nadenken over hoe we naar onszelf en naar anderen kijken. De tentoonstelling Naakt dat raakt toont kunst van 1920 tot nu: van schilderijen tot hedendaagse fotografie en performances van kunstenaars als Louise Bourgeois, Bas Kosters, Carla van de Puttelaar, Erwin Olaf en Nan Goldin.

Te gast bij Annemieke Bosman filmmaker Abdelkarim en acteur Mohammed Chaara. Deze week is de nieuwe speelfilm Porte Bagage te zien in de bioscopen. Porte Bagage vertelt een aangrijpend en universeel verhaal van verlies en de onuitgesproken en vaak ingewikkelde emoties binnen een familie. Wanneer mantelzorger Noor haar droombaan als chef-kok in Parijs krijgt aangeboden, kan zij niet langer zorgen voor haar vader Musa, die aan dementie lijdt. Als oplossing helpt zij hem te emigreren naar Marokko, wat op weerstand stuit bij de rest van de familie. Porte Bagage is de eerste speelfilm van productiehuis Zouka (opgericht door broer en zus Abdelkarim en Asma El-Fassi), dat eerder grote successen had met de documentaires Mijn vader de expat en Toen ma naar Mars vertrok.

Brecht van Hulten praat met schrijver Thomas Verbogt over zijn roman Foto's van zonnige dagen. Rogier is voor het eerst in het huis van zijn volwassen dochter, Polly. Zijn oog valt op de foto’s aan haar muur. Ze laten een deel van haar leven zien waar hij niet bij hoort. Er is iets met die foto’s aan de hand. Iets dat hem beklemt. Wanneer hij later terugkomt, heeft Polly snel iets veranderd aan de collage. Wat mocht hij niet zien? Foto’s van zonnige dagen is een spannende en aangrijpende roman over liefde die geen liefde kan zijn, over oordelen of juist niet, over de kwetsbaarheid van alles waarin je wilt geloven.

Beitske de Jong praat met Eva Strating en Roxanne Herder over hun documentaire Gedwongen geloften, die volgende week te zien is op het Movie that Matters Festival in Den Haag. Gedwongen geloften is een documentaire over seksueel geweld en gedwongen huwelijken, en over vrouwen die door hun eigen families werden gedwongen, ontvoerd of gevangengenomen. Centrale figuur is de Nederlands-Pakistaanse mensenrechtenactiviste Shirin Musa (Femmes for Freedom), die onvermoeibaar strijdt voor hun rechten. Gedwongen trouwen, vastzitten in een huwelijk dat niet zelf is gekozen of in het buitenland worden achtergelaten om te huwen. Het klinkt als een probleem dat zich ver van hier afspeelt, toch belanden ook Nederlandse vrouwen in deze nachtmerrie. Contact met de buitenwereld ontbreekt vaak en familie biedt zelden uitkomst. In Gedwongen geloften worden aangrijpende verhalen van uitgehuwde vrouwen en meisjes verteld door actrices. Daarnaast zien we hoe activist en directeur Shirin Musa met Femmes for Freedom strijdt voor betere wetgeving en vrouwen ondersteunt die in het buitenland vastzitten in een gedwongen huwelijk.

Annemieke Bosman in gesprek met podcastmaker Sara de Monchy. Sara de Monchy volgt in de nieuwe NTR-podcast De Rolverdeling een jaar lang vijf kinderen uit een groep 8 van de basisschool vlakbij de havens van Rotterdam, waar de kinderen van de havendirecteur en de dokwerkers samen in één klas zitten. terwijl om de hoek de grote containers op de schepen worden geladen, is de klas hard bezig met de voorbereidingen van de groep 8 musical. Wie krijg welke rol? En hoe bepaalt deze rol de plek die ze later zullen innemen? Sara de Monchy is bekend van de succesvolle kinderpodcast Sara's mysteries. Daarin helpt ze kinderen met het oplossen van geheimzinnige vraagstukken uit hun eigen leven, bijvoorbeeld wie de vader is van een nestje kittens of waar een donkere tunnel naartoe leidt.

Annemieke Bosman praat met beeldend kunstenaar Nicky Assmann en conservator Quirine van der Meer Mohr over de tentoonstelling Water en Licht, die te zien is in het Dordrechts Museum. Dankzij een unieke samenwerking met het Yale Center for British Art in New Haven, Verenigde Staten, komen veertien werken van J. M. W. Turner naar Dordrecht. Deze uitzonderlijke collectie is nog nooit eerder in Nederland te zien geweest. Hoogtepunt in de tentoonstelling is het beroemde schilderij Dort or Dordrecht: The Dort Packet-Boat from Rotterdam Becalmed (1818). Voor het eerst keert dit spectaculaire gezicht op Dordrecht terug naar de plek waar het is ontstaan. De tentoonstelling presenteert Turner als een schilder van het water, van kalme rivieren tot de gevaren van de wilde zee en de kwetsbare positie van de mens tegenover de krachtige natuur.   Turner vormt het eerste deel van het tweeluik Water en Licht. Het tweede deel brengt de bezoeker naar het heden met werk van Nicky Assmann (1980). Net als Turner onderzoekt zij de aantrekkingskracht én de kracht van de natuur. Assmann creëert dynamische lichtinstallaties die bezoekers volledig onderdompelen in een omgeving die alle zintuigen prikkelt. In combinatie met hoogtepunten uit Assmanns meermaals bekroonde oeuvre, toont het Dordrechts Museum een gloednieuwe monumentale lichtinstallatie rond een glazen sculptuur, die in de ruimte hangt als een veelkleurig hemellichaam.

