Discoverتاریخ علم و اندیشه
تاریخ علم و اندیشه

تاریخ علم و اندیشه

Author: Amir Gamini

Subscribed: 4,447Played: 57,292
Share

Description

گفتگوها و سخنرانی‌هایی
دربارۀ تاریخ علم و فلسفه

t.me/hisofscience
t.me/hisofsci
utihs.ut.ac.ir
38 Episodes
Reverse
آیا نصیرالدین طوسی مهندس بوده است؟ آیا جابر بن حیان پدر شیمی مدرن است؟ آیا دانشمندان جهان اسلام نظریۀ تکامل داروین را گفته بودند؟ آیا بیت الحکمة دانشگاه بود؟ آیا مسلمانان هواپیما را اختراع کردند؟ آیا چارطاقی‌ها رصدخانه بودند؟ویدیوی سخنرانیhttps://www.aparat.com/v/Q9Ngmسخنرانی امیرمحمد گمینی در دانشگاه تربیت مدرسدبیرنشست دکتر فائزه اسکندریاسفندماه 1402
نکاتی گفته‌نشده درباره کتاب ما چگونه ما نشدیمگفتگوی پارسا زمانی از موسسه حامی علوم انسانی با امیرمحمد گمینیآیا عدم افول علوم قدیم در ایران به معنای پیشرفته بودم علوم ایران قدیم استویدیوhttps://www.youtube.com/watch?v=zALPvz08Gf4خرید کتاب مستقیم از ناشر
چگونه علمای مسیحی، چینی، و مسلمان از علوم جدید به مثابه ابزاری برای تبلیغ دین خود استفاده کردند.امیرمحمد گمینیمالک شجاعیمهرماه 1402پژوهشگاه علوم انسانی
نظریۀ تکامل داروین از چه زمان در کتاب‌های درسی مدارس ایران وارد شد؟ چه تغییراتی در عرضۀ نظریۀ تکامل داروین در کتابهای درسی پیش و پس از انقلاب ایجاد شد؟خلاصه‌ای از مقاله‌ای با عنوان «بررسی تاریخی تغییرات کتاب‌های درسی تاریخ طبیعی مدارس با تأکید بر موضوع تکامل جانوران و انسان از دورۀ قاجاریه تا کنون» که آقای محمد معصومی در اسفند 1402 در مجلۀ تاریخ علم منشر کرده استآدرس دریافت مقاله کاملhttps://jihs.ut.ac.ir/article_91857.html
گفتگویی به بهانۀ ترجمۀ کتاب «مکانیکی‌سازی تصویر جهان: از فیثاغورس تا نیوتن» نوشتۀ دیکسترهویسDijksterhuis, The Mechanization of the World Picture: Pythagoras to Newton, 1986 (1950).وحید احمدیامیرمحمد گمینیعلیرضا شفاهتیرماه 1402پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
گفتگوی پوریا ناظمی از پادکست «در این شب‌ها» با امیرمحمد گمینیدربارۀ فرضیۀ افول علم در دوراناسلامی و نقد و بررسی آننسخۀ ویدئوییhttps://youtu.be/076IF9oHh6cمنابعی برای مطالعه بیشتر در این موضوع:1. در این ویدئو تصاویری از نسخه های خطی علمی و شواهد تاریخی را آمده استhttps://www.aparat.com/v/CnNTJ2. گمینی این کتاب را به زودی منتشر می کند: ما چگونه ما نشدیم: نقد و بررسی فرضیۀ افول علم در ایران و عوامل آن. نشر کرگدن.3. مقاله جمیل رجب در جواب واینبرگ، با عنوان «چه زمانی علوم دوره اسلامی از بین رفت؟» با ترجمۀ حمید بهلول در سال 1397 در مجلۀ نجوم شمارۀ 268 منتشر شده و در وبسایت پژوهشکدۀ تاریخ علم دانشگاه تهران قابل بارگیری است.https://utihs.ut.ac.ir/documents/48952072/0/ragep-Bohlul4. درباره انگیزه های مذهبی و مابعدالطبیعی در مخالفت با ارسطو در رنسانس و انقلاب علمی قرن هفدهم مطالعۀ دو کتاب زیر را پیشنهاد می‌شود- مبادی مابعدالطبیعی علوم نوین نوشتۀ آرتور برت، ترجمۀ عبدالکریم سروش، نشر سروش، 1368.