Claim Ownership

Author:

Subscribed: 0Played: 0
Share

Description

 Episodes
Reverse
Nie mogliśmy sobie odmówić wizyty w Warszawie na finałowym spotkaniu XXXIV Olimpiady Filozoficznej, której od dawna mocno kibicujemy. Posłuchajcie jak ciekawie o filozofii mówią dwaj Laureaci I miejsca (ex æquo) Jakub Kloza i Mateusz Mularczyk.
Zapraszamy na pogawędkę poświęconą wartościom. Pretekstem jest konferencja, która odbyła się niedawno w Sokołowsku pt. "Myślenie według wartości - zmierzch czy świt?"Naszym przewodnikiem jest dr Marcin Stabrowski z Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, który opowiada o samym spotkaniu, ale przed wszystkim próbuje nas przekonać, że pojęcie "wartość" nie tylko nie jest anachroniczne, ale wciąż inspirujące w filozofii, kulturoznawstwie czy naukach społecznych.Ocinek nadajemy jednocześnie z Wrocławia, Wałbrzycha, Sokołowska i Torunia. Ot, magia podkastu. Za dodatkowo magiczny splot okoliczności uznajemy fakt, że właśnie w Sokołowsku toczy się akcja najnowszej powieści Olgi Tokarczuk pt. "Empuzjon".Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​   
Tym razem gościmy prof. Radosława Kazibuta z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a tematem rozmowy jest... kamień filozoficzny.Dowiadujemy się, że wielki wkład w poznanie tego tajemniczego przedmiotu miał nasz rodak, słynny w całej Europie Michał Sędziwoj, autor "Traktatu o kamieniu filozoficznym".  Podczas rozmowy staramy się nieco odrzeć to pojęcie z hermetycznej tajemniczości, tropimy jego historię nie tylko w alchemii, ale także w psychoanalizie oraz współczesnej nauce. Nasz rozmówca opowiada, że u podstaw pojęcia kamienia filozoficznego tkwiło przekonanie o jedności zasad przyrody, to samo, które przyświeca nauce od samych początków. Historia kamienia filozoficznego nie jest zatem wcale tak odległa, jak można by sądzić.Odcinek ilustrujemy obrazem Josepha Wrighta of Derby pt. "The Alchemist Discovering Phosphorus", 1771, Derby Museum and Art Gallery.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​   
Zapraszamy na rozmowę z prof. Danielem Sobotą z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN o domniemanym kryzysie klasycznej opowieści Platona o prawdzie, dobru i pięknie. Nasz Gość twierdzi, że należy pożegnać te anachroniczne kategorie i zastąpić je nowymi, bardziej adekwatnie opisującym świat - czyli skutecznością, spektakularnością i wydajnością. Rozmowę prowadzimy w miejscu magicznym – Sokołowsku koło Wałbrzycha w Górach Kamiennych, gdzie odbyła się konferencja „Myślenie według wartości – zmierzch czy świt?”. Ale to opowieść na osobny odcinek, który nadamy już wkrótce.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​   
Rozmawiamy o greckim filozofie Diodorze Kronosie, który z pytania Arystotelesa "czy jutro będzie bitwa morska?" wywiódł pewne niepokojące twierdzenie. Mianowicie, że w świecie empirii nie istnieją czyste możliwości, a więc to, co jest możliwe, musi się kiedyś zdarzyć. To z kolei sugeruje jakąś formę determinizmu - skoro nie ma możliwości, które nie są i nigdy nie będą zrealizowane.Naszym przewodnikiem jest prof. Tomasz Jarmużek z Katedry Logiki Instytutu Filozofii UMK, autor książki "On the Sea Battle Tomorrow That May Not Happen. A Logical and Philosophical Analysis of the Master Argument".Odcinek ilustrujemy fragmentem grafiki Gabriela de Saint-Aubin "Bitwa pod Eknomos" z ok. 1753.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​   
Tym razem zapraszamy na wycieczkę do Londynu. Odwiedzamy Bibliotekę Brytyjską, Towarzystwo Królewskie i Muzeum Nauki – wszędzie tam szukamy śladów dawnych filozofów. Przyglądamy się filozoficznemu stołowi, pompie próżniowej i dawnemu mikroskopowi. Próbujemy odpowiedzieć na pytanie, dlaczego na wystawie portretów słynnych siedemnastowiecznych myślicieli znajdują się wizerunki Roberta Boyle’a i Isaaca Newtona, brak jednak obrazu przedstawiającego Johna Locke’a.Niedawno obchodziliśmy międzynarodowy dzień książki, dlatego też opowiadamy o księgozbiorze Locke’a oraz przybliżamy historię jednej z największych światowych bibliotek. Ponieważ jednak lektura bez filiżanki kawy to nie lektura, odwiedzamy także biblioteczną kawiarnię i kosztujemy jej smakołyki.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr. Konradem Rejmanem, pedagogiem i filozofem związanym z Dolnośląską Szkołą Wyższą we Wrocławiu.Kiedy w odcinku 68. mówiliśmy o wojnie, przyznaliśmy, że niewiele umiemy o niej powiedzieć jako filozofowie. Teraz będziemy mogli to zmienić, dzięki lekturze książki naszego Rozmówcy pt. "Etyka radykalna jako emancypacja. O wojnie i pokoju z perspektywy pedagogicznej". Szczególnego znaczenia nabiera fakt, że praca ta ukazała się na kilka dni przed rosyjską agresją na Ukrainę.I jeszcze słówko o oprawie graficznej odcinka. Uznaliśmy, że lepiej niż znowu ilustrować wojnę, spróbować wyrazić ideę pokoju.  Stąd ten tajemniczy uśmiech, który można odnieść do spokoju, ahimsy czy afirmacji życia.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​   
