DiscoverDr. Sumiya
Dr. Sumiya

Dr. Sumiya

Author: Dr. Sumiya

Subscribed: 832Played: 5,605
Share

Description

Монгол хүн таны эрүүл амьдралын хэв маягаа урлахад хувь нэмэр оруулах болно. Энэхүү суваг нь орчин үеийн чиг хандлага болох нотолгоонд суурилсан анагаах ухаанд тулгуурлаж та бүхэндээ эрүүл мэндийн боловсрол олгохоор ажиллана.
+ Олон улсад эрүүл мэндийн чиглэлээр сурч, мэргэшиж, ажилж буй эмч, судлаачийг урьж оролцуулан ард иргэдэд эрүүл мэндийн боловсрол олгох, олон улсад сурч, мэргэших, ажиллах боломжийг хуваалцах болно.
11 Episodes
Reverse
Полимеразын гинжин урвал (PCR - polymerase chain reaction) бол организмын удмын мэдээлэл болох ДНХ-ийн (РНХ) тодорхой жижиг хэсгийг хэдэн саяас тэрбум хүртэл хувилан олшруулж тодорхойлох арга юм. ДНХ (РНХ) ач холбогдолтой жижиг хэсгийг тодорхойлж таньж мэдсэнээр өвөрмөц вирус, бактерийг илрүүлэх, хавдар, удамшил, шүүх эмнэлгийн оношилгоо хийхэд өргөн ашигладаг. Ялангуяа PCR шинжилгээг коронавирусийн халдварыг илрүүлэх алтан стандарт болгон хэрэглэж байна. Өөрөөр хэлбэл полимеразын гинжин урвалын тусламжтайгаар коронавирусийн удмын мэдээлэл болох РНХ-ийн тодорхой хэсгийг ДНХ болгон хувиргаж, улмаар олон дахин хувилан олшруулж тодорхойлдог.
Бид подкастын 2 дахь дугаартаа дэлхий нийтийн нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болж буй зүрх судасны өвчний шинэ эрсдэлт хүчин зүйлийн талаар өгүүлэх юм. Саяхан хүн амын боловсролын түвшин нь зүрх судасны өвчний өвчлөл, нас баралтыг нэмэгдүүлэх томоохон хүчин зүйл болж байгааг шинээр нотолсон байна. Тус дугаараас хүн амын боловсролын түвшин зүрх судасны эмгэгийн өвчлөл, нас баралтанд хэрхэн нөлөөлж буй талаар дэлгэрэнгүй сонсоорой. Apple podcast: https://apple.co/2PETmAJ Youtube channel: shorturl.at/bfrV8
АУ-ны доктор, Ассистант профессор Б.Ганчимэг дархлаа судлаач та бүхэндээ COVID19 вирусийн эсрэгбие, түргэвчилсэн тест, сүргийн дархлаа, вакцин үйлдвэрлэл, вакцины цаашдын төлөв зэргээр эрүүл мэндийн боловсрол олгох болно. Мөн хүний их эмчээс Япон улсын Нагасакигийн их сургуулийн микробиологи дархлаа судлалын тэнхимд эрдмийн зэрэг хамгаалсан талаарх арга замаа дэлгэрэнгүй хуваалцсан юм. Тэрээр Б.Ганчимэг нь халуун хумхаа өвчний үеийн Т эсийн үйл ажиллагаа, Интерлейкин-27-ын дархлаа зохицуулга сэдвээр судалгааны ажил хийж байна. Youtube channel: shorturl.at/fxyKO
COVID19 вирус устаж алга болохгүй, вакцин гарч шийдлээ олох хүртлээ маск зүүх, гараа угаах, хөл хорио зэрэг зүйл амьдралын хэв маягийн нэг хэсэг байх болно. Уг вирусийн эсрэг эмчилгээ болох эм, биологийн бэлдмэл, технологи хөгжиж эмчлэгдэх боломж улам бүр нэмэгдэнэ. Гэхдээ бүх нийтээрээ урьдчилан сэргийлэх, халдвараар өвдөж хүндрэлд хүрэхгүй байх оновчтой шийдэл бол вакцин байх юм. Энэ вирусийн вакцины талаарх яриа өрнүүлсэн Харвардын их сургуулийн вакцины мэргэжилтэн нарын яриаг (postgraduateeducation.hms.harvard.edu) түүвэрлэн эрүүл мэндийн боловсрол олгохыг зорив.
