Discover
پادکست علمی نکسوس
پادکست علمی نکسوس
Author: پادکست نکسوس
Subscribed: 507Played: 6,118Subscribe
Share
© All rights reserved.
Description
در پادکست علمی نکسوس، کاوشی عمیق در دنیای شگفتانگیز علوم زیستی خواهیم داشت.
در این پادکست به پیچیدگیهای حیات و تازههای علمی میپردازیم. جدیترین مطالب علمی را از منابع معتبر بررسی میکنیم.
به زبان کاملا ساده
«نکسوس» در زیستشناسی، به معنی نقطه اتصال، پیوند یا مرکز ارتباط است. نکسوس نمادی از ارتباط عمیق و بنیادین بین شاخههای مختلف علوم زیستی (مثل فیزیولوژی، ژنتیک، بیوشیمی، پزشکی و...) است.
36 Episodes
Reverse
آیا آمادهاید تا با هم به دنیای شگفتانگیز همکاری انسان و هوش مصنوعی در علم قدم بگذاریم؟ در اپیزود ۳۶ از پادکست نکسوس، به بررسی پدیدهای نوظهور میپردازیم: تیمهای تحقیقاتی مجازی متشکل از دانشمندان هوش مصنوعی.
تصور کنید یک تیم از متخصصان هوش مصنوعی را در اختیار دارید که میتوانند به طور شبانهروزی و بدون خستگی، ایدههای جدید را بررسی کنند، فرضیهها را آزمایش کنند و به شما در حل پیچیدهترین مسائل علمی کمک کنند. آیا این یک رویا است یا آیندهی علم؟
در این اپیزود از پادکست نکسوس، داستان آزمایشهای هیجانانگیزی را میشنوید که در آنها، دانشمندان واقعی با استفاده از سیستمهای هوش مصنوعی مانند Virtual Lab و AI co-scientist گوگل، به دنبال درمانهایی برای بیماریهایی مانند آلزایمر و فیبروز کبدی گشتهاند. خواهیم دید که این همکاری چگونه میتواند به تسریع تحقیقات، کشف ایدههای نوآورانه و حتی متحول کردن شیوهی انجام آزمایشها منجر شود.
اما آیا این بدان معناست که هوش مصنوعی به زودی جایگزین دانشمندان انسانی خواهد شد؟ آیا ایدههای تولید شده توسط این سیستمها واقعاً «نو» هستند؟ و آیا استفاده از این ابزارها میتواند به یادگیری و تفکر انتقادی محققان جوان آسیب بزند؟
با ما همراه باشید تا به این پرسشها پاسخ دهیم و نگاهی عمیقتر به مزایا، چالشها و آیندهی همکاری انسان و هوش مصنوعی در دنیای علم بیندازیم. این اپیزود برای تمام علاقهمندان به علم، فناوری و آیندهپژوهی جذاب خواهد بود.
توضیح کلمات تخصصی به کار رفته در این اپیزود:
- پاتولوژیست (Pathologist): متخصص آسیبشناسی، پزشکی که بیماریها را از طریق بررسی بافتها و مایعات بدن تشخیص میدهد.
- نوروساینتیست (Neuroscientist): متخصص علوم اعصاب، دانشمندی که مغز و سیستم عصبی را مطالعه میکند.
- نورو فارماکولوژیست (Neuropharmacologist): متخصص عصبداروشناسی، دانشمندی که اثر داروها بر سیستم عصبی را مطالعه میکند.
- مدیسینال شیمیست (Medicinal chemist): متخصص شیمی دارویی، شیمیدانی که در طراحی و توسعه داروها تخصص دارد.
- آلزایمر (Alzheimer's disease): یک بیماری پیشرونده عصبی که باعث زوال عقل و اختلال در حافظه، تفکر و رفتار میشود.
- فرضیه (Hypothesis): یک توضیح پیشنهادی برای یک پدیده که میتواند آزمایش شود.