Zapraszamy na rozmowę o mapie, kompasie i treningu, czyli etyce cnót Alasdaira MacIntyre'a, teorii prawa naturalnego Johna Finnisa i koncepcji sumienia Johna Henry'ego Newmana. I jeszcze młodym winie w starych bukłakach.Jak to wszystko spiąć ze sobą, a w dodatku przekonać nas, że z tego przepisu powstać może obiecująca etyka dla postchrześcijańskiej epoki opowiada prof. Sebastian Gałecki z Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie.Odcinek ilustrujemy obrazem "Trzej filozofowie na tle krajobrazu" Giorgione, ok. 1505, Muzeum Historii Sztuki w WiedniuPatronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy na rozmowę półprywatną, ale ważną i dotykającą kwestii uniwersalnej. Z doktor Moniką Kwiecińską-Zdrenką z Instytutu Socjologii UMK w Toruniu przyglądamy się problemowi uprawiania nauki w parach i z jakimi się to wiąże wyzwaniamy. Ciekawi nas zwłaszcza sytuacja badaczek i zjawisko "ograniczonej kanonizacji" wobec pozycji, jakie zajmują ich mężowie-badacze. Kanwą rozmowy jest krótka historia pary naukowców Marii i Stanisława Ossowskich.I jeszcze to: choć rozmawiamy rodzinnie, to nie beztrosko. Bo myślami jesteśmy z Tymi, których rodziny są teraz brutalnie rozdzielone przez rosyjską agresję.Więcej znajdziecie w specjalnym numerze “International Review of Sociology”, Volume 31, Issue 1 (2021), pod adresem: https://www.tandfonline.com/toc/cirs20/31/1 Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy na odcinek specjalny, powstały w okolicznościach niezwykłych. Za naszą wschodnią granicą wybuchła wojna. Postanowiliśmy na nią zareagować, ale szybko odkryliśmy,  że jako filozofowie i gaduły jesteśmy (prawie) zupełnie bezradni.  Bo co to za oręż - garść starych zapisków Henryka Elzenberga z czasów Wielkiej Wojny?Może byłoby lepiej  po prostu przestać gadać i wspólnie pomilczeć? Być może, ale milczenie nie wyklucza pomocy, choćby tylko finansowej. Dlatego prosimy Was o dołączenie do inicjatyw wspracia dla Ukrainy:https://www.pah.org.pl/wplac/?form=ukraina https://pck.pl/na-pomoc-ukrainie/albo innej dowolnej sprawdzonej zbiórki.Odcinek specjalny ilustrujemy fragmentem obrazu Francisco Goyi "El tres de mayo de 1808 en Madrid or Los fusilamientos de la montaña del Príncipe Pío", 1814, Museo del Prado, MadrytPatronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Rozmawiamy z prof. Rafałem Toczko - filozofem i znawcą antyku z Wydziału Filologicznego UMK, autorem książki Jak zostać heretykiem. Przypadek Pelagiusza. Nasz Gość opowiada o schyłku antyku, Aureliuszu Augustynie, heretyku Pelagiuszu, nieszczęsnej Blezylii i wielkiej roli retoryki. Jest również mowa o katastrofie w nauczaniu łaciny w polskich szkołach, pewnym polskim profesorze w Oksfordzie i o tym, dlaczego jest to większy news niż fakt, że Robert Lewandowski nakichał na żonę.Odcinek ilustruje obraz Philippe'a de Champagne, Saint Augustine, ok.1645-1650, obecnie  w Los Angeles County Museum of Art.Jeśli Wam mało opowieści i głosu naszego Gościa polecamy felietony w radiu Pomorza i Kujaw w każdy wtorek o 8.45 w cyklu "Pora na profesora". Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy na odcinek, w którym próbujemy niejako wspak odczytać Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego Johna Locke’a i odnaleźć w nich opisy różnych przejawów ludzkiej głupoty, tępoty i szaleństwa. Locke przekonuje, że granice ludzkiej rozumności okazują się rozmyte, że zamieszkują je idioci, dzieci, tak zwani dzicy. Cóż z nimi począć, skoro zwykło się sądzić, że to rozum decyduje o byciu człowiekiem? Czy filozofia ma za zadanie jedynie opisać niedostatki rozumu, czy też stanowić remedium na ludzką głupotę? Czy rzeczywiście potrafi wyciąć z ludzkich głów kamień głupoty?Odcinek ilustruje przypisywany Hieronimowi Boschowi obraz Leczenie głupoty albo Wycinanie kamienia głupoty z okresu po 1494, obecnie w Muzeum Prado w Madrycie.