Энэ удаагийн зочноор Европын зүрхний нийгэмлэгийн тэтгэлэг авч Нидерланд улсын Лейдений их сургуулийн анагаах ухааны төвийн зүрх уушгины төвд суралцаж буй Ч.Сүрэнжавыг урьж оролцууллаа. Тэрээр зүрхний цочмог шигдээсийн дараа зүрхний зүүн ховдлын дасан зохицох хэлбэр ба өвчтөний тавилан хоорондын хамаарлын талаар судалгаа хийж буй учраас зүрхний цочмог шигдээс, түүний хүндрэл, зүрхний дутагдлын талаар ярилцаж эрүүл мэндийн боловсрол олгохыг хичээлээ. Үүнээс гадна Европын зүрхний нийгэмлэгийн тэтгэлэг яаж авч суралцсан талаарх мэдээллээ хуваалцсан болно. Apple podcast: https://apple.co/2PETmAJ Youtube channel: shorturl.at/bfrV8
Монгол орон нь жилийн 4 улиралтай, эрс тэс уур амьсгалтай, агаар нь хуурай цаг агаартай. Яагаад гэвэл далайд гарцгүйгээс гадна далайн түвшингээс дээш дунджаар 1500м өндөрт өргөгдөж оршдог. Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод нийт хүн амын бараг хагас нь аж төрдөг амьдардаг гэхэд буруутахгүй. Улаанбаатар хот ойрын хэдэн жил өвөлдөө утаатай, өвөл зунгүй автомашины түгжрэл харьцангуй ихтэй болж байна. Хаврын улирал ирэхэд шороо тоос босч хотын амьдрал бужигнаж эхэлдэг. Шороо тоос бужигнах нь аргагүй биз, яагаад гэвэл хур бороо орж ургамал ногоо ургах болоогүй учраас тэр. Шороо тоос бужигнаж эхлэхэд нарийн бүдүүн ширхэг, харшил төрүүлэгч тоосонцор агаарт дэгдэж та бид амьсгалж байдаг. Уг тоосонцорын нөлөөгөөр амьсгалын зам цочрохын зэрэгцээ вирус бактериас хамгаалах чадюар буурч байдаг. Ийм болохоор амьсгалын замын халдвараар өвчлөх, архаг хууч өвчин сэдрэх зэргээр эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг.
Оношлуурын мэдрэг ба өвөрмөц чанар өндөр бол оношлох магадлал төдий чинээ сайн байдаг. Өөрөөр хэлбэл оношлуурын мэдрэг, өвөрмөц чанар хангалтгүй учраас хуурамч сөрөг, хуурамч эерэг үр дүн ховор тохиолдолд гарах боломжтой. Харин түргэвчилсэн оношлуур бол вирусийн нөлөөгөөр дархлааны урвалын үр дүнд үүссэн эсрэгбие хэмээх өвөрмөц дархлааны уургийг цусанд илрүүлдэг. Түргэвчилсэн оношлуураар үнэхээр үнэн эерэг үр дүн гарвал вирусын халдвар авч дархлаа урвал өрнөсөн гэсэн үг. Түргэвчилсэн оношлуур эерэг, нарийвчилсан PCR шинжилгээ эерэг бол идэвхтэй халдвартайг илэрхийлнэ. Хэрвээ түргэвчилсэн оношлуураар эерэг, нарийвчилсан PCR шинжилгээгээр сөрөг бол идэвхтэй халдваргүй, халдвар авсан боловч эдгэрч дархлаа тогтсон гэсэн үг. Харин хуурамч эерэг үр дүн гарвал оношлуурын мэдрэг, өвөрмөц чанар хангалттай биш хэмээн ойлгож болно.
