Çelik Boru Standartları
Description
Çelik boru sektöründe standartlar, boyut, malzeme bileşimi, mekanik özellikler, test yöntemleri ve kalite kontrol süreçlerini düzenler. Uluslararası alanda en yaygın kullanılan standartlardan biri API 5L’dir. Bu standart, petrol ve doğalgaz taşıma hatlarında kullanılan boruların kalitesini tanımlar ve PSL1/PSL2 seviyelerine göre farklı gereklilikler getirir. PSL2 daha sıkı kimyasal ve mekanik özellikler ile non-destrüktif testler talep eder.
Avrupa’da EN 10216 (dikişsiz basınç boruları) ve EN 10217 (kaynaklı basınç boruları) standartları yaygın kullanılır. Bu standartlar boruların çalışma basıncı, sıcaklık aralığı ve akışkan türüne göre sınıflandırma yapar. Örneğin EN 10216-2 yüksek sıcaklıklı karbon çelik boruları, EN 10216-5 paslanmaz çelik boruları kapsar. Almanya’da DIN standartları (DIN 2448, DIN 1629) hâlâ birçok proje ve üretici tarafından referans alınır.
Amerika’da ASTM standartları hakimdir. ASTM A106 yüksek sıcaklıklı dikişsiz karbon çelik boruları, ASTM A312 paslanmaz dikişsiz boruları, ASTM A53 genel amaçlı dikişli ve dikişsiz boruları tanımlar. Bu standartlar kimyasal analiz, çekme testi, darbe testi (Charpy), hidrostatik test ve ultrasonik muayene gibi zorunlu testleri içerir.
Türkiye’de TSE standartları uluslararası standartlarla büyük ölçüde uyumludur. TSE 381 genel amaçlı çelik boruları, TSE EN 10216 serisi ise basınçlı boruları kapsar. İthalat ve ihracatta genellikle hem TSE hem de ilgili uluslararası standartlara uygunluk sertifikası istenir. Ayrıca ISO 3183 gaz ve petrol boru hatları için kalite yönetim sistemini düzenler.
Standartlara uygunluk, projelerde güvenlik, uyumluluk ve garanti açısından kritik öneme sahiptir. Üreticiler genellikle ISO 9001 kalite yönetim sistemi belgesine sahip olmalı ve ürünlerine 3.1B veya 3.2 tip malzeme sertifikası vermelidir. Bu sertifikalar, borunun kimyasal bileşimi ve mekanik özelliklerinin bağımsız laboratuvarlarca doğrulandığını gösterir.


















