DiscoverPogawędnik filozoficzny
Pogawędnik filozoficzny
Claim Ownership

Pogawędnik filozoficzny

Author: Marcin T. Zdrenka, Adam Grzeliński, Piotr Domeracki, Dawid Wincław

Subscribed: 15Played: 147
Share

Description

Porozmawiajmy o filozofii - jak się ją studiuje, jak się w niej i dla niej pracuje, jakie stawia wyzwania, przysparza trudności, ale i jakimi obdarza radościami. Rzeczowo, ale nie zawsze w akademickim tonie. Serio, ale nie bardzo poważnie. W duchu pogawędki, niekoniecznie konwersatorium. Pogawędnik redagują pracownicy i doktoranci Instytutu Filozofii UMK w Toruniu: Marcin T. Zdrenka, Adam Grzeliński, Piotr Domeracki i Dawid Wincław, wspierani przez studentów i studentki toruńskiej filozofii, wspólnotę jej przyjaciół oraz zespół Katedry Historii Filozofii, Filozofii Systematycznej i Etyki IF UMK. Patronat medialny: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​).Zapraszamy na nasz profil na Facebooku (https://www.facebook.com/PogawednikFilozoficzny) oraz do bezpośredniego kontaktu: pogawednik.filozoficzny@gmail.com
48 Episodes
Reverse
W odcinku 45. rozmawialismy o cnotach – starej (bo antycznej), ale częściowo odzyskanej (bo przeżywającej właśnie renesans) koncepcji etycznej. W tamtej pogawędce wiele było odniesień do historii i teorii, dlatego tym razem stawiamy pytanie bardziej praktyczne: czy etyka cnót może pomóc w zmaganiach z najbardziej palącymi problemami współczesności? Do takich zagadnień należy z pewnością kwestia kryzysu ekologicznego. Dlatego porozmawiamy z dr hab. Dominiką Dzwonkowską, autorką książki „Etyka cnót środowiskowych”, która pomoże nam rozwikłać tę kwestię. Premiera odcinka 21 czerwca.
Zapraszamy do wysłuchania odcinka dedykowanego sceptykom i niedowiarkom, którzy twierdzą, że studia filozoficzne nie pomagają w zdobyciu dobrej pracy.Naszym Gościem jest Dominik Pokornowski, zawstydzający piekarzy, bo z tylu pieców chleb jadł. Przede wszystkim jednak - człowiek zawodowego sukcesu i absolwent filozofii w jednym, który opowie nam o swojej imponującej i inspirującej ścieżce zawodowej. Rozmawiamy o korpo, promocji sztuki, nowych mediach i internetach, a wszystko to mocno przyprawione filozofią.Odcinek sponsorują wujki i ciotki, pytające na imprezach rodzinnych: "drogie dziecko, a co ty po tej filozofii będziesz robić w życiu?"Ale patronat medialny tradycyjny:  dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​).
Wydaje się nam niekiedy, że dobrze znamy jakąś historyczną filozoficzną postać, że jej koncepcję umiemy zwięźle przedstawić, a biografia niczym nas nie zaskoczy. Wtedy spotykamy kogoś, kto zajmuje się naszą postacią z pozycji zupełnie innej dyscypliny. I zaczynają się dziać naprawdę ciekawe rzeczy.Naszą rozmówczynią jest prof. Katarzyna Wrońska z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którą rozmawiamy o John Locke'u ...pedagogu.Dla zobrazowania odcinka sparafrazowaliśmy ilustrację A. Ferraguttiego z książki "Serce" E. de Amicisa. Wiemy, że Locke nie nosił brody, ale co to za pedagog bez brody!Patronat medialny: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​).
O etyce cnót

