سفرنامه خوانی با مهدی گوهری

نود و سومین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری و موضوع سفرنامه پزشکان شاهان قاجار با حضور ابوالقاسم ساسان راهنمای پیشکسوت گردشگری در پانزده آذر 1404 موزه سینما برگزار شد

سفرنامه «سیبری اصلاً جای سردی نیست» موضوعنود و دومین جلسه سفرنامه‌خوانی با مهدی گوهری است.کتابی که در آن نازنین مطیعی از پشت‌صحنه یک سفر غیرمنتظره می‌گوید؛سفری به دل سیبری، جایی که برخلاف تصور رایج،نه فقط سرمای استخوان‌سوز،بلکه گرمای آدم‌ها، رنگ‌های زندگی، طعم دوستی‌ها و تجربه‌های ناب فرهنگیدر هر صفحه‌اش موج می‌زند.روایتی پر از شوخی‌های مسیر، مواجهه‌های انسانی،و لحظاتی که مرز میان «سفر سخت» و «دل‌بستگی عمیق» را کمرنگ می‌کند.در این جلسه، نازنین مطیعی نویسنده کتاب ولیلیا پانکینا رایزن فرهنگی سفارت روسیه در ایرانهمراه ما هستند.شنبه ۱ آذر ۱۴۰۴تهران، موزه سینما

نودمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری با موضوع مروری بر تاریخ بیهقی از منظر سفرنامه با حضور سام احمدی در موزه سینما برگزار شد.در این نشست ضمن معرفی ابوالفضل بیهقی بخشی از تاریخ بیهقی خوانش شد و به بخش‌هایی از سفرهای انجام شده از منظر سفرنامه پر اخته شد.شنبه ۳ آبان ۱۴۰۴تهران، موزه سینما

 نود و یکمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری با حضور مهدی قزلی نویسنده سفرنامه جای پای جلال در موزه سینما برگزار شد.در این جلسه مهدی قزلی که در اوایل دهه نود سفرهایی براساس سفرنامه های داخلی جلال آل احمد انجام داده بود، از جلال و سفرنامه‌هایش سخن گفت.قزلی حاصل سفرها و دیده های خود را در قالب یک سفرنامه تطبیقی با نام جای پای جلال منتشر کرد.شنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۴تهران، موزه سینما 

در سه و هفتمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری افتخار همراهی عیسی امیدوار را داشتیم تا ضمن بررسی سفرنامه برادران امیدوار به رونمایی از ترجمه فرانسوی این سفرنامه ارزشمند با حضور مترجم آن بپردازیمسفرنامه برادران امیدوار، داستان دو برادر پژوهشگر است که در سال ۱۳۳۳ با همتی پولادین عزم کردند تا جهان را با تمام پیچیدگی‌هایش بکاوند.در آن روزها امکانات سفر قابل مقایسه با امروز نبود. آنها به منظور دستیابی به نقاط مختلف و کوره راه‌های سرزمین‌های دور، سفر خود را به وسیله دو موتور سیکلت از تهران به سوی نقاط مختلف دنیا آغاز کردند.28 مرداد 1402تهران، مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد، موزه برادران امیدوار

هشتاد و نهمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری به مناسبت روز تهران با موضوع تهران به روایت تصاویر سفرنامه‌های خارجی دوره قاجاربا همراهی محمدرضا طهماسب پور، کیانوش معتقدی در موزه سینما برگزار شد.در جلسه کیانوش معتقدی به بررسی نقاشی های سفرنامه نویسان خارجی در دوره قاجار پرداخت و سپس محمدرضا طهماسب پور به بررسی عکس‌های ثبت شده توسط سفرنامه نویسان خارجی پرداخت.در این جلسه تهران دوره قاجار از لابه‌لای نقاشی ‌ها و عکس‌ها مرور شد.افتخار همراهی و سخنرانی داریوش شهبازی، تهران پژوه و ابوالقاسم ساسان، راهنمای پیشکسوت را هم در این جلسه داشتیم.