- پرینسیپال اینوستیگیتور (Principal Investigator): محقق اصلی، فردی که مسئول یک پروژه تحقیقاتی است.
- گرنت اپلیکیشن (Grant application): درخواست بودجه برای یک پروژه تحقیقاتی.
- مدل زبانی بزرگ (Large Language Model): یک مدل هوش مصنوعی که با استفاده از حجم عظیمی از دادههای متنی آموزش داده شده و میتواند متن تولید کند، ترجمه کند و به سوالات پاسخ دهد.
- بیومدیسین (Biomedicine): شاخهای از پزشکی که اصول زیستشناسی را در عمل بالینی به کار میگیرد.
- مایوفیبروبلاست (Myofibroblast): نوعی سلول که در ترمیم زخم و فیبروز نقش دارد.
- فیبروز (Fibrosis): فرآیندی که طی آن بافت اسکار بیش از حد در یک اندام یا بافت تشکیل میشود، مانند فیبروز کبدی (Liver Fibrosis) که در متن به آن اشاره شده.
- اپی ژنومیک (Epigenomic): تغییراتی در ژنها که بر بیان آنها تأثیر میگذارد بدون اینکه توالی DNA تغییر کند.
- ارگانوئید (Organoid): یک ساختار سهبعدی کوچک شبیه اندام که در آزمایشگاه از سلولهای بنیادی رشد داده میشود.
- نانوبادی (Nanobody): قطعهای کوچک از آنتیبادی که میتواند به پروتئینهای خاصی متصل شود.
- سارس-کوو-۲ (SARS-CoV-2): ویروسی که باعث بیماری COVID-19 میشود.
- اینترفرون نوع یک (Type 1 interferon): گروهی از پروتئینها که نقش مهمی در سیستم ایمنی بدن دارند.
- متا-ریویو (Meta-review): یک بررسی که نتایج چندین مطالعه را با هم ترکیب میکند.
- هالوسیناسیون (Hallucination): در زمینه هوش مصنوعی، تولید اطلاعات نادرست یا بیربط توسط یک مدل.
- RNA-seq (scRNA-Seq analysis): یک تکنیک ژنومیک است که برای اندازه گیری میزان بیان ژن ها در یک نمونه استفاده می شود.
- ژنوم (Genome): کل مجموعه مواد ژنتیکی در یک ارگانیسم.
- باکتریوفاژ (Bacteriophages): ویروسهایی که باکتریها را آلوده میکنند.
منبع خبر:
What’s it like to work with an AI team of virtual scientists? (https://www.nature.com/articles/d41586-025-02028-5) Nature 643, 22-25 (2025)
منابع اشاره شده در این اپیزود:
1. Gottweis, J. et al. Preprint at arXiv (https://doi.org/10.48550/arXiv.2502.18864) (2025).
2. Swanson, K., Wu, W., Bulaong, N. L., Pak, J. E. & Zou, J. Preprint at bioRxiv (https://doi.org/10.1101/2024.11.11.623004) (2024).
3. Su, H. et al. Preprint at arXiv (https://doi.org/10.48550/arXiv.2410.09403) (2024).
4. Saeedi, D., Buckner, D., Aponte, J. C. & Aghazadeh, A. Preprint at arXiv (https://doi.org/10.48550/arXiv.2503.23170) (2025).
5. Yuksekgonul, M. et al. Nature 639, 609–616 (2025).
6. Guan, Y. et al. Preprint at bioRxiv (https://doi.org/10.1101/2025.04.29.651320) (2025).
7. Bu, A. et al. Adv. Healthcare Mater. 14, 2403712 (2025).
8. Penadés, J. R. et al. Preprint at bioRxiv (https://doi.org/10.1101/2025.02.19.639094) (2025).
منبع تصویر روی کاور:
Credit: The Project Twins
آیا درمانی برای دیابت نوع یک در راه است؟ در اپیزود ۳۵ از پادکست نکسوس، به بررسی یک پیشرفت پزشکی هیجانانگیز میپردازیم: برای اولین بار، سلولهای پانکراس ویرایششده با CRISPR به فردی مبتلا به دیابت نوع یک پیوند زده شدهاند. این سلولها برای ماهها انسولین تنظیمکننده قند خون را تولید کردهاند و مهمتر از آن، به لطف ویرایشهای ژنی، از شناسایی توسط سیستم ایمنی بدن گیرنده در امان ماندهاند!