- گذار از جهان‌بسته به کیهان بی‌کران نوشتۀ الکساندر کویره، ترجمۀ علیرضا شمالی، نشر نگاه معاصر، 1387.5. ظاهراً اولین بار توفیق حیدرزاده مقاله‌ای به فارسی در سال 1375 در شمارۀ 15 و 16مجلۀ وقف میراث جاویدان درباره مدل‌های غیربطلمیوسی منتشر کرد با عنوان «نظام بطلمیوسی و مدل‌های غیر بطلمیوسی پیش کپرنیک». http://mag.waqfi.ir/Article.aspx?articleID=3386. گمینی در کتاب دایره‌های مینایی: پژوهشی در تاریخ کیهان‌شناسی در تمدن اسلامی، نشر حکمت سینا، به طور مشروح به مدل‌های بطلمیوسی و غیربطلمیوسی نزد منجمان مراغه پرداخته‌ و جزئیات بحث را بر اساس پژوهش‌های اخیر و اسناد در دسترس آورده‌است. علاوه بر این، آرای طوسی و شیرازی دربارۀ دلایل سکون زمین و تأثیری که در قرون بعد گذاشت را شرح داده‌است7. درباره رویارویی علمای اصولی با نجوم جدید در دوران قاجار بنگرید به مقاله‌ام با عنوان «علمای امامیه و نجوم جدید در عصر قاجار» در شمارۀ 24 (1397) مجلۀ تاریخ علم.https://jihs.ut.ac.ir/article_72849.html8. مقاله صلیبا دربارۀ شمس‌الدین خفری (دورۀ صفوی) ترجمه شده و در مجلۀ میراث علمی اسلام و ایران شمارۀ 3 سال 1392 با عنوان «مدل‌های غیربطلمیوسی شمس الدین خفری در اواخر دوره اسلامی» منتشر شده است.http://mirasmaktoob.ir/fa/system/files/nashriat/ME3-Gamini-Khafri.pdf
چگونه سوگیری‌های ایدئولوژیک در روایت تاریخ علم تأثیر می‌گذارند؟نشست علمی در خانۀ اندیشمندان علوم انسانیمرداد ماه 1401دبیرجلسه: دکتر مالک شجاعیسخنران: دکتر امیرمحمد گمینیویدئوی جلسهhttps://www.aparat.com/v/IdMKkکتاب پیشنهادیمقدمه‌ای بر تاریخ‌نگاری علم. هلگه کراگ. نشر سمت
آیا منجمان یونانی و دوران اسلامی به زمین تخت اعتقاد داشتند؟ دانشمندان قدیم چه دلایلی برای کرویت زمین داشتند؟ آیا همۀ نخبگان قدیم کرویت زمین را پذیرفته بودند؟مصاحبۀ وبسایت پرسون با امیرمحمد گمینیدر تیرماه 1401https://porsoon.net/
آیا ایدئولوژی علم‌دوستی در قرون سوم و چهارم هجری مستقیما در آیات و روایات اسلامی ریشه داشت یا عوامل سیاسی و اجتماعی در برساخت آن نقش داشت؟چگونه علوم یونانی که در محیط مذهبی بسیار متفاوتی با تمدن اسلامی پرورش یافته بود، در بستر این تمدن ریشه دواند و بهترین بستر برای جذب و توسعه‌اش را در این محیط پیدا کرد؟مطالعۀ بیشترکتاب اندیشۀ یونانی، فرهنگ اسلامی. نوشتۀ دیمیتری گوتاس. نشر فرزان روزhttp://farzanpublishers.com/index.php/search/product/view/5/150میزگرد مرکز علم و الهیات دانشگاه شهید بهشتی با عنوان:✔️نقش دین در تکوین علم دوره طلایی تمدن اسلامی اعضای میزگرد:🎙دکتر امیر احسان کرباسی زاده (گروه فلسفه دانشگاه اصفهان )؛🎙دکتر امیر محمد گمینی (پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران)؛🎙دکتر ابوتراب یغمایی:مدیر جلسه (پژوهشکده مطالعات بنیادین علم وفناوری دانشگاه شهیدبهشتی ).#پژوهشکدهمطالعاتبنیادینعلمو_فناوری؛
سادگی یکی از معیارهای دانشمندان برای انتخاب میان نظریه‌ها است. گالیله و اینشتین نظریات خود را در فیزیک ساده‌ می‌دانستند. در تاریخ نجوم می‌بینیم که از زمان بطلمیوس و سپس آثار منجمان دوران اسلامی صراحتا به این معیار توجه داشتند. در مدلهای غیربطلمیوسی با اینکه تعداد افلاک بیشتر می شود ولی به ظرافت مدلها توجه داشتند.سخنرانی امیرمحمد گمینی با همکاری محمدمهدی صدرفراتیدر موسسه حکمت و فلسفه ایرانآبان 1400با تشکر از دکتر حسن امیری‌آراویدئوhttps://www.aparat.com/v/EU6AQمقالهhttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0039368121001916
مرگ فلسفه؟