O etyce cnót

2021-05-1057:28

Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o etyce cnót. Człowiekowi współczesnemu może się wydawać, że opowieści o dzielności etycznej czy sprawnościach charakteru to dawno zapomniane bajki, która bawiły może starożytnych i średniowiecznych moralistów, ale nie mają dziś zbyt wiele do zaoferowania. O tym, że rzecz się ma nieco inaczej przekonują nas nasi goście: prof. Natasza Szutta z Uniwersytetu Gdańskiego oraz prof. Jacek Jaśtal z Politechniki Krakowskiej.fot. J. JaśtalPatronat medialny: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​).
Jednych irytuje, innych inspiruje; ma grono wiernych wyznawców i zniecierpliwionych przeciwników. Chociaż nie żyje już od czterech dekad, wciąż sieje intelektualny ferment. Przed Wami filozofka, pisarka, publicystka i orędowniczka cnoty egoizmu - Ayn Rand.Przewodnikiem po jej myśli jest dr Sławomir Drelich z Katedry Myśli Politycznej Wydziału Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie UMK, autor książki "Moralność kanibali. Ayn Rand wobec lewicowej wizji społeczeństwa" (Toruń 2020).Patronat medialny: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​). Kontakt: https://www.facebook.com/PogawednikFilozoficzny; email: pogawednik.filozoficzny@gmail.com.
Obiecaliśmy w odcinku #37 pt. "O nauczaniu etyki", że wrócimy do tematu edukacji nie tylko etycznej, ale i filozoficznej. Teraz tej obietnicy dotrzymujemy dzięki naszym Gościom: znanemu Wam już Krystianowi Karczowi ze Szkoły Da Vinci oraz Łukaszowi Krzywoniowi, pracującemu z dziećmi i młodzieżą w Irlandii. Obaj panowie są nie tylko doświadczonymi  nauczycielami filozofii, ale także pomysłodawcami programu nauczania filozofii, realizowanemu dzięki przygotowywanej właśnie książce pod redakcją Łukasza (powstałej przy współpracy Krystiana oraz grona innych specjalistów) pt. "Filozofuj z dziećmi 2".Wprawdzie filozofowie i filozofki karmią się głównie ideami, to wydanie książki wymaga nieco innych środków. Dlatego zachęcamy wszystkich do wsparcia tego projektu wydawniczego pod adresem: https://zrzutka.pl/djer55.Patronat medialny odcinka: dwumiesięcznik i portal internetowy "Filozofuj!" (https://filozofuj.eu/​). 
Czy jeszcze pamiętamy, że filozofia to nie tylko teoretyczne, abstrakcyjne rozważania, ale także ćwiczenie się w mądrości i kształtowanie charakteru? Wewnętrzne siłowanie się? Z okazji obchodzonej niedawno 350. rocznicy urodzin Shaftesbury'ego (1671-1713) zapraszamy na spotkanie z myślicielem, którego pisma swego czasu narobiły dużo zamieszania w filozofii, a jego prywatne notatniki zawierające przepisy właściwego kierowania życiem można  z powodzeniem umieścić na tej samej półce, co dzieła Epikteta i Marka Aureliusza. Szanowni Państwo, przed Państwem Anthony Ashley Cooper, 3. lord Shaftesbury, największy stoik nowożytności.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o eugenice. Gościmy prof. Zdzisławę Piątek, zasłużoną badaczkę filozofii nauki i filozofii przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucjonizmu i filozofii środowiskowej. Rozmawiamy o koncepcji, którą – jak się powszechnie wydaje – dawno porzucono. Jest bowiem postrzegana jako kontrowersyjna, nawet niebezpieczna, a postulujących program ulepszania ludzkości badaczy piętnuje się jako zwolenników rozwiązań typowych dla państw totalitarnych. Możliwe jednak, że tylko daliśmy się zdominować zideologizowanemu i jednostronnemu sposobowi widzenia tej koncepcji, a nad programem Francisa Galtona warto się ponownie poważnie zastanowić. Profesor Piątek, autorka książki „Eugenika – zagrożenie czy nadzieja ludzkości?” z pewnością rzuca nowe światło na to zagadnienie.Prof. Zdzisława Piątek – emerytowana profesor zwyczajny w Instytucie Filozofii UJ. Absolwentka dwóch fakultetów Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi badania w dziedzinie