این مطالعه که توسط شرکت Sana Biotechnology انجام شده است، امیدها را برای یک درمان پایدار برای این بیماری خودایمنی که میلیونها نفر را به زندگی با نظارت دقیق و وابستگی به انسولین تزریقی محکوم کرده است، افزایش میدهد.
در این اپیزود، با جزئیات بیشتری به این موارد میپردازیم:
- چگونگی عملکرد ویرایش ژنی CRISPR برای پنهان کردن سلولها از سیستم ایمنی
- نتایج اولیه این آزمایش بالینی و چالشهای پیش رو
- مقایسه این روش با سایر روشهای درمانی موجود و در حال توسعه برای دیابت نوع یک
- چشمانداز آینده درمان دیابت نوع یک و احتمال دستیابی به یک درمان قطعی
اگر شما هم به علم، فناوریهای نوین و یافتن راهحلهایی برای چالشهای پزشکی علاقهمند هستید، این اپیزود را از دست ندهید. با ما همراه باشید تا در این سفر علمی هیجانانگیز، به کشف آخرین دستاوردها در زمینه درمان دیابت نوع یک بپردازیم.
کلمات تخصصی بکار رفته در این اپیزود:
- CRISPR: یک تکنولوژی ویرایش ژن است که به دانشمندان اجازه میدهد تا DNA را در سلولها به دقت ویرایش کنند.
- پانکراس (لوزالمعده): عضوی در بدن که هورمونهایی مانند انسولین را تولید میکند.
- سلولهای جزایر لانگرهانس (Islet cells): دستهای از سلولها در پانکراس که انسولین تولید میکنند.
- دیابت نوع یک: یک بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس حمله میکند.
- خودایمنی (Autoimmune): نوعی بیماری که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافتها و سلولهای خودی حمله میکند.
- ژن (Gene): واحد ارثی اطلاعات ژنتیکی که دستورالعمل ساخت پروتئینها را در سلولها تعیین میکند.
- سلولهای بنیادی (Stem cells): سلولهایی با توانایی تبدیل شدن به انواع مختلف سلولهای بدن.
- سیستم ایمنی: مجموعهای از سلولها و اندامها که بدن را در برابر عوامل بیماریزا محافظت میکند.
- سلولهای T: نوعی از سلولهای سیستم ایمنی که نقش مهمی در شناسایی و از بین بردن سلولهای آلوده یا سرطانی دارند.
- سلولهای کشنده طبیعی (Natural killer cells): نوع دیگری از سلولهای سیستم ایمنی که سلولهای آلوده یا سرطانی را از بین میبرند.
- ایمونولوژی (Immunology): شاخهای از علوم زیستی که به مطالعه سیستم ایمنی میپردازد.
منبع خبر:
Hope for diabetes: CRISPR-edited cells pump out insulin in a person – and evade immune detection (https://doi.org/10.1038/d41586-025-02802-5)
منابع اشاره شده در این اپیزود:
1. N. Engl. J. Med. 393, 887–894 (2025) (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2403236)
2. N. Engl. J. Med. 393, 858–868 (2025) (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2403234)
3. Cell 187, 6152–6164 (2024) (https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(23)01370-0)
4. N. Engl. J. Med. 393, 917–921 (2025) (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMe2406912)
5. Stem Cell Rep. 19, 299–313 (2024) (https://www.cell.com/stem-cell-reports/fulltext/S2213-6711(23)00473-5)
6. Front. Genome Ed. 6, 1403395 (2024) (https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fgeed.2024.1403395/full)
7. Blood Adv. 9, 254–264 (2025) (https://ashpublications.org/bloodadvances/article/9/2/254/494018/Blocking-CD47-signaling-promotes-phagocytosis-of)
تصویر روی کاور:
جزایر پانکراس (رنگ آمیزی مصنوعی شده) دیگر انسولین کافی در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 ترشح نمیکنند.