مرگ فلسفه؟

2021-09-0401:32:1047

استیون هاوکینگ چند سال پیش اظهار نظر کرد که فلسفه مرده است. ولی آیا واقعا چنین است؟ در این قسمت علی هادیان درباره تز مرگ فلسفه با امیرمحمد گمینی گفتگو می‌کند. پاسخ دکتر بیژن عبدالکریمی را از کانال علم برای عموم @Ali_Hadyan بشنوید.
آیا گالیله سوسیالیست بود؟آیا اختلاف گالیله با کلیسا بر سر ایمان و عقلانیت بود؟آیا گالیله نظریه خورشید مرکزی را اثبات کرده بود؟آیا رصدهای گالیله نجوم بطلمیوسی را به طور قطع مردود کرده بود؟(اصلاحیه: خانم منجم یونانی در قرن چهارم میلادی هوپاتیا نام داشت.)محمدمهدی موسوی به بهانۀ بازخوانی نمایشنامۀ «زندگی گالیله» اثر برتولت برشت در گفتگو با امیرمحمد گمینی به سراغ تاریخ علم در قرن هفدهم و روابط گالیله و کلیسا می رود و این نمایشنامه را از منظر تاریخی و فلسفی نقد و بررسی می‌کند.https://www.instagram.com/vega_astronomy/نسخۀ ویدئویی:https://aparat.com/v/Srt65پیشنهاد می‌شود پیش از شنیدن این قسمت کتاب زندگی گالیله را مطالعه کنیدhttps://fidibo.com/book/1226-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87یا نمایشنامه صوتی آن را بشنوید:https://www.navaar.ir/audiobook/5003/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%DA%AF%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%B4%D8%AAیا فیلم آن را ببینید:https://www.youtube.com/watch?v=F_mI1CEDlBkمقالۀ کوهن در نقد بررسی شیوه تاریخ نگاری برشت در این نمایشنامهhttps://www.jstor.org/stable/1207507
گالیله تجربه‌گرا بود یا عقل‌گرا؟چگونه دیدگاه‌های ایدئولوژیک سنت‌گرا یا نوگرا باعث تحریف تاریخ علممی‌شوند.یک جلسۀ مستقل از کلاس روش‌تحقیق دانشجویان تاریخ علم دانشگاه تهرانبر اساس فصل یازدهم کتاب مقدمه‌ای بر تاریخ‌نگاری علمنوشتۀ هلگه کراگ، انتشارات سمتhttps://www.adinehbook.com/gp/product/600020342X
نصیرالدین طوسی مهندس نبود. ولی چرا در ایران روز هندسه‌دان، ریاضیدان، فیزیکدان، مورخ و جامعه‌شناس نداریم؟ مصاحبه با برنامه هفت اقلیم به مناسبت روز مهندس #میرزاخانی جامعهٔ صنعت‌زدهٔ ایران و ذهنیت صنعت‌گرای مسئولان آن برخلاف ادعاها نشان‌دهندهٔ تسلط سود و فایده بر گفتمان ایرانی است.
دیدگاه‌های پروفسور رشدی راشد دربارۀ جایگاه و اهمیت تاریخ علم دوران اسلامی در فهم تاریخ علم جهانیاز افراط و تفریط در جایگاه علم دوران اسلامی بپرهیزیم. نه زیادی بزرگش کنیم و نه زیادی بی اهمیت جلوه‌اش دهیم. پروفسور رشدی راشد از دانشگاه پاریس 7 در طول فعالیت پژوهشی خود نشان داد که چرا ما برای فهم نوآوری‌های دکارت و فرما لازم است آثار خیام و طوسی را در ریاضیات درک کرده باشیم.متن پادکستhttps://rtis2.ut.ac.ir/media/?f_name=paper_upload&path=uploads/articles/papers/Gamini-Khedmat_Khianat.pdf&activity_id=98841959معرفی کتاب«تاریخ و فلسفۀ علم: مقالاتی از رشدی راشد و درباره‌ او»حسین معصومی همدانیhttps://www.hermespub.ir/product/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85/باتشکر ویژه از آرش رسولیان به خاطر ضبط، تدوین، و انتخاب موسیقیاز پادکست amusicتاریخ موسیقیhttps://castbox.fm/app/castbox/player/id1409959