«ایرج افشار عاشق بی‌قرار کسب اطلاعات و انتقال اطلاعات بود. اگر خبر می‌رسید که در دهی در منتها الیه خراسان شمالی سنگی پیدا کرده‌اند که روی یک الف نوشته شده، هیچ‌کدام از کارهای دنیا برایش مهم نبود جز اینکه برود و این سنگ را ببیند.» این نقل قول بخشی از گفته‌های هوشنگ دولت‌آبادی یکی از همسفران ایرج افشار است که در نشست سفرنامه‌خوانی به مناسبت فرارسیدن صدمین سالگرد این پژوهشگر فرهنگ و تاریخ ایران و ادبیات فارسی، ایران‌شناس، کتاب‌شناس، نسخه‌پژوه و نویسنده برگزار شد. هشتاد و هشتمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری عصر شنبه ۵ مهرماه در موزه سینما برگزار شد، چهره‌هایی چون «محمدرضا شفیعی کدکنی»، «علی دهباشی» «هوشنگ دولت‌آبادی» و «بهرام افشار» فرزند او حضور داشتند. هر کدام از سخنرانانی خاطراتی از این سفرها را نقل کردند، خاطراتی که مخاطبان پرشمار این نشست را با ایرج افشار از زاویه سفر آشنا می‌کرد.

سرنوشت سفرنامه‌ای که می نویسم چه خواهد شد؟آیا تنها در لابه‌لای ورق های کتاب خواهد ماند؟آیا امکان اینکه سفرنامه‌ها پا را فراتر کتاب بگذارند وجود دارد؟آیا امکان ورود سفرنامه‌ها به دنیای سینما وجود دارد؟آیا فیلمی وجود دارد که براساس یک سفرنامه ساخته شده باشد؟اینها بخشی از سوالاتی هستند که در هشتاد و هفتمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری به آنها پرداختیم. جلسه‌ای که به مناسب روز ملی سینمای ایران برگزار در موزه سینما برگزار شد.مهمان این جلسه ما مرتضی صالح‌آبادی، نویسنده و دانش آموخته سینما است.شنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۴تهران موزه سینما

آیا می‌دانستید تا دوره قاجار  از نظر ایرانیان زمین مرکز کیهان بود.اما چه می‌شود که ما متوجه غلط بود این نظریه می شویم؟باز هم پای سفرنامه ها به میان می‌آید!نخستین گزارش‌ها از نظریۀ خورشید مرکزی در سفرنامه‌های دوران قاجارموضوع هشتاد و ششمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری است.نخستین گزارش‌ها از نظریۀ خورشید مرکزی در سفرنامه‌های دوران قاجار با حضور امیر محمد گمینی در موزه سینما برگزار شد.در این جلسه امیر محمد گمینی، ضمن اشاره به نجوم کهن در ایران و معرفی تحولات نجوم مدرن به بررسی سفرنامه های:میر عبدالطیف خان شوشتری میرزا ابوطالب خان اصفهانیآقا احمد کرمانشاهیمیرزا صالح شیرازیسلطان واعظینپرداخت که اولین سفرنامه نویسانی بودند که ایرانیان معتقد به زمین مرکزی را با نظریه خورشید مرکزی آشنا کردند.

سخنرانی مهدی گوهری در بنیاد ایرانشناسی در مورد تهران در سفرنامه‌ها به مناسبت روز تهراندوشنبه 14 مهر 1404تهران، بنیاد ایرانشناسی

هشتاد و پنجمین  جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری با موضوع  بررسی سفرنامه «رویای اورست» روز شنبه ۲۵  مرداد در موزه سینما برگزار شد. در این برنامه مهدی گوهری بخش‌هایی از سفرنامه «رویای اورست» با حضور رضا زارعی، فاتح اورست، نکاتی از صعود خود به اورست  و سفرنامه خود را روایت کرد.رضا زارعی در ابتدا به تفاوت قطب شمال و جنوب اشاره کرد و گفت: «تفاوت قطب شمال و جنوب در این است که قطب شمال دریای یخ‌زده است و قطب جنوب خشکی پوشیده از یخ و سپس به داستان اولین فاتحان قطب پرداخت»وی درباره اورست به عنوان قطب سوم توضیح داد: «ما مستنداتی داریم که انگلیسی‌ها اولین فاتحان آن بودند. قطب سوم اورست است که بعد از قطب شمال و جنوب، بزرگ‌ترین توده یخی زمین و منبع آب برای یک و نیم میلیارد نفر است.»زارعی همچنین درباره صعود ایرانیان به اورست گفت: «در سال ۱۳۵۶ تیمی ایرانی برای صعود به اورست در سال ۱۳۵۷ آماده شد، اما به دلیل تغییرات اجتماعی این اتفاق به تعویق افتاد و اولین گروه ایرانی در سال ۱۳۷۷ به اورست صعود کرد.»زارعی به خطرات فتح اورست نیز اشاره کرد و گفت: «اورست تاکنون جان ۳۰۰ نفر را گرفته و ۵۰ درصد این تعداد در قدمگاه هیلاری در ارتفاع ۸۷۰۰ تا ۸۸۰۰ متر جان خود را از دست دادند.»هشتاد و پنجمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری شنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۴تهران موزه سینما