منبع تصویر:
Credit: BSIP SA/Science Photo Library
آیا فستینگ (روزهداری) متناوب (Intermittent Fasting) فقط یک ترند رژیمی است یا کلیدی برای سلامتی و طول عمر؟ در این قسمت، به بررسی علمی این موضوع میپردازیم که چرا فستینگ متناوب در سالهای اخیر اینقدر محبوب شده است. از تأثیر آن بر کاهش وزن و بهبود سلامت قلب و عروق گرفته تا اثرات بالقوهاش بر بیماریهای عصبی مانند آلزایمر و حتی افزایش طول عمر، همه را زیر ذرهبین قرار میدهیم.
با ما همراه باشید تا:
- با انواع مختلف روزهداری متناوب، از جمله TRE، ADF و رژیم 5:2 آشنا شوید.
- از دیدگاههای مختلف محققان برجسته در این زمینه، از جمله مارک متسون و کورتنی پیترسون، آگاه شوید.
- در مورد فواید و خطرات احتمالی روزهداری متناوب برای سلامتی بیشتر بدانید.
- پاسخ این سوالات را پیدا کنید: آیا روزهداری متناوب واقعاً فراتر از کاهش وزن، فوایدی دارد؟ و آیا این روش برای همه مناسب است؟
اپیزود ۳۴ پادکست نکسوس، برای هر کسی که به دنبال بهبود سلامتی خود از طریق تغذیه است، یا صرفاً میخواهد بداند داستان پشت این رژیم غذایی محبوب چیست، شنیدنی است!
کلمات تخصصی به کار رفته در این اپیزود:
- روزهداری متناوب (Intermittent Fasting): یک الگوی غذا خوردن که بین دورههای غذا خوردن و دورههای روزهداری (عدم مصرف غذا یا مصرف بسیار کم کالری) در نوسان است.
- TRE (Time-Restricted Eating): نوعی روزهداری متناوب که در آن فرد فقط در یک بازه زمانی مشخص در طول روز غذا میخورد (مثلاً 8 ساعت) و بقیه ساعات روز را روزه میگیرد.
- ADF (Alternate-Day Fasting): نوعی روزهداری متناوب که در آن فرد یک روز غذا میخورد و روز بعد را روزه میگیرد (یا بسیار کم کالری مصرف میکند).
- رژیم 5:2: نوعی روزهداری متناوب که در آن فرد 5 روز در هفته به طور معمول غذا میخورد و 2 روز دیگر را روزه میگیرد (یا بسیار کم کالری مصرف میکند).
- کتون بادیها (Ketone Bodies): مولکولهایی که در بدن تولید میشوند زمانی که گلوکز کافی برای تامین انرژی وجود ندارد. بدن از چربیها برای تولید انرژی استفاده میکند و کتون بادیها محصول جانبی این فرایند هستند.
- متابولیک سوییچینگ (Metabolic Switching): تغییر سوخت مصرفی بدن از گلوکز به کتونها در طول روزهداری.
- نوروژنراتیو (Neurodegenerative): بیماریهای پیشروندهای که باعث تخریب سلولهای عصبی در مغز و سیستم عصبی میشوند (مانند آلزایمر و پارکینسون).
- انسولین (Insulin): هورمونی که توسط پانکراس تولید میشود و به سلولها کمک میکند تا گلوکز را از خون جذب کنند.
