Discover
Voorproevers
Voorproevers
Author: Radio 1
Subscribed: 642Played: 57,899Subscribe
Share
Copyright © 2023 Radio 1
Description
Boek, documentaire of podcast? Voorproevers maakt een eigenzinnige keuze uit het non-fictie aanbod. Verwonderd en met open blik interviewen we auteurs of makers over hun werk. Over mens, maatschappij, technologie, geschiedenis,wetenschap, ...
570 Episodes
Reverse
Het gaat niet alleen om de bekende verhalen van seksuele misdrijven. Véél mensen worstelen met seksueel-afwijkende verlangens en -geaardheden. Bijlànge niet de meerderheid gaat over tot ontoelaatbaar gedràg. Hoe kunnen we helpen voorkomen dat mensen die grens overstappen? Zijn wij wel bereid om het taboe mee op te heffen en klaar voor meer nuance in ons oordeel? Het boek is een poging. Het gesprek van Walter Damen en Chris Dillen bij Annemie Peeters een aanzet.
'Gallia est omnis divisa in partes tres...Horum omnium fortissimi sunt Belgae': de beroemde openingszinnen van Julius Caesars 'De Bello Gallico'. Waren die 'oude Belgen' inderdaad dappere vechtersbazen omdat ze het verst van de Romeinse 'beschaving' leefden? Is Caesar een betrouwbare bron? Wat weten we eigenlijk over deze vroege bewoners van ons land? Over hun leven, gewoonten, cultuur. Vragen voor Sien Demuynck, auteur van 'De Galliërs, een geschiedenis van Gallia Belgica en zijn inwoners.'
Ons land, of toch de Euregio Maas-Rijn, is een van de kandidaten om de Einsteintelescoop te vestigen. Die Einsteintelescoop is eigenlijk geen telescoop, maar een uniek ondergronds meetstation dat zwaartekrachtgolven moet detecteren: echo's van zwarte gaten en zelfs de oerknal. Een nieuw venster op het heelal. In hun podcast 'Einsteintelescoop: ET voor de vrienden' vertellen Daniel Mayerson en Bert Vercnocke waarom dit project zo belangrijk is voor ons land, én voor het universum.
Het menselijk lichaam is gemaakt om te bewegen. Miljoenen jaren lang waren onze voorouders voortdurend in beweging. Vandaag zitten we stil, en dat blijft niet zonder gevolgen. In haar boek 'De beweegreden' legt inspanningsfysioloog Eline Lievens (samen met Wim Derave) uit waarom een gebrek aan lichaamsbeweging één van de grootste bedreigingen is voor onze gezondheid, én vertelt hoe kleine veranderingen in onze fysiek activiteit al grote gezondheidsvoordelen kunnen opleveren.
Hoewel we ons niet kunnen permitteren het klimaatprobleem nog langer voor ons uit te schuiven, is er geen nood aan doemdenken. Hannah Ritchie is data-analist aan de Universiteit van Oxford en schreef 'Nog niet te laat, een hoopvolle gids om het klimaatprobleem op te lossen'.
In het boek staan 50 vragen en antwoorden. Hoogleraar geografie en klimaatexpert Nicole Van Lipzig (KU Leuven) las het boek en beantwoordt er alvast enkele.
Dendrochronologie, of de wetenschap die jaarringen bestudeert, is ràzend interessant. Dat weet een dendrochronoloog als Valerie Trouet al lang. Maar ook comedian en columnist Michael Van Peel is gepassioneerd door bomen, én door de boeken van Trouet.
Haar jongste, 'In de ban van de jaarring', vertelt verhalen over oude bomen overal ter wereld. Bomen die branden en overstromingen overleefden, waarvan de jaarringen geheimen prijsgeven over archeologie, weer én klimaat.
'Waarom politici onze problemen niet kunnen oplossen': dat is de provocerende ondertitel van het boek 'Het betonnen beleid'. Auteur Quinten Jacobs is een jonge jurist met een klare kijk op de werking van de staat. Volgens Jacobs is de beleidsruimte waarmee politici kunnen werken flinterdun. Daarom lijken alle regeringen zo op elkaar en dat is niet goed. Wat zijn de oplossingen om het schip weer te water te krijgen?
In de jaren zeventig was de naam van een feministe een Dolle Mina. Die naam hadden ze zelf gekozen en kwam niet zomaar uit de lucht gevallen. Ze verwezen daarmee naar de oerfeministe Wilhelmina Drucker (1847-1925). Eén van de meest tot de verbeelding sprekende strijders van de eerste feministische golf in Nederland. Geen onbekende in de geschiedenis van de vrouwenbeweging, maar nu is er de definitieve biografie, 'Wilhelmina Drucker. Een vrouw in de oppositie', dankzij Marianne Braun.
Waarom schreef professor Farah Focquaert een boek? Waarom besloot Bruno haar te interviewen? Is dat een eigen keuze? Een geval van vrije wil? Of leidt een complex samenspel van afkomst, opvoeding, cultuur, gewoontes en kosmische toevalligheden tot het feit dat ze tegenover elkaar zitten? Daarover en over veel meer gaat het boek 'Beter leven zonder vrije wil' van Farah Focquaert. Een gesprek over moraliteit, voorbestemming, schuld en boete.
'Arm Vlaanderen' is de lievelingsafsluiter geworden van lezersbrieven en posts op sociale media. Onze leiders? Arm Vlaanderen! Tv programma’s? Arm Vlaanderen! De kranten? Arm Vlaanderen! Maar voor historicus Maarten Van Ginderachter is Arm Vlaanderen vooral de periode in de 19de eeuw waarin Vlamingen letterlijk arm en ziek waren. Niet omdat ze achterlijk waren, maar omdat ze verstrikt raakten in een wereldcrisis. Want ja, zijn boek 'Arm Vlaanderen' is een wereldgeschiedenis. Van patat tot polka.