 هشتاد و چهارمین جلسه سفرنامه‌خوانی با مهدی گوهری  شنبه ۱۱ مرداد در موزه سینما برگزار شد. میثم امامی در این جلسه که دومین جلسه با موضوع ایل قشقایی از نگاه سفرنامه نویسان خارجی  بود گفت: «در زمان قاجار بین ۷۰ تا ۸۰ درصد جمعیت ایران ایلیاتی بودند و بسیاری از ما هم از همان نسل هستیم. در همان زمان که قرار بود اصل ۴ ترومن در ایران اجرا شود، امیر هوشنگ آذر به همراه یک همکار دیگرش به منطقه «آس و پاس» در آباده می‌روند که از ییلاقات قشقایی‌ها است و هدفشان واکسینه کردن مردم آن بخش است. او ماجرای واکسیناسیون را در کتاب «د.ت» روایت کرده است. مردمی که به این راحتی واکسینه شدن را نمی‌پذیرفتند و باور داشتند که این اقدام توطئۀ دشمنان است.» او درباره آثار نوشته شده در حوزه ایل قشقایی توضیح داد:> «ما حدود ۳۷ کتاب و مقاله داریم که ایرانی‌ها درباره قشقایی‌ها نوشته‌اند و بالای ۱۲۰ کتاب داریم که توسط ایرانی‌ها و خارجی‌ها نوشته شده است، اما جامع‌ترین کتابی که درباره ایل قشقایی در ایران نوشته شده، کتاب «توصیف و تحلیلی از ساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایل قشقایی» به تألیف حبیب‌الله پیمان است.»

هشتاد و سومین جلسه سفرنامه‌خوانی با مهدی گوهری با موضوع ایل قشقایی از نگاه سفرنامه نویسان خارجی در تاریخ شنبه ۴ مرداد در موزه سینما برگزار شد.میثم امامی عزیز در این جلسه که درباره ایل قشقائی بود گفت: «در قرن ده و یازده قشقائی‌ها وارد ایران می‌شوند. از قرن ۱۴ و ۱۵ میان انگلیس و اسپانیا و پرتغال دعوا بر سر دسترسی به آب‌های آزاد بود و قشقائی‌ها در ایران از این لحاظ در بهترین موقعیت بودند.»او درباره آثار نوشته شده در این زمینه توضیح داد: «ما حدود ۳۷ کتاب و مقاله داریم که ایرانی‌ها درباره قشقائی‌ها نوشته‌اند و بالای ۱۲۰ کتاب داریم که توسط ایرانی‌ها و خارجی‌ها نوشته شده است، اما جامع‌ترین کتابی که درباره ایل قشقائی در ایران نوشته شده، کتاب *توصیف و تحلیلی از ساختمان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایل قشقائی*، به تالیف *حبیب‌الله پیمان* است.»این جلسه قسمت اول بررسی این موضوع بود.

 در هشتاد و دومین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری بار دیگر به سراغ سفرنامه‌ای از دوران قاجار رفتیم و روایت سفر دو‌جوان آینده دار ایرانی به فرنگ را بررسی کردیم.سفرنامه میرزا حسن‌خان مستوفی الممالک و دوستعلی خان معیرالممالک دو جوان که با مظفرالدین شاه راهی فرنگ می شوند و در یک دفترچه کوچک با حلد چرمی هر کدام در یک سوی آن خاطرات و مشاهداتشان را از سفر به فرنگ می نویسند.این دفترچه در مجموعه از اسناد خاندان معیرالممالک به تازگی پیدا شده و به کوشش فاطمه معزی و پدرام خسرونژاد در قالب یک سفرنامه با افزودن توضیحات و عکس‌هایی که تعدادی برای اولین بار دیده شده است در نشر اطراف منتشر شد.در این جلسه فاطمه معزی و ابوالقاسم ساسان در مورد این سفرنامه و این دو شخصیت توضیحاتی ارایه دادند.هشتاد و دومین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری شنبه ۱۷ خرداد ۱۴۰۴تهران، موزه سینما

در هشتاد و یکمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری، افتخار همراهی دو عزیز با تجربه در حوزه سفرنامه را داشتیم. امیرحسین بختیاری، مدیر انتشارات ایرانشناسی و پژمان نوروزی، سفرنامه‌نویس، منجم و بسیاری عناوین ارزشمند دیگر مهمانان این جلسه بودند.در این جلسه پژمان نوروزی از اینکه چگونه بنویسیم صحبت‌های ارزشمندی ارایه داد و در ادامه امیر حسین بختیاری از منظر یک ناشر شرایط چاپ سفرنامه‌ها را توضیح داد.شنبه ۳ خرداد ۱۴۰۴تهران، موزه سینما

در هشتادمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری به سراغ کنکاش نظر سفرنامه نویسان خارجی  در مورد غذای ایرانی رفتیم تا غذای ایرانی را از منظر دیگری بررسی کنیم.در این جلسه به بررسی کتاب خوراک‌های ایرانی در سفرنامه‌های فرنگی که به کوشش میترا مهرآبادی تدوین شده است با حضور بهنام صابر‌نعمتی، روزنامه‌نگار حوزه میراث فرهنگی پرداختیم.در این جلسه پنجاه سفرنامه‌ از دوران صفوی تا اوایل دوران قاجار مورد بررسی قرار گرفت.شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۴ تهران، باغ فردوس،موزه سینما

بیانان‌های ایران که دکتر اتریشی را عاشق خود کرد.توصیفی کوتاه در مورد سفرنامه آلفونس گابریلمردی که در صدر کوشاترین محققان بیابان‌های ایران است، گابریل در تمام سفرهایش، همسرش آگنس گابریل را هم همراه خود داشت.در چهل و سومین جلسه سفرنامه‌خوانی با مهدی گوهری به سراغ این سفرنامه ارزشمند خواهیم رفت. مهمان ویژه این جلسه بزرگ مردی است که همچون گابریل عاشق بیابان‌های ایران و لوت باشکوه است. بهمن ایزدی مهمان عزیز این جلسه است.چهل و سومین جلسه سفرنامه‌خوانی با مهدی گوهریشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۲دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران

در هفتاد و نهمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری برای سومین بار افتخار همراهی دکتر محمدرضا توکلی‌صابری را داریم.توکلی‌صابری در هزارمین سال تولد ناصر خسرو گام به گام در مسیر این جهانگرد بزرگ سفر می‌کند و سفرنامه سفر برگذشتنی را از مشاهدات هود و مقایسه با آنچه ناصرخسرو هزار سال پیش دیده می‌نویسد.در این جلسه سفرنامه سفر به دور ایران در سی روز ، که حاصل سفر توکلی‌صابری در حاشیه مرزهای ایران است را بررسی خواهیم کرد. سفرنامه‌ای که نوشته شده اما هنوز چاپ نشده است.شنبه ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴تهران، باغ فردوس، موزه سینما

در هفتاد و هشتمین جلسه سفرنامه هوانی با مهدی گوهری به سراغ منوچهر ستوده یک ایران شناس بزرگ رفتیم که بسیار در ایران سفر کرده و آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشته است. این جلسه به مناسبت نهمین سال درگذشت منوچهر ستوده با حضور آرش نورآقایی و پرویز شجاعی پارسا در موزه سینما ایران برگزار شد.در این جلسه مهدی گوهری ضمن معرفی مختصر منوچهر ستوده به معرفی برخی از فعالیت های ایشان پرداخت. در ادامه آرش نورآقایی از رویداد تولد صد سالگی استاد ستوده که در سال۱۳۹۲ با فعالیت های متنوعی از جنس رکاب زدن مسیر کتاب از آستارا تا استرآباد و کاشت صد نهال به مناسبت صد سالگی استاد تا ساخت مجسمه ایشان و ساخت موسیقی اختصاصی استاد ستوده، چاپ تمبر و بسیاری از کار های ماندگار گفت و در بخش پایانی جلسه پرویز شجاعی پارسا از زنده سازی ششصد کیلومتر از مسیر اولین سفر استاد ستوده در سال ۱۳۱۶ که مسیر را طی کرده بود به وسیله ارایه نقشه بازسازی شده گزارشی جذاب ارایه نمود. بخش جالب گزارش پرویز شجاعی پارسا انطباق نوشته های استاد ستوده با تصاویر و فیلم هایی بود که در سال های اخیر ثبت کرده بودهفتاد و هشتمین جلسه سفرنامه هوانی با مهدی گوهریشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۴تهران، موزه سینما

در هفتاد و هفتمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری با حضور ستاره حجتی، روزنامه نگار حوزه محیط زیست به بررسی سفرنامه چارلز فرانسیس مکنزی پرداختیم.مکنزی اولین کنسول انگلستان در رشت بود که در سال ۱۸۵۸ سفری از رشت به گرگان کنونی انجام می دهد و سفرنامه خود را می نویسد.هفتاد و هفتمین جلسه سفرنامه خوانی با مهدی گوهری شنبه ۱۸ اسفند ۱۴۰۳تهران، باغ فردوس، موزه سینما