szeroko rozumianej filozofii nauki i filozofii przyrody, ze szczególnym uwzględnieniem ewolucjonizmu oraz filozofii środowiskowej. Jej najważniejsze publikacje to: „Biologiczne podstawy języka a N. Chomsky’ego koncepcja gramatyki” (1978), „Aspekty antropocentryzmu” (1988), „Biologia wobec płci i seksu” (1994), „Etyka środowiskowa. Nowe spojrzenie na miejsce człowieka w przyrodzie” (1998), „Pawi ogon, czyli o biologicznych uwarunkowaniach kultury” (2007), „Ekofilozofia” (2008), „O śmierci, seksie i metodzie in vitro (2011), „Eugenika. Zagrożenie czy nadzieja ludzkości? (2020).Jest autorką ponad stu dwudziestu artykułów naukowych publikowanych w czasopismach polskich i zagranicznych.
Do tego odcinka zaprosiliśmy nietypowego Gościa, który dopiero po chwili gotów jest przyznać, że jest trochę filozofem. Doktor Michał Rydlewski z Uniwersytetu Wrocławskiego jest bowiem także etnologiem, medio-, ludo- i kulturoznawcą oraz – także (zgodził się na to nasze przezwisko) – humanistycznym nomadą. Studiował w wielu ośrodkach, wiązał się z wieloma dyscyplinami, z wielu pieców chleb jadł. Jest zatem świetnym przewodnikiem dla wszystkich tych, którzy dopiero szukają dla siebie drogi i dla których filozofia pozostaje jedną z wielu możliwości. Do tego gadamy o szkole poznańskiej, warszawskiej i toruńskiej etnologii, programach typu talent show, wielkich korporacjach i kulturze upokarzania.
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o jednym z najstarszych regularnie ukazujących się polskich czasopism filozoficznych - kwartalniku "Ruch Filozoficzny". Gawędzić będą: obecny redaktor naczelny, były redaktor naczelny, zastępca redaktora naczelnego, dwóch byłych sekretarzy redakcji (obecny sekretarz redakcji nie gawędzi, bo ma za dużo pracy) i … sami się pogubiliśmy w tej wyliczance. Ważne jest to, że gościmy po raz pierwszy w "Pogawędniku" prof. Ryszarda Wiśniewskiego - wieloletniego redaktora naczelnego RF. Rozmawiamy o tradycji i teraźniejszości rodzimych pism filozoficznych, o wyzwaniach przyszłości, o redakcyjnej kuchni i o tym, że nie należy prosić w redakcyjnym liście do nestorki polskiej filozofii o poprawienie  biogramu, bo ten się troszkę zestarzał.A dlaczego startujemy z premierą tydzień przed planowanym terminem? Bo chcemy zdążyć przed pierwszymi urodzinami naszego podkastu 19 lutego.
Kto najlepiej może opowiedzieć o tym, jak się studiuje filozofię? Oczywiście studenci I roku.Zapraszamy do wysłuchania rozmowy o tym, co ich skłoniło do wyboru takiego kierunku studiów, czego się spodziewali, co zastali i jakie mają rady dla wszystkich tych, którzy chcieliby się podążać ścieżką miłośników i miłośniczek mądrości.Naszymi Gośćmi są Marta Jakubińska i Konrad Woźniak.
Etyka to nie tylko część filozofii i dyscyplina akademicka, ale od jakiegoś czasu przedmiot szkolny. Jak jej nauczać? Jaka jest jej rola w kształceniu? Jak ją odbierają dzieciaki i młodzież? Wreszcie – co z tą nieszczęsną opozycją religia/etyka?Postanowiliśmy się za bardzo akademicko nie wymądrzać, tylko po prostu posłuchać tych, którzy znają sprawę najlepiej, bo uczą etyki w szkole na co dzień. Naszymi rozmówcami będą doświadczeni nauczyciele - Beata Bożejewicz i Krystian Karcz, który na dodatek jest pomysłodawcą i twórcą strony "Uczę filozofować" grupy FB „Nauczyciele filozofii i etyki".Ponieważ Krystian wspomniał w rozmowie o pruskiej szkole, postanowiliśmy, że odcinek zilustrujemy starą ryciną A. Ferragutiego z książki „Serce” Edmunda de Amicisa. Szkoła włoska (a nie pruska), lekcja geografii (a nie etyki), ale nam pasuje.
Zapraszamy na pogawędkę o relacji fantastyki naukowej i filozofii. Naszym rozmówcą jest dr Marcin Kowalczyk z Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy .Nasz gość zna sprawę nie tylko od  strony teorii, ale także - literackiej podszewki. Jest bowiem autorem powieści SF "Drugie spojrzenie na planetę Ksi" (będącej kontynuacją książki "Cała prawda o planecie Ksi" Janusza Zajdla) oraz "Pętle pamięci".Zapnijcie pasy i w drogę - ku gwiazdom!