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Tym razem przyglądamy się etymologizacjom, czyli próbom wyjaśniania pochodzenia lub znaczenia słów na podstawie ich fonetycznego podobieństwa.Językoznawcy i etymolodzy uważają je za błąd, ale może kryje się tu jakaś ciekawa filozoficzna zagadka? Bo także wielkim filozofom zdarzało się iść na skróty, gdy wyjaśniali pochodzenie jakiegoś ważnego dla nich terminu. Być może czynili tak dlatego, że coś im tam szeptał do ucha pochopny Hermes?Naszym wsparciem jest książka Piotra Sobotki "Etymologizowanie i etymologia. Od semantyki ontologicznej do etymologii hermeneutycznej", Warszawa 2015.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy na rozmowę o młodej i bardzo obiecującej dyscyplinie naukowej (i jednocześnie najmłodszej córce filozofii oraz kilku innych nauk) - kognitywistyce.  Czym jest, skąd się wzięła, co bada i z jakim nadziejami się wiąże opowiada nam Prezeska Polskiego Towarzystwa Kognitywistycznego - prof. Anita Pacholik.Ponieważ nasza Rozmówczyni jest bardzo zajęta badaniami naukowymi, które prowadzi między innymi w berlińskim szpitalu psychiatrycznym, łączymy się z nią zdalnie.Ale na tym nie koniec, bo w drugiej części rozmowy przenosimy się do kolejnego ośrodka akademickiego w Niemczech. Łączymy się z Tybingą nad rzeką Neckar i rozmawiamy z Zofią Piętką-Danilewicz, która opowiada nam jak to jest badać mózgi i umysły z perspektywy studentki III roku kognitywistyki.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy na rozmowę o zwierzętach i o tym, jaki stosunek do nich mieli nowożytni filozofowie. Staramy się odpowiedzieć na pytanie jakie znaczenie dla rozwoju nauk miały wiwisekcje i czy rzeczywiście kartezjańska koncepcja zwierzęcia-maszyny zdominowała dawne myślenie o zwierzętach. Dawne spory wokół możliwości odczuwania (może i myślenia?) przez zwierzęta pozwalają zrozumieć jak filozofia musiała mierzyć się z tradycyjnym obrazem świata, ale też odpowiedzieć na wyzwania rodzącej się nowoczesnej nauki. Były to przecież fascynujące czasy, gdy dzięki mikroskopom Antoni van Leeuwenhoek czy Robert Hooke po raz pierwszy w świecie dostrzegali w pojedynczej kropli wody całą nieskończoność. Wtedy właśnie, dosłownie na ich oczach, rodził się nowy świat. Naszym przewodnikiem po meandrach dawnej filozofii, rodzącej nowoczesnej biologii i związanych z nimi dylematach intelektualnych, etycznych i religijnych jest dr Paweł Pasieka, filozof, adiunkt na Wydziale Socjologii i Pedagogiki SGGW w Warszawie, członek Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach.Odcinek ilustruje obraz Rembrandta Lekcja anatomii doktora Tulpa, 1632, Mauritshuis.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/
Zapraszamy na pogawędkę o interpretacjonizmie, czyli pewnym  rozwinięciu filozofii hermeneutycznej. Naszym rozmówcą jest Jakub Walicki – absolwent studiów doktoranckich Uniwersytetu Wrocławskiego, który – oprócz tego, że zna się na myśli Güntera Abla i Hansa Lenka – pasjonuje się kinem i potrafi o nim ciekawie opowiadać. Nasz Gość jest także autorem bloga o filmach „Przemyślane kadry” (https://przemyslanekadry.pl/).  To zatem świetna okazja by zapytać po co filozofom i filozofkom kino, a kinomanom i kinomankom – filozofia.Za ilustrację służy fragment plakatu do filmu "Cinema Paradiso", reż. Giuseppe Tornatore, Włochy/Francja 1988.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​
Zapraszamy do wysłuchania opowieści o jednym z najszerzej komentowanych, podziwianych i krytykowanych dzieł europejskiego Oświecenia - "Słowniku historycznym i krytycznym" Pierre'a Bayle'a (1696). Zaskakujący był nawet układ stron, bowiem do krótkich haseł dołączone były nie tylko przypisy do źródeł, ale przede mnóstwo rozległych dodatków, w których Bayle dzielił się swoimi filozoficznymi przemyśleniami. Błyskotliwość, erudycja i cięte pióro przysparzały mu czytelników, choć posądzenia o bezbożność i sceptycyzm ściągały na jego głowę także zajadłą krytykę. Ale głoszone przez Bayle'a hasła wolnomyślicielstwa, tolerancji wyznaniowej i poznawczego krytycyzmu szybko wzięli na sztandary myśliciele Oświecenia.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!"https://filozofuj.eu/​ 
O poezji i filozofii