Annemieke Bosman in gesprek met Peter Eijgenhuijsen. Eijgenhuijsen schreef een toegankelijk boek over de wereld en de filosofie van Spinoza, een van onze grootste denkers, getiteld De weg van Spinoza. Een kleine inleiding. 'Als je de wereld en jouw rol daarin beter begrijpt, zul je gelukkiger zijn', stelt Spinoza. Dit fraai geïllustreerde boek biedt een toegankelijke inleiding tot het denken van deze zeventiende-eeuwse Nederlandse filosoof. Je leest wie Spinoza was hoe hij de wereld begreep en hoe zijn filosofie ons kan helpen om onszelf en de wereld lief te hebben. Peter Eijgenhuijsen is actief lid van Vereniging Het Spinozahuis, organiseert cursussen en redigeert boeken over Spinoza. Hij publiceerde eerder een boek over The Beatles en verhalen in literaire tijdschriften.

Brecht van Hulten praat met schrijver en regisseur Nic Bruckman over Tussen de Mazen, de eerste voorstelling van zijn gezelschap Nic Bruckman projecten. Tussen de Mazen is een nieuwe theatervoorstelling van Nic Bruckman Projecten over macht, verlangen en vertrouwen op de Noordzee — een plek waar de krimpende visserij en de internationale cocaïnesmokkel elkaar raken. In de voorstelling ontmoeten twee mannen elkaar op zee. De één noemt zich visser, de ander beweert banden te hebben met de onderwereld. Wat begint als een transactie, ontwikkelt zich tot een geladen ontmoeting. Wie spreekt de waarheid, wie speelt een rol? Wat klinkt als een thriller, ontvouwt zich als een onderzoek naar afhankelijkheid, controle en iets wat lijkt op liefde. Voor de totstandkoming van Tussen de Mazen voer schrijver en regisseur Nic Bruckman nachtenlang mee op kotters op de Noordzee. Daarnaast sprak hij met ex-gedetineerden en de Landelijke Recherche om inzicht te krijgen in de wereld van de internationale drugshandel. De voorstelling vertrekt vanuit waargebeurde, extreme contexten, maar stelt uiteindelijk een eenvoudige vraag: wat betekent het om jezelf te willen verliezen — in zee, in geweld of in de ander? De cocaïnehandel in Europa is de afgelopen decennia uitgegroeid tot een megabedrijf, met de Noordzee als spil van internationale smokkelroutes. Tegelijkertijd staat de traditionele visserij onder grote druk. Het botsen van deze werelden vormt het hart van de voorstelling. Tussen de Mazen is de eerste voorstelling van het jonge, onafhankelijke Groningse gezelschap rond schrijvende maker Nic Bruckman. De producties baseren zich op actuele, waargebeurde gebeurtenissen — verhalen waar we liever van wegkijken, maar die iets wezenlijks zeggen over de wereld van nu.

Annemieke Bosman in gesprek met kunstenaar Magali Reus. Dit voorjaar is in Museum Beelden aan Zee een grootschalige tentoonstelling te zien van de internationaal toonaangevende kunstenaar Magali Reus. In de tentoonstelling Tales and Reals keert de Nederlandse terug naar het kustlandschap van haar jeugd, dat ook museum Beelden aan Zee omringt. Reus transformeert alledaagse objecten op een speelse en onverwachte manier, om te lokken, te intrigeren of juist de te misleiden. Magali Reus woont en werkt in Londen. De kunstenaar staat bekend om haar gelaagde sculpturale series, waarin alledaagse voorwerpen opnieuw worden geïntepreteerd. Ze maakt daarbij gebruik van geavanceerde technologieën en traditioneel vakmanschap. Reus' werk is opgenomen in fameuze collecties als Tate London, het Nasher Sculpture Center in Dallas en het Stedelijk Museum Amsterdam.