چگونه تأکید در ریاضی‌سازی و زبان ریاضی طبیعت به انقلاب علمی قرن هفدهم منجر شد؟آیا ریاضی‌گرایی مختص قرن هفدهم بود یا برگرفته از علوم یونانی و دوران اسلامی بود؟آیا انقلابیان قرن هفدهم به دنبال تقدس‌زدایی از طبیعت بودند یا تقدس بخشیدن به آن؟آیا بدون فهم ریشه‌های باستانی انقلاب علمی می‌توان فهم دقیقی از آن پیدا کرد؟جلسۀ پرسش و پاسخ حلقۀ مطالعاتی تمنا با امیرمحمد گمینی دربارۀ کتاب «مبادی مابعدالمطبیعی علوم نوین» نوشتۀ آرتور برت.t.me/tamanacircleیازده دی ماه سال 1399 
آیا بیرونی به حرکت زمین اعتقاد داشت؟آیا ابوسعید سجزی نظریۀ حرکت زمین را مطرح کرده بود؟سخنرانی امیرمحمد گمینی در موسسۀ شهر کتابشهریور 99لینک ویدیوhttps://www.instagram.com/tv/CEoeQCMpyYV/?igshid=ljsfjj8yzcu2
آیا بناهای باستانی چون برج رادکان و کعبه زرتشت رصدخانه بوده‌اند؟ تفاوت ابزارهای رصدی با ساعت آفتابی و تقویم خورشیدی چیست؟ مصاحبه احمد کریمی از مرکز نجومی گنبد مینا با امیرمحمد گمینی مردادماه ۱۳۹۹ تماشای مصاحبه https://www.instagram.com/tv/CDejI_VJcTz/?igshid=4avlnzg2dpp خواندن مقالات و دیدن تصاویر برای اطلاعات دقیق‌تر بررسی کابرد نجومی بنای کعبه زرتشت https://article.tebyan.net/99970 برج رادکان https://rtis2.ut.ac.ir/media/?f_name=paper_upload&path=uploads/articles/papers/Pages_from_Miras_elmi_7.pdf&activity_id=97650277
آیا ابن سینا نخستین کسی است که گذر زهره را از مقابل خورشید دیده است؟چرا بعضی منجمان با امکان رؤیت گذر زهره مخالف بودند؟نخستین بار چه کسانی و چرا به وجود لکه‌هایی روی خورشید اشاره کردند؟مصاحبۀ مائده فرهوش از کافه‌آسترو با امیرمحمد گمینیhttps://www.instagram.com/cafeastro/تیرماه 1399متن مقالۀ پژوهشی این قسمتjihs.ut.ac.ir/article_36133.htmlویدئوی این اپیزودhttps://www.instagram.com/tv/CCeGVR5l-Bj/?igshid=5bt951gsl3o9
چه عوامل اقتصادی و اجتماعی در ایجاد انقلاب علمی قرن هفدهم در غرب مؤثر بود؟در اپیزود قبلی گفته شد که نظریۀ افول نه درست است و نه می‌تواند تفاوت تحولات علمی در غرب و شرق را توضیح دهد.بنابراین چرا علم غربی تفاوتی بنیادین با علم قرون میانه پیدا کرد؟گفتگوی زندۀ اینستاگرامی گروه دوبلۀ نجومی صدای کیهان با امیرمحمد گمینیhttp://voiceofcosmos.ir/http://instagram.com/voiceofcosmosتیرماه 1399متن سخنرانیhttp://philosophy.mofidu.ac.ir/article_17928.html
loading
Comments (185)