O poezji i filozofii

2021-11-1528:09

Zapraszamy na rozmowę o poezji i czy filozofia się do niej jakoś przydaje. Gościmy Annę Dwojnych – poetkę, absolwentkę socjologii i filozofii Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych UMK, copywriterkę i korektorkę, zafascynowaną cielesnością, filmami Larsa von Triera, kulturą audiowizualną, samotnością w ujęciu filozoficznym.Jest laureatką kilkudziesięciu ogólnopolskich konkursów poetyckich, dwukrotną finalistką projektów wydawniczych Biura Literackiego, Stypendystką Miasta Torunia w dziedzinie kultury.Publikowała w wielu pismach poetyckich i literackich oraz antologiach. Autorka książek poetyckich gadu gadu (MaMiKo, 2011) i Wypadki z przypadkami (Dom Literatury w Łodzi, Stowarzyszenie Pisarzy Polskich Oddział w Łodzi, 2019). Przygotowuje książkę Nocne zabawy w dużych miastach.W rozmowie wykorzystaliśmy fragment filmu "Rejs" w reż. Marka Piwowskiego oraz wiersze naszej Rozmówczyni z tomiku Wypadki z przypadkami, Łódź 2019 w interpretacji Zofii Piętki-Danilewicz.Fot. Fabio Almansi.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" https://filozofuj.eu/​ 
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z dr Alicją Pietras, która wspomina zmarłego niedawno prof. Andrzeja Norasa z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.Próbujemy w rozmowie ocalić pamięć o wybitnym badaczu filozofii niemieckiej, ale także rozpoznać, czy to dobrze, że Nicolai Hartmann bywa zestawiany z Martinem Heideggerem (i kto na tym więcej zyskuje), co ma zespół Pink Floyd do filozofii i czy niektóre żarty nie kończą się źle.W roli Pink Floyd (jeden za wszystkich) wystąpił Piotr Grzeliński.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​). 
Zapraszamy do wysłuchania ostatniej relacji z X Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych "Pępek świata" w Teatrze Witkacego.Tym razem naszym rozmówcą jest prof. Jacek Prokopski - filozof, kierkegaardolog, znawca egzystencjalizmu, eseista, autor przekładów literatury filozoficznej i teologicznej.Ponieważ okoliczności i miejsce rozmowy zobowiązują - rozmowa toczy się w duchu nieco witkacowskim. Jednak nie jest to tylko wspomnienie niesamowitego zakopiańskiego spotkania, ale przede wszystkim dyskusja o duńskim prekursorze egzystencjalizmu - wszak rozmawiamy ze specjalistą w tej kwestii.Patronat medialny Pogawędnika:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​).
Comments 
loading
Download from Google Play
Download from App Store