W ostatnim odcinku nieciekawego 2020 roku przedstawiamy krótki wykład o filozofach i filozofkach. Tym razem zaprezentujemy ich w maskach bezczelnie ukradzionych z tytułu powieści zmarłego w grudniu pisarza Johna le Carré. Niech to będzie nasz mały hołd dla niego. Ale także dobry powód, by znowu gadać o ...filozofii i jej roli we współczesnym, jakże zagmatwanym świecie.
Wracamy do pytania z odcinka nr 31: czy filozofia potrzebuje swojej historii i czy warto wracać do dawnych koncepcji. Po prostu chętnych do wypowiedzi na ten temat nie ubywa. Tym razem głos zabiorą Adam Grzeliński i Dawid Wincław.I nadal NIE będzie to odcinek o Samuelu Johnsonie. Biedak znowu służy tylko za ilustrację, choć to przecież nie my zrobiliśmy  z niego bohatera znanego internetowego mema (zwłaszcza w połączeniu z ilustracją z odcinka 31).
Nasza rozmówczyni dr Aleksandra Kondrat opowiada, dlaczego skierowała filozoficzną uwagę na wschód, co ma do tego klub piłkarski Spartak Moskwa, jak to jest zajmować się filozofią rosyjską w Polsce oraz dlaczego Lwa Szestowa i Nikołaja Bierdiajewa można zaliczyć do grona filozofów egzystencjalnych.Za ilustrację odcinka służy fotografia cerkwi  we wsi Vazruga autorstwa W. Arsjeniewa z książki "Русский Север", Moskwa 1972.
Odcinek specjalny i interwencyjny, w którym chcemy zrozumieć o co chodzi w bieżącym sporze wokół prawa aborcyjnego. Stajemy w pozycji ignorantów i prosimy o wyjaśnienie nam wątpliwości przez bardziej kompetentnych od nas. Naszym gościem jest dr Julia Kapelańska-Pręgowska z Katedry Praw Człowieka Wydziału Prawa i Administracji UMK, która objaśnia nam  sprawę oraz to, co zapewne rozpoznajemy jedynie intuicyjnie i częściowo. Ponieważ mocno wierzymy w dialog, chcieliśmy zilustrować odcinek postacią Sokratesa, ale nie wypadało, by tym razem twarzy udzielał jakiś facet. Stąd patronuje nam zatroskana Hypatia z Aleksandrii ze znanego szkicu Julesa Maurice’a Gasparda (1908). Wszelkie dodatkowe sensy i konteksty wyboru akurat tej postaci dopowiedzcie sobie sami. 
To NIE jest odcinek o kolejnym XVIII-wiecznym badaczu Samuelu Johnsonie, autorze A Dictionary of the English Language z 1755 roku (a szkoda, bo  warto byłoby o nim pogadać). Po prostu uznaliśmy, że ten pochylony nad tekstem człowiek (i bohater wielu memów) świetnie się nadaje do zilustrowania kilku pytań:Czy filozofia potrzebuje swojej historii? Czy warto wracać do dawnych koncepcji? A może myśliciele i myślicielki za bardzo „wczytują się” w przeszłość swojej dyscypliny?Czy są koncepcje modne i niemodne?  A może filozofia powinna zajmować się tylko problemami najbardziej aktualnymi?Próbujemy odpowiedzieć na te pytania w rozmowie z Piotrem Domerackim (UMK) i Maciejem Dombrowskim (UWr).
Rozmawiamy o niezwykle uważnym obserwatorze wydarzeń politycznych, mężu stanu, znawcy natury ludzkiej, cenionym przez poetów (Samuel Coleridge ) i polityków (Winston Churchill). Komuż to udało się pogodzić ze sobą świat estetyki i polityki? To osiemnastowieczny filozof, działacz publiczny, uważny obserwator rzeczywistości społecznej  i wielki krytyk Rewolucji Francuskiej - Edmund Burke. Naszym przewodnikiem w rozmowie jest prof. Paweł Hanczewski z Wydziału Nauk o Polityce i Bezpieczeństwie UMK.
Zapraszamy na odcinek z suspensem, w którym próbujemy sobie poradzić z zaskakującym odkryciem muzycznym Piotra Domerackiego i związanym z nim poważnym brakiem naszej wiedzy o historii filozofii.Do tego namawiamy pewną nastolatkę na minikoncert w internetach a Kingę Kaśkiewicz na opowieść jak to naprawdę z tym Fryckiem Nietzschem jako  muzykantem było. A wszystko to na nutę „Marsza węgierskiego”. 
loading
Comments 
Download from Google Play
Download from App Store