- مقاومت به انسولین (Insulin Resistance): وضعیتی که در آن سلولهای بدن به درستی به انسولین پاسخ نمیدهند و در نتیجه گلوکز در خون تجمع مییابد.
- استرس اکسیداتیو (Oxidative Stress): عدم تعادل بین تولید رادیکالهای آزاد و توانایی بدن برای خنثی کردن آنها، که میتواند به سلولها آسیب برساند.
- ریتم شبانهروزی (Circadian Rhythm): یک چرخه 24 ساعته که فرایندهای فیزیولوژیکی بدن را تنظیم میکند، از جمله خواب، بیداری، و متابولیسم.
- ژنوم (Genome): کل ماده ژنتیکی یک موجود زنده، شامل DNA آن.
- بیهیدروکسیبوتیرات (β-hydroxybutyrate): یکی از کتون بادیهایی که در طول روزهداری تولید میشود و میتواند اثرات محافظتی بر روی سلولهای عصبی داشته باشد.
منبع خبر:
Fasting for weight loss is all the rage: what are the health benefits? (https://doi.org/10.1038/d41586-025-00895-6) Nature 639, 855-857 (2025)
منابع اشاره شده در این اپیزود:
1. 2023 Food and Health Survey (https://foodinsight.org/2023-food-and-health-survey/) International Food Information Council. (IFIC, 2023).
2. Early Time-Restricted Feeding Improves 24-Hour Glucose Levels and Affects Markers of the Circadian Clock, Appetite, and Sleep in Humans (https://jamanetwork.com/journals/jamainternalmedicine/article-abstract/2793397) Jamshed, H. et al. JAMA Intern. Med. 182, 953–962 (2022).
3. Effect of alternate day fasting on weight loss, muscle mass, and disease risk: a narrative review (https://www.nature.com/articles/s41574-022-00641-4) Varady, K. A., Cienfuegos, S., Ezpeleta, M. & Gabel, K. Nature Rev. Endocrinol. 18, 309–321 (2022).
4. The effects of intermittent or continuous energy restriction on weight loss and metabolic disease risk markers: a randomised trial in overweight women (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21057570/) Harvie, M. N. et al. Int. J. Obes. 35, 714–727 (2011).
5. Early Time-Restricted Feeding Improves Insulin Sensitivity, Blood Pressure, and Oxidative Stress Even without Weight Loss in Men with Prediabetes (https://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131(18)30253-5) Sutton, E. F. et al. Cell Metab. 27, 1212–1221 (2018).
6. Effect of Time-Restricted Eating on Weight Loss in Adults With Prediabetes or Type 2 Diabetes: A Randomized Clinical Trial (https://www.acpjournals.org/doi/10.7326/M23-0959) Maruthur, N. M. et al. Ann. Intern. Med. 177, 549–558 (2024).
7. Food restriction reduces brain damage and improves behavioral outcome following excitotoxic and metabolic insults (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9890493/) Bruce-Keller, A. J., Umberger, G., McFall, R. & Mattson, M. P. Ann. Neurol. 45, 8–15 (1999).
8. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra1905136) de Cabo, R. & Mattson, M. P. N. Engl. J. Med. 381, 2541–2551 (2019).
9. Systems-level analysis of hepatic circadian gene expression (https://www.pnas.org/doi/abs/10.1073/pnas.0906685106) Vollmers, C. et al. Proc. Natl Acad. Sci. USA 106, 21453–21458 (2009).
10. Time-Restricted Feeding without Reducing Caloric Intake Prevents Metabolic Diseases in Mice Fed a High-Fat Diet (https://www.cell.com/cell-metabolism/fulltext/S1550-4131(12)00189-1) Hatori, M. et al. Cell Metab. 15, 848–860 (2012).
11. Sexually dimorphic effects of timed feeding on healthspan and lifespan in mice (https://www.science.org/doi/10.1126/science.abj5562) Acosta-Rodríguez, V. et al. Science 376, 1192–1202 (2022).
