پیچ و خم

از نکات جالب قسمت سوم آشنایی با برخی نکات در زندگی بلوچ‌ها است، مانند لباسی که میپوشند، گیاهانی که به عنوان دارو استفاده میکنند، چگونگی تهیه‌ی آرد و پخت نان و غیره. هم چنین برخی واژگان را در زبان بلوچی برایمان میاورد. از نکات جالب توجه بلوچهای ایران به مسائل سیاسی پاکستان است. در زمان نوشتن این سفرنامه اختلافات بر سر پاکستان شرقی و غربی بود که نهایتاً منجربه جدایی این دو و تشکیل بنگلادش میشود.

آن چه در این قسمت میشنوید سفر نویسنده است به دل بلوچستان، آن جا که ماشینها به دردسر اند برای گذشتن از زمینهای خشک نمک و شن. این طبیعت اقلیمی به همان سختی دارد و مردمانی که با آن زندگی خو گرفته اند، مردمانش هم مانند طبیعت سخت زندگی کردن را آموخته اند.

کتابی که انتخاب کرده ام در سه جلسه در سال ۱۴۰۳ در کلاب هاوس خوانده ام. در مقدمه ابتدا به معرفی اسلام کاظمیه(۱۳۰۹- ۱۳۷۶)پرداختم: نویسنده، فعال سیاسی، از گردانندگان شبهای شعر گوته،‌ از روشن‌فکران پی‌رو جلال آل احمد. با شمس آل احمد هم دوستی داشت. در سالهای پس از انقلاب از ایران رفت. ولی دور از ایران نتوانست دوام آورد. در دیار غربت با دکتر علی امینی به امید برگشتن و ساختن سرزمین آرمانی خود هم‌راهی کرد. با مرگ دکتر امینی، او هم چندانی دوام نیاورد به دلیل مشکلات مالی و غم غربت تصمیم به خودکشی گرفت و به زندگی خود پایان داد. سپس کمی از سیستان گفتم و از زبان بلوچی به نقل از کتاب رده‌شناسی زبانهای ایرانی. کتاب جای پای اسکندر سفری است که مرحوم اسلام کاظمیه در عید ۱۳۵۱ به سیستان و بلوچستان کرد. مانند همیشه،‌ تاکیدم بر این است که به هنگام شنیدن خود را در همان سالها تصور کنید. این کتاب در سه قسمت ارائه خواهد شد. آهنگ بلوچی این سه قسمت از استاد شیرمحمد اسپندار است.

در این قسمت از برنامه افتخار داشتیم که میزبان آقای دکتر توکلی صابری، نویسنده‌ی سفر برگذشتنی بودیم. ایشان در یک پروژه‌ی فردی در طول یک سال قدم به قدم در همان مسیری پا گذاشت که ناصرخسرو در کتاب سفرنامه‌ی خود گفته بود. و حاصل آن را در کتاب سفر برگذشتنی در دو جلد منتشر کردند. این کتاب جزو کتب برنده‌ی جایزه‌ی ادبی جلال در سال 1393 شد. توضیحات بسیار شنیدنی است. د راین قسمت از برنامه دکتر محمدرضا توکلی صابری از تجربه‌ی خود در سفربرگذشتنی خود که به تعبیری جا پا گذاشتن در سفر ناصر خسرو قبادیانی بود صحبت کرده است. در طول برنامه دکتر توکلی صابری نه تنها از سفر خود گفتند بلکه درباره‌ی شخصیت ناصر خسرو برایمان گفتند و از کتابهای دیگری که درباره‌ی این حکیم بزرگ نوشته اند.

در این قسمت ابتدا به تفصیل از مبحث خط میخی ، خط فارسی باستان و سپس از اهمیت و دلایل چند زبانگی کتیبه‌ی بیستون صحبت کردم. در خدمت دکتر اسماعیل مطلوب‌کاری از بند ۶۱ تا بند پایانی ۷۶ خواندم و توضیحاتی ارائه شد. در بند پایانی داریوش شاه میگوید:‌‌« آن‌که اهورامزدا را بپرستد،‌لطف او شامل حالش باد، چه در زندگی و چه پس از مرگش!»و آن که این پادکست را میشنود نیز رسیدیم به پایان سفر داریوش بزرگ هخامنشی .لطف اهوره‌مزدا شامل حال شما نیز باد! پادکست ما را به دیگران نیز معرفی کنید.