Saeed Abbasi

سلام و عرض خسته نباشیدخدمت شما، بسیار عالی بود جناب دکتر گمینی عزیز بسیار استفاده کردیم

May 12th
Reply (1)

roohe rahat

آقای دکتر سوم اردیبهشت هم به بهانه تولد شیخ بهایی روز معمار نامگذاری شده. جا داره در این مورد هم مردم رو آگاه کنید. آیا شیخ بهایی مرجع اندیشه معماری اصفهان نصف جهان بوده؟... به نظر مثل خواجه نصیر همان بد سلیقگی تقویمی نصیب شیخ بهایی هم شده . آیا شیخ بهایی فن آفرین بوده که حالا جشنواره ای به نامش هر سال برگزار می شود؟ اسناد تاریخی درباره حمام منتسب به او چه می گویند؟ به نظر ما پیش از رمز گشایی شمع شیخ بهایی باید شمع حقیقت آنچه بودیم و هستیم را پرفروغ تر کنیم.

Apr 22nd
Reply

roohe rahat

چیزهایی که زمان با خود خواهد برد؟

Apr 20th
Reply (2)

Morteza Sh

ما در کدام علوم از بعد از صفویه درجا نزدیم و یا پیشرفت کرده ایم ؟ مع الاسف مصاحبه شونده در زمینه مربوطه ضعیف است.

Mar 27th
Reply (1)

M D

perfect

Mar 16th
Reply

Reza Sheykhlar

ای کاش هر کسی در تخصص خودش صحبت میکرد و جناب دکتر زیبا کلام هم چنین عمل میکرد. بهتره به فلسفه علم و تاریخ علم بعنوان یک تخصص نگاه کرد نه یک صحبت دوستانه که از سر سرگرمی بهش بپردازیم ممنونم که به تبیین نگاه تحصصی در این حوزه کمک میکنید

Mar 15th
Reply

MMP

خیلی ممنون بابت فعالیت دوباره.

Mar 6th
Reply (1)

Ali Beyrami

از اولشم چیزی نبود که بخواد افول کنه

Mar 5th
Reply

rabin nejad

عزیزجان چیزی که عیان است چه حاجت به بیان است؟ یه نگاه به دور و برت بنداز بشمر ببین چند تا از چیزایی که داری استفاده می کنی مرهون علم شرقی هاست و چندتاش با علم غربی ها!

Mar 3rd
Reply (1)

Saeed Abbasi

چقدر عالی بود- مرسی از شما آقای دکتر

Feb 5th
Reply (1)

Saeed Abbasi

خیلی عالی بود من مشغول مطالعه کتاب در مواجهه با داروین هم هستم و خیلی موضوع برام جالب بود چون اختصاصی به موضوع داروین در ایران پرداخته بودین - ممنون از شما

Feb 5th
Reply (3)

رضا کیانی موحد

درود بر دکتر گمینی

Jan 11th
Reply (1)

Nightswatch

درود بر شما که مبتنی بر شواهد، عقاید رایج ولی اشتباه رو به چالش میکشید‌. تو دوران خودتحقیری ملی، این بحثا نویدبخشه‌.

Dec 30th
Reply

رضا کیانی موحد

درود بر دکتر گمینی

Dec 16th
Reply

رضا کیانی موحد

درود بر دکتر گمینی

Dec 10th
Reply

nima behrang

خیلی عالی. چقدر نکات جالبی مطرح کردید

Oct 28th
Reply

رضا کیانی موحد

درود بر دکتر گمینی

Oct 28th
Reply (1)

Ali Mohammadi

ممنون بسیار جالب بود

Oct 5th
Reply (1)

Mohamad Feyzi

بسیار عالی 👍

Oct 3rd
Reply

Ali

جناب گمینی قبول از اینکه روستایی تصمیم بگیره چاه عمیق بزنه و دریاچه را خشک کن یک سری دانشمند تصمیم گرفتن گازوئیل و انرژی را تقریبا رایگان عرضه کنن اگر قیمت انرژی در بازار تعیین میشد هیچ وقت عقل کشاورز نمی گفت چاه عمیق بزن و کشاورزی با توجه به منابع آبی رشد می کرد لطفا کتاب حکومت ها چگونه به دنیا مینگرند نوشته جیمز سی اسکات ترجمه اصلان قودجانی را مطالعه کنید ممنون از شما ❤

Sep 17th
Reply