12. Peterson, C. M. in Intermittent and Periodic Fasting, Aging and Disease (eds Varady, K., Manoogian, E. N. & Longo, V. D.) 87–118 (Springer, 2024).
13. Fasting Activates Fatty Acid Oxidation to Enhance ER Thermogenesis in Brown Adipose Tissue (https://www.cell.com/cell-stem-cell/fulltext/S1934-5909(18)30154-9) Mihaylova, M. M. et al. Cell Stem Cell 22, 769–778 (2018).
14. Intermittent fasting promotes mammary tumourigenesis by reprogramming adipose niche (https://www.nature.com/articles/s41586-024-07732-7) Imada, S. et al. Nature 633, 895–904 (2024).
منبع تصویر:
Credit: Karol Banach
آیا تا به حال فکر کردهاید که حیات چگونه از موجودات تکسلولی به موجودات پیچیده و چندسلولی مانند گیاهان، جانوران و قارچها تکامل یافته است؟ برای میلیاردها سال، سیاره ما تحت سلطه موجودات تکسلولی بود. اما حدود یک میلیارد سال پیش، ورق برگشت و موجودات چندسلولی کمکم پا به عرصه وجود گذاشتند.
در این اپیزود، به سراغ بررسی این تحول شگفتانگیز رفتهایم. پژوهشگران دریافتهاند که کلیدهای این تغییر بزرگ، شاید در دل پنج موجود تکسلولی ساده نهفته باشد. این موجودات که از خویشاوندان دورِ جانوران محسوب میشوند، رفتارهای جالبی از خود نشان میدهند که میتواند پرده از رازهای چندسلولی شدن بردارد.
در این سفر علمی، با گونههایی مانند سالپینگوکا روزتا، کپساسپورا اووسارزاکی و کوآنوکا فلکسا آشنا میشویم و میبینیم که چگونه این موجودات با استفاده از سازوکارهای مختلف، گاهی اوقات به صورت کلونی و گروهی زندگی میکنند. جالب اینجاست که بسیاری از ژنها و پروتئینهایی که در چندسلولی شدن جانوران نقش دارند، در این موجودات تکسلولی نیز یافت میشوند.
آیا این بدان معناست که ابزار مولکولی لازم برای چندسلولی شدن، خیلی پیش از پیدایش اولین جانوران وجود داشته است؟ آیا زندگی گروهی و تشکیل کلونی، اولین گام در راه تکامل به سوی چندسلولی شدن بوده است؟
برای یافتن پاسخ این سوالات و کشف داستان جذاب تکامل حیات، با ما در این اپیزود همراه شوید.
کلمات تخصصی به کار رفته در این اپیزود:
- تکسلولی (Unicellular): موجودی که تنها از یک سلول تشکیل شده باشد، مانند باکتریها و آغازیان.
- چندسلولی (Multicellular): موجودی که از تعداد زیادی سلول تشکیل شده باشد که با هم کار میکنند، مانند گیاهان و جانوران.
- ژن (Gene): واحد وراثتی که حاوی دستورالعملهایی برای ساخت پروتئینها و تعیین ویژگیهای یک موجود زنده است.
- پروتئین (Protein): مولکولهای پیچیدهای که وظایف مختلفی در سلولها و بدن موجودات زنده بر عهده دارند.
- یوکاریوت (Eukaryote): به گروهی از موجودات زنده گفته میشود که سلولهایشان دارای هسته و اندامکهای غشایی هستند. جانوران، گیاهان، قارچها و آغازیان همگی یوکاریوت هستند.
- پروکاریوت (Prokaryote): به گروهی از موجودات زنده گفته میشود که سلولهایشان هسته و اندامکهای غشایی ندارند. باکتریها و آرکئاباکتریها پروکاریوت هستند.