Wat onderscheidt een late vader van een vroege? Een late vader van een kinderloze man? Een vader-tout-court- van een niét-vader? Word je een ander mens als je een kind krijgt? Hoor je dan plots bij een andere groep? Wat betekent het voor je kind, zo'n oude vader? Hoe oud wil je worden? Wat is oud genoeg voor je kind? Schrijvers Thomas Rosenboom en Herman Brusselmans schuiven aan bij Annemie Peeters.
Op het Film Fest Gent kaapte een bijzondere film de hoofdprijs weg. 'The Voice of Hind Rajab', een kleine film over grote thema’s, een waargebeurd verhaal. 29 januari 2024. Vrijwilligers van de Rode Halve Maan ontvangen een noodoproep. Een meisje van zes zit vast in een onder vuur genomen auto onder in Gaza en smeekt om hulp. Terwijl ze proberen haar aan de lijn te houden, doen ze alles wat ze kunnen om een ambulance naar haar toe te sturen. Midden-Oostenkenner Brigitte Herremans bekeek de film.
Stel je voor: je loopt fluitend te flaneren over één of andere Parijse boulevard, alles gaat geweldig. Maar dan word je aangereden. De tijd staat even stil. Je leven voorgoed veranderd in één milliseconde. Het overkwam Kenneth Berth. In plaats van in een hoekje te kruipen ging Kenneth aan de slag met die levensveranderende gebeurtenis en ging praten met lotgenoten. Resultaat: een voorstelling en een nieuwe Radio 1-podcast: 'Aangereden'.
'The Köln Concert' van Keith Jarret is de best verkochte solo jazzplaat ooit. Een liveplaat, opgenomen in Keulen op 24 januari 1975. De film 'Köln75' gaat niet echt over Jarret, en eigenlijk ook niet over dat concert, maar over de achttienjarige Vera Brandes, en hoe die na een hindernissenparcours er toch in slaagde om Jarret om elf uur 's avonds voor een volle Keulse opera te laten spelen. Een film over jeugdige branie, narcistische mannen en een kaduke piano. Pianist Jan Hautekiet ging kijken.
Op Boektopia in Kortrijk praatte Bent Van Looy met schrijver Geert Mak over zijn boek 'Wisselwachter', en met Europees parlementslid Kathleen Van Brempt. 'Wisselwachter' is een boek over twee mannen, hun echtgenotes, en een wereld in brand. Een boek over Amerika én Europa. Over de jaren '30 en '40 maar ook over vandaag.
Voorproevers zendt uit van tussen brieven, aantekeningen en testamenten die u nooit eerder te zien kreeg. Ze komen uit de archieven van het Plantin Moretus Museum en zijn geschreven door de vrouwen van de familie. Ze werpen een nieuw licht op de rol van vrouwen in die tijd: ze waren zàkenvrouwen en hadden behoorlijk wat macht. Waarom hebben we ons al die tijd gefocust op mànnen? Wat zegt dat over ons vandààg, en over de cliché's volgens welke wij (denken niét te) denken? Een absolute must-see.
In 2019 reisde Michael Van Peel met zijn Vespa naar de Noordkaap, 'een parking en een giftshop aan een mistig uiteinde van het Europese continent', maar ook 'een magneet voor mafketels en reizigers'.
Over zijn ontmoetingen onderweg schreef hij nadien het boek 'Nordkapp Stories'. In 2025 nam hij opnieuw contact op met de mensen die hij toen ontmoet had. Zijn ze net als de wereld veranderd? Zijn ze nog onderweg of eindelijk ‘thuis’ aangekomen? Nu is er een podcast: 'Nordkapp Stories - Revisited'.
Tijdens het leven van journaliste Tine Hens is de biodiversiteit op onze aarde er zwaar op achteruit gegaan. Niet alleen zeldzame soorten verdwijnen, ook wat ooit gewoon was, wordt steeds zeldzamer. Met haar 'Archief van mogelijk verlies' werpt Hens een dam op tegen dit geheugenverlies. Ze haalt herinneringen op aan kieviten, palingen, olmen, spreeuwen, leeuweriken, korenbloemen. Aan sneeuw, gletsjers, vuurvliegjes, stilte en duisternis. Hoe kunnen we dit verlies ombuigen naar herstel en zorg?
Pubers opvoeden, bestaat er een moeilijkere opdracht? Wat met smartphones, sociale media, seks en drugs? Menig ouder zit tijdens die onstuimige tienertijd met de handen in het haar. Hierbij is het goed om weten dat het puberbrein nog in constante ontwikkeling is. In zijn boek 'De flexgeneratie' schetst Peter Adriaenssens wat er tijdens die cruciale jaren in al die jonge hoofden gebeurt. Hij legt hersenontwikkeling uit, en wat de impact op de opvoeding kan zijn.
Is de mens nu nog niet af? Na miljoenen jaren evolutie is er nog altijd veel te wensen over. Survival of the sukkels. En dat is maar goed ook. Onvolmaaktheid is juist onze charme.
In zijn nieuwe boek 'Het menselijk tekort' legt bioloog Midas Dekkers uit dat het tekort hetgeen is dat ons menselijk maakt.
























Goeie vragen Bruno!
Jammer dat geen enkele open vraag werd gesteld. we zouden veel meer van de ondervraagden geleerd hebben