Хүний биед дархлаа тогтолцооны гомоестазыг хангаж зүгшрүүлэх гол хүчин зүйл бол хөдөлгөөн юм. Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш нүүдэлчдийн соёлоо дагаж хөдөлгөөний идэвхтэй байхын зэрэгцээ байгаль дэлхийтэй ойрхон аж төрж ирсэн. Харин сүүлийн хэдхээн 10 жил хотжилтын соёлд суралцаж амьдралын хэв маяг тодорхой хэмжээгээр өөрчлөгдөж байна. Монголчууд бид эрт дээр үеэс л хөдөлгөөн чухал болохыг ойлгож “Хөгширч биш хөшиж үхдэг” хэмээн үеэс үед ярьж ирсэн түүхтэй. Идэвхтэй дасгал хөдөлгөөн бол дархлаа тогтолцоо, зүрх судасны эрүүл мэндэд юугаар ч орлуулшгүй ашиг тустай. Бид идэвхтэй дасгал хөдөлгөөнийг эрүүл амьдралын хэв маяг болгож урлах хэрэгтэй.
#COVID19 вирусийн халдвар ор мөргүй устаж алга болохгүй. Яагаад гэвэл вакцин хийх, олдмол дархлаа тогтох зэрэг шийдэл бий болтол ойрын хэдэн жилийг зарцуулна. Бид маск зүүх, гараа угаах, хөл хорио зэрэг үр дүнтэй амьдралын хэв маягтай ойрын хугацаанд зууралдана гэсэн үг. Уг вирусээс шалтгаалж хүмүүсийн эрүүл амьдралын хэв маяг өөрчлөгдөж байна. За тэгээд өөрчлөгдөж сураагүй биш дээ, хэдэн мянган жил нүүдэлчин соёлтой байсан хүмүүс хэдхээн арван жил хотын соёлд суралцаж эхэлсэн. Эрүүл амьдралын хэв маягаа урлахад биеийн жингийн илүүдэл буюу таргалалтын мөн чанар, зөв зохистой хооллолтын нэг болох эслэгийн талаар та бүхэндээ товч эрүүл мэндийн боловсрол олгоё. Нэг зүйл нэмж хэлэхэд цуу яриа, шар мэдээ, жижиг судалгаа зэргийн нотолгооны төвшин хангалтгүй байдаг. Та бүхэн дахиж олдохгүй эрүүл мэнддээ нотолгооны төвшин өндөртэй эх сурвалжийг ашиглаж эрүүл амьдралын хэв маягаа урлаарай.
Сайн санаат хүмүүсийн ачаар эх оронд минь ганц ч болов ECMO аппараттай болж буйд их баяртай байна. Хүнд хэлбэрийн уушгины хатгалгааны үед эрүүл уушгины эд эсийн тоо цөөрснөөр амьсгалын дутагдал үүсдэг. Хүнд хэлбэрийн амьсгалын дутагдлын үед цусыг уушги биш ECMO аппарат хүчилтөрөгчөөр баяжуулдаг.
Эхний дугаартаа жирэмсэн эхчүүд тамхи татахад гэдсэнд бойжиж буй урагт хэрхэн нөлөөлөх талаар өгүүлсэн. Жирэмсэн үед тамхи татах нь урагт маш аюултайгаар нөлөөлдөг. Тамхи татдаг жирэмсэн эхэд ургийн жин багасч, толгойн тойргийн хэмжээ буурдаг болохыг олон судалгаагаар тогтоожээ. Иймд, жирэмсэн эх та хэзээ ч битгий тамхи татаарай. Яагаад гэвэл энэ болчимгүй үйлдлээс болж гэдсэнд бойжиж буй хүүхдийн хэвийн өсөлт бойжилт удаашрах аюултай. Энэ талаарх дэлгэрэнгүй мэдээллийг энэ дугаараас сонсоорой. Apple podcast: https://apple.co/3dsnSY8 Youtube channel: shorturl.at/bfrV8
Comments (1)

battsetseg bat

баярлалаа.

Apr 10th
Reply
Download from Google Play
Download from App Store