- فیلوپودیا (Filopodia): زائدههای نازک و انگشتمانندی که از سطح سلول بیرون میزنند و در حرکت و چسبیدن سلول به سطوح نقش دارند.
- میکروویلی (Microvilli): برآمدگیهای کوچک و انگشتمانندی که روی سطح سلولهای خاصی وجود دارند و سطح جذب سلول را افزایش میدهند.
- فلاژلوم (Flagellum): زائدهای بلند و تاژکمانند که به سلول کمک میکند حرکت کند.
منبع خبر:
How did life get multicellular? Five simple organisms could have the answer, Nature 644, 856-859 (2025)
منابع اشاره شده در این اپیزود:
1. Ł. Lamża, Biol. Rev. 98, 2188–2209 (2023).
2. T. Brunet & N. King, Dev. Cell 43, 124–140 (2017).
3. N. King, C. T. Hittinger & S. B. Carroll, Science 301, 361–363 (2003).
4. I. Ruiz-Trillo, A. J. Roger, G. Burger, M. W. Gray & B. F. Lang, Mol. Biol. Evol. 25, 664–672 (2008).
5. S. R. Fairclough et al. Genome Biol. 14, R15 (2013).
6. D. S. Booth, H. Szmidt-Middleton & N. King, Mol. Biol. Cell 29, 3026–3038 (2018).
7. D. S. Booth & N. King, eLife 9, e56193 (2020).
8. H. Suga et al. Nature Commun. 4, 2325 (2013).
9. G. Bercedo-Saborido, D. Stepanova, I. Ruiz-Trillo, T. Alarcón & K. Kin, Preprint at bioRxiv (https://doi.org/10.1101/2025.05.14.653760) (2025).
10. T. Brunet et al. Science 366, 326–334 (2019).
11. N. Ros-Rocher et al. Preprint at bioRxiv (https://doi.org/10.1101/2024.03.25.586565) (2024).
12. J.-P. Jøstensen, S. Sperstad, S. Johansen & B. Landfald, Eur. J. Protistol. 38, 93–104 (2002).
13. O. Dudin et al. eLife 8, e49801 (2019).
14. M. Olivetta, C. Bhickta, N. Chiaruttini, J. Burns & O. Dudin, Nature 635, 382–389 (2024).
تصویر روی کاور:
سلولهای Choanoeca flexa صفحهای را تشکیل میدهند که تمام تاژکها (فلاژلها) و میکروویلیهای آن به یک جهت اشاره دارند.
منبع تصویر:
Diede de Haan
در این قسمت از پادکست نکسوس، به بررسی اسبهایی میرویم که با استفاده از فناوری CRISPR-Cas9، ژنوم آنها ویرایش شده است و این دستاورد علمی را بطور عمیق بررسی میکنیم که هم هیجانانگیز و هم بحثبرانگیز است.
پنج اسب اصلاحشده ژنتیکی در آرژانتین متولد شدهاند. این اسبها که کلونهایی از یک اسب برنده مسابقات چوگان هستند، یک تفاوت کلیدی دارند: ژن myostatin آنها دستکاری شده تا سرعت و قدرت عضلانیشان افزایش یابد. اما آیا این فناوری، تهدیدی برای سنتهای پرورش اسب و معیشت پرورشدهندگان است؟
در این اپیزود، با دیدگاههای مختلف در مورد این موضوع آشنا میشویم. از نگرانیهای مربوط به اخلاق و عواقب ناخواسته احتمالی، تا مزایای بالقوه در بهبود تولید محصولات دامی و مقاومت در برابر بیماریها. همچنین، به بررسی سایر حیوانات ویرایششده با CRISPR میپردازیم، از جمله گاوهایی با موهای کوتاه برای تحمل گرما و خوکهایی مقاوم به بیماریهای تنفسی.
