In aflevering 4 van De Kaart en de Kabel dalen Laetita en Mark af naar de ondergrond. De plek waar warmtenetten, elektriciteitskabels, riolering, data-infrastructuur en water allemaal samenkomen en waar de ruimte steeds krapper wordt. Wat daar gebeurt zie je niet, maar bepaalt wel wat er bovengronds mogelijk is. Te gast zijn landschapsarchitect Joyce van den Berg, Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij Gemeente Rotterdam in de wijk Bospolder-Tussendijken en Boris Hocks, directeur bij Generation.Energy.

Laetitia legt uit hoe warmtenetten werken en waarom ze een belangrijke rol spelen in het toekomstige energiesysteem. Tegelijkertijd wordt duidelijk dat die systemen niet “onzichtbaar” zijn. Ze vragen ruimte. Niet alleen in de grond, maar ook bovengronds via verdeelstations en infrastructuur.

Joyce vertelt wat er misgaat als we de ondergrond blijven behandelen als bijzaak. Iedere partij heeft zijn eigenkabels en leidingen, maar niemand heeft overzicht. Het gevolg: straten die keer op keer open moeten en een bodem die steeds verder onder druk komt te staan.

De oplossing zit niet in techniek, maar vooralin samenwerking. Niet meer sectoraal werken, maar integraal. Niet steeds achterelkaar graven, maar samen plannen. En niet denken in plattegronden, maar indoorsneden.

Anne-Marie vertelt hoe dat er in de praktijkuitziet in Rotterdam. Door aan de voorkant alles door te rekenen en partijensamen te brengen, lukte het om warmtenetten, riolering en vergroening in éénkeer te combineren. Dat vraagt meer tijd vooraf, maar levert uiteindelijksnelheid op in de uitvoering.

Tot slot neemt Boris ons mee in het “GrandDesign” voor de Leidse ondergrond. Hoe anders denken en doen, ruimte maaktdromen en wensen, in plaats van regels.

De vraag is niet meer óf de ondergrond een rolspeelt, maar hoe we daar de regie pakken voordat het ons parten gaat spelen.

Abonneer je nu op de podcast en ga mee op reis om energie en ruimte met elkaar te verbinden.

(00:00:00 ) Introductie aflevering en vraaggesprek warmtenetten

(00:09:25 ) Introductie gasten

(00:11:56 ) Integraalwerken aan de ondergrond met Joyce van den Berg

(00:28:52 ) De samenhang tussen onder- en bovengrond met Anne-Marie Verheijen

(00:48:05 ) Slotgesprek met gasten

(00:57:24 ) Een “Grand design” voor de Leidse ondergrond door Boris Hocks