Weeral WO2

Koen en Nico zaten op de eerste rij tijdens de persvisie van Pressure, de film over de weermannen achter D-Day. Hoe verhoudt deze film zich tot de realiteit? En wat leert de relatie tussen generaal Eisenhower en veldmaarschalk Montgomery ons over de dynamiek tussen Koen en Nico? We herstellen ook een historisch onrecht en besteden aandacht aan de vergeten Belgen die D-Day mee mogelijk maakten. En we geven vijf duotickets weg voor Pressure dankzij Kinepolis! Voor wie zich echt wil inlezen in de achtergrond van de film Pressure, bestaat er ook echt onderzoek: Stagg, James Martin. Forecast for Overlord, June 6, 1944. London: Ian Allan Ltd., 1971. Ross, John E. The Forecast for D-Day: And the Weatherman Behind Ike's Greatest Gamble. Guilford, CT: Lyons Press, 2014. Petterssen, Sverre. Weathering the Storm: Sverre Petterssen, the D-Day Forecast, and the Rise of Modern Meteorology. Edited by James Rodger Fleming. Boston, MA: American Meteorological Society, 2001. Voor meer informatie over Hugo van Kuyck: Zijn wikipedia pagina Een artikel op de VRT nieuws website Een artikel van Antwerpen Herdenkt Voor meer informatie over Odon Godart: Zijn Wikipedia pagina Een artikel van de RTBF

Wat doet een artikel over oorlogsbelastingen vandaag nog in de Belgische begroting? Heeft de Belgische staat nog tientallen miljoenen euro’s geparkeerd? In deze aflevering verdiepen Koen en Nico zich in de opvallend levende geschiedenis van een speciale belasting uit de jaren veertig van vorige eeuw. In welke mate laat de oorlog nu nog sporen na in het parlementaire werk? Hopelijk luistert het halfrond mee, want het is voer voor een schriftelijke vraag aan de huidige ministers van Financiën en Begroting. Wil je meer weten? AERTS K., “Repressie zonder maat of einde?” De juridische reïntegratie van collaborateurs in de Belgische Staat na de Tweede Wereldoorlog, Academia Press, 2014, 568 p. BAMMENS, N., “Taxing Wartime Profits: Belgian Measures at the End of World War II” in DE PIETRO, C., PETERS, C. en KEMMEREN, E. (eds.), A Journey Through European and International Taxation. Liber Amicorum in Honour of Peter Essers, Wolters Kluwer, 2024, 25-35. DESCHRIJVER, D., Inkomstenbelastingen 1919-2020. Buitengewone en tijdelijke heffingen, KnopsPublishing, 2021, 244 p.  DESCHRIJVER, D., "Hoe ongewoon was de 'speciale belasting op winsten voortvloeiend uit leveringen en prestaties aan den vijand’, zoals ingevoerd door de wet van 15 oktober 1945?" in HENDRICKX C., VAN GOMPEL J., DE RAEDT S. en HEYRMAN K.(eds.) 50 JAAR TFR Hommage Hubert Dubois, KnopsBooks.com, 2025, 141-163. WATTEYNE, S., Lever l’impôt en Belgique. Une histoire de combats politiques (1830-1962), CRISP, 2023, 424 p.  Er bestaat ook een podcast van de KU Leuven die de belastingen behandelt: Aflevering 6 - Oorlog en belastingen (deel 2) - Aan de keizer - Podcast Episode - Podscan.fm: https://podscan.fm/podcasts/aan-de-keizer/episodes/aflevering-6-oorlog-en-belastingen-deel-2

Maar liefst 225,000 Belgische militairen worden als krijgsgevangenen geïnterneerd in de zomer van 1940. Sommige mensen, waaronder Koen Aerts, denken dat de geschiedenis van deze krijgsgevangenen een saai verhaal is van lang wachten en eindeloze verveling. Met zijn boek ‘Ontwapend’ uit 2025 bewijst Karel Strobbe het tegendeel. Een boek dat niets te laat komt, want het is één van de ‘vergeten’ groepen van WO2 in België. Samen met de auteur spreken we over de ‘Flamenpolitik’, de tewerkstelling, de contacten met het thuisfront, de mentale impact van het gevangenschap tot het verzet. Voor meer informatie is er uiteraard het boek van Karel Strobbe, Ontwapend: Belgische krijgsgevangenen in het Duitse Rijk 1940–1945, 2025, Antwerpen: Horizon. https://www.horizon.be/boek/3280/karel-strobbe-ontwapend.html Zie ook de webpagina van Karel Strobbe en zijn auteurslezingen: https://www.auteurslezingen.be/karel-strobbe