با ما در اپیزود ۳۲ پادکست علمی نکسوس همراه باشید تا در این سفر علمی و اخلاقی، به سوالات اساسی در مورد آینده اصلاح ژنتیکی حیوانات پاسخ دهیم. آیا CRISPR میتواند راهی برای حل چالشهای جهانی مانند امنیت غذایی و تغییرات آب و هوایی باشد؟ یا اینکه خطرات آن، بیشتر از فوایدش است؟
کلمات تخصصی به کار رفته در این اپیزود:
- CRISPR-Cas9: یک فناوری ویرایش ژن که به دانشمندان اجازه میدهد DNA را در مکانهای خاصی برش داده و تغییر دهند. این ابزار قدرتمند میتواند برای تغییر بیان ژن و دستیابی به ویژگیهای مطلوب استفاده شود.
- ژنوم (Genome): کل مجموعه DNA یک موجود زنده، شامل تمام ژنها و اطلاعات ژنتیکی آن.
- مایوستاتین (myostatin): ژنی که در تنظیم رشد عضلات نقش دارد. غیرفعال کردن یا تغییر این ژن میتواند باعث افزایش توده عضلانی شود.
- فیبروبلاست جنینی (Fetal Fibroblasts): سلولهای بافت همبند که از جنین گرفته میشوند و میتوانند برای کلونسازی استفاده شوند.
- ژن PRLR (Prolactin Receptor): ژنی که گیرنده پرولاکتین را کد میکند. پرولاکتین هورمونی است که در تنظیم فرآیندهای فیزیولوژیکی مختلف از جمله رشد مو نقش دارد. ویرایش این ژن میتواند منجر به موهای کوتاهتر و مقاومتر به گرما در گاوها شود.
- ژن CD163: ژنی که پروتئینی را کد میکند که به عنوان گیرنده ویروس عامل سندرم تولید مثل و تنفسی خوک (PRRS) عمل میکند. ویرایش این ژن میتواند خوکها را در برابر این بیماری مقاوم کند.
- ژن GGTA1: ژنی که مسئول تولید مولکول قندی به نام آلفا-گال است. این مولکول در بیشتر پستانداران وجود دارد، اما در انسان وجود ندارد. برخی افراد به آلفا-گال حساسیت دارند و خوردن گوشت قرمز باعث واکنش آلرژیک در آنها میشود.
- اثر خارج از هدف (Off-target effects): اثرات ناخواسته ویرایش ژن در مکانهایی غیر از مکان مورد نظر. این اثرات میتوانند منجر به جهشهای ناخواسته و مشکلات سلامتی شوند.
منبع خبر:
First CRISPR horses spark controversy: what’s next for gene-edited animals? (https://doi.org/10.1038/d41586-025-02800-7)
منابع اشاره شده در این اپیزود:
1. Sport Ethics Phil. 15, 227–250 (2020). (Campbell, M. L. H. & McNamee, M. J. Sport Ethics Phil. 15, 227–250 (2020).) (https://doi.org/10.1080/17424966.2020.1735299)
2. Proc. Natl Acad. Sci. USA 118, e2004831117 (2021). (Epstein, L. R., Lee, S. S., Miller, M. F. & Lombardi, H. A. Proc. Natl Acad. Sci. USA 118, e2004831117 (2021).) (https://doi.org/10.1073/pnas.2004831117)
3. Appl. Biosaf. 23, 168–179 (2018). (Landel, C. & Pritchett-Corning, K. R. Appl. Biosaf. 23, 168–179 (2018).) (https://doi.org/10.1177/1535676018783681)
4. Nanoethics 18, 6 (2024). (Pozzebon, M., Guldbrandtsen, B. & Sandøe, P. Nanoethics 18, 6 (2024).) (https://doi.org/10.1007/s11569-023-00499-3)
تصویر روی کاور:
دانشمندان اولین اسبهای جهان را با ویرایش ژنوم با واسطه CRISPR پرورش دادهاند تا قدرت و سرعت عضلات آنها را افزایش دهند.
منبع تصویر:
Credit: Acceligen