Annemieke Bosman in gesprek met schrijfster Ellen de Bruin. Vorige week verscheen de nieuwste roman van Ellen de Bruin: De butler van God. Een roman die draait om kunst. Om het geld dat ermee te verdienen valt, om de status en aandacht die ermee te verkrijgen zijn, om de schimmige spelletjes die ermee zijn te spelen en natuurlijk om de inspiratie, de schoonheid en de troost. In deze roman reizen we van Amsterdam naar Berlijn, Parijs en vooral Venetië. We volgen een klimaatactivist die niet met soep wil gooien, een afgewezen tekenares die van haar kunst wi leven, een rijke maar onvervulde galeriehoudster, en andere mensen die proberen te manifesteren in de keiharde internationale kunstwereld. Ellen de Bruin is redacteur wetenschap bij NRC. Met haar debuutroman Onder het ijs won ze de Anton Wachterprijs. Haar tweede roman Kraaien in het paradijs kreeg lovende kritieken.

Annemieke Bosman praat met curatoren Sjors Bindels en Mirjam Westen. Zij stelden voor museum Bommel van Dam in Venlo de tentoonstelling Grijs, on the art of aging samen. In een maatschappij die obsessief op zoek is naar de eeuwige jeugd, maakt museum van Bommel van Dam de eerste grote tentoonstelling over ouderdom. Aan de hand van werk van internationale hedendaagse kunstenaars verkent de expositie de kijk op en ervaring van ouder worden in een vergrijzende samenleving: van leeftijdsdiscriminatie en beeldvorming tot de schoonheid van het veranderende lichaam en de relatie tussen generaties. In foto's, video's, schilderijen, installaties en tekeningen van bekende kunstenaars als melanie bonajo, Maria Lassnig, Joan Semmel en Fiona Tan schetst.

Annemieke Bosman praat met vertaler Jan van der Haar over M. Het einde en het begin van Antonio Scurati. Dit boek is het laatste deel in een reeks van vijf literaire romans over het leven van de fascistische dictator Benito Mussolini. Jan van der Haar vertaalde alle delen van M. Het einde en het begin: Op 28 juli 1943, nadat de vergadering van de Grote Raad hem had afgezet, werd Benito Mussolini gedeporteerd naar Ponza. Maar op dit eiland, waar het regime tientallen dissidenten gevangen had gezet, bleef de Duce net lang genoeg om in zijn eentje zijn zestigste verjaardag te vieren. Hij wordt bevrijd door de parachutisten van de Führer en door Hitler aan het hoofd geplaatst van een schijnstaat die de opmars van de geallieerden moet tegenhouden: de Italiaanse Sociale Republiek. Maar het gewonde beest probeert nog een keer uit te halen. Dit zijn zeshonderd dagen, van september 1943 tot april 1945, waarin Italië zijn donkerste uur beleeft. In deze apocalyptische maanden toont het fascistische regime zijn ware, wrede gezicht. Van de grandeur van het imperium resteert alleen nog de waanzin van een man die de geschiedenis zal ingaan als architect van zijn eigen ondergang, en daarin zoveel mogelijk verwoesting wil zaaien.

Brecht van Hulten in gesprek met Redo, danser en presentator van Project Dans. Maandag 2 maart start een nieuwe serie van Project Dans, onder de bevlogen leiding van Redo. Als professioneel autodidact breakdancer kent hij de druk, discipline en mentale veerkracht die dansen op professioneel niveau vraagt. In elke aflevering staat één populaire stijl centraal, uitgediept door een toonaangevende en inspirerende choreograaf. Deze keer gaat het om onder anderen funk, hiphop, modern, ballroom, commercial dance en jazz. De afgelopen 15 jaar heeft Redo zijn passie ontwikkeld tot een indrukwekkende carrière. In 2018 ging zijn eigen solo-show, REDO in première. Een jaar later schreef hij geschiedenis door het winnen van “De Zwaan”, de meest prestigieuze dansprijs van Nederland. Hiermee is hij de eerste hiphopdanser die zo’n dergelijke prijs wint. In 2020 stond Redo op nummer 1 van De Community Top 100, een jaarlijkse lijst van inspirerende talenten uit de Nederlandse Samenleving. Voor al zijn werk en prestaties lokaal, nationaal en internationaal ontving hij een Koninklijke Onderscheiding als 'Officier in de Orde van Oranje Nassau’.

Annemieke Bosman in gesprek met cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en muzikant Peter Vigh. Cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet hebben de handen ineen geslagen en maken samen de voorstelling Het Visioen van Berlage. Aan de hand van het iconisch ontwerp het Pantheon der Menschheid van architect Berlage gaan ze op zoek naar de betekenis van kunst voor de samenleving. Berlage, overgrootvader van Bijlo, presenteerde zijn utopisch vredesmonument in 1915. Als een gesamtkunstwerk verrijst nu uit muziek, tekst en driedimensionale visuals alsnog het nooit gebouwde Pantheon. Het Visioen van Berlage is een voorstelling waarin klassieke muziek, architectuur en Berlage's gedachten over oorlog en vrede, die verbazend actueel zijn, samenkomen.