Het onwaarschijnlijke verhaal over een megalomaan project waarin koning Leopold III toont dat hij ook na de oorlog nog foute beslissingen kon nemen. De bromance van onze voormalige koning met een oud-nazi illustreert hoe de schaduw van het koningshuis lang na de oorlog over het verzet bleef hangen. Terwijl Koen in geuren en kleuren vertelt met de hem kenmerkende passie probeert Nico te begrijpen wat we nu eigenlijk moeten onthouden uit dit opmerkelijke, vandaag grotendeels vergeten verhaal. Voor meer informatie: De Groof, M., Gabriels, B., & Aerts, K. (2026). A royal zero hour?: Belgian King Leopold III and SS officer Ernst Schäfer making Masters of the Congo Jungle (1958). In B. Gabriels, G. Willems, & B. Rochet (Eds.), Cinema in Post-War Belgium: Rebuilding Screens and Identities, 1944-1967 (pp. 339–360). Leuven University Press.   (https://www.jstor.org/content/oa_chapter_edited/jj.37198839.21) Zie ook de volgende stukken van Matthias De Groof: De Groof, M., From Leopold III’s master of the jungle to contemporary Congolese eco-cinema: Postcolonial resonance. In P.-P. Fraiture (Ed.),Unfinished histories: Empire and postcolonial resonance in Central Africa and Belgium (pp. 337–358). Leuven University Press. 2022. De Groof, M., “The Pangolin of Film and Photobooks. The Multiple Contradictions of Les Seigneurs de la Forêt". Trigger #2 : Uncertainty,FOMU / Fw:Books. 2020. pp.65-71.

De Belgische staat heeft de Vlaamse beweging bewust willen breken na WO2, via een politieke justitie. Zo luidt tenminste een van de hardnekkigste mythes over de oorlog. Ook vandaag zijn er nog veel mensen die dat denken. Maar is dat wel zo? In deze aflevering komt Koen Aerts op de proppen met enkele verrassende inzichten die ingaan tegen alles wat we denken te weten. Nico Wouters heeft ook zijn huiswerk gedaan maar doet vooral zijn best om alles netjes samen te vatten. Meer informatie: Aerts, Koen, ‘Genade’, https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/genade-repressie.html Aerts, Koen, ‘Repressie’, https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/repressie.html Aerts, Koen, ‘Eerherstel’,  https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/militair-gerechtshof-repressie.html Aerts Koen, "De bestraffing van de collaboratie na de Tweede Wereldoorlog : mild in Vlaanderen en streng in Franstalig België? Een pleidooi voor een sociale geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog”, in: Wetenschappelijke Tijdingen op het gebiede van de geschiedenis van de Vlaamse Beweging, 73 (1), pp. 34-65link hier: https://openjournals.ugent.be/wt/article/id/79264/ Aerts Koen, “Repressie zonder maat of einde?” De juridische reïntegratie van collaborateurs in de Belgische Staat na de Tweede Wereldoorlog. Academia Press, 2014. Link hier: https://www.google.be/books/edition/_/UnJVDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1  Huyse Luc, Dhondt Steven (red.), Onverwerkt verleden. Collaboratie en repressie in België, 1942-1952. Een update na dertig jaar, Kritak, 2020. Review hier: https://journalbelgianhistory.be/nl/system/files/edition_data/articlepdf/recensie_Campion.pdf  Kossmann, Ernst Heinrich, De Lage Landen 1780-1980, Amsterdam, 1986, Deel II. Link hier: https://www.dbnl.org/tekst/koss002lage01_01/  Wils, Lode, Honderd jaar Vlaamse beweging. 3. Geschiedenis van het Davidsfonds in en rond Wereldoorlog II